DOELGROEPEN 1:
EXAMEN
- Examen vragen op basis van leerdoelen
- Open vragen (invulvraag, verbindvragen, welke nood heeft een cliënt adhv
casus…)
- Goed terminologie kennen en kunnen toepassen op casus
- Examen gaat al in flexweek zijn
- Volledig zelfstudie ( 2 online werksessies)
- Online werksessies: je moet opdracht uploaden -> teams link
DEEL 1: WHAT’S IN A NAME
LEREN OVER STOORNISSEN )
Let op voor stoornisdenken: focus op de beperking en het remediëren om zo goed
mogelijk tot de ‘norm’ te horen.
Men gaat ervan uit dat je heel specialistische kennis nodig hebt over een
bepaalde stoornis om met de bijhorende noden om te gaan
Hierdoor worden mensen met een bepaalde stoornis in een homogene groep
geplaatst, ipv beschouwd te worden als individuen met unieke vaardigheden…
Persoon wordt herleid tot zijn stoornis.
KIJKEN NAAR MENSEN)
Wij gaan diversiteitsdenken.
Nadruk op meervoudige identiteiten die elke persoon heeft (deze
doorkruisen en beïnvloeden elkaar)
We moeten dus holistisch kijken (naar het geheel ipv bv. enkel naar de
beperking)
Helma Lutz: 14 dimensies van differentiatie die in grote mate een persoon zijn
sociale leven bepalen.
= kruispuntdenken/intersectioneel denken
, meervoudige identiteiten bepalen de maatschappelijke positie van een
persoon
Dit vak: de as gezondheid is erg bepalend voor veel van onze doelgroepen,
maar we moeten niet enkel aandacht geven aan die as. Te veel nadruk op de
as gezondheid, zorgt ervoor dat ze de kans niet krijgen om de rest van hun
eigen identiteit(en) te exploreren/uit te bouwen.
In disability studies: pleiten om ondersteuningsvragen van mensen met een beperking
niet te bekijken vanuit hun stoornis, maar vanuit hun recht om gelijkwaardig te
participeren aan de maatschappij (welke noden bij de persoon en in de omgeving om dit
waar te maken).
Want: we weten al dat bepaalde groepen (link met kruispuntdenken -> bv.
personen met migratie-achtergrond…) niet altijd gelijk worden behandeld.
Taak van ons als PGO: holistisch kijken om zo naar maximale participatie te streven. En
vooral ook bewust omgaan met wat we leren binnen dit vak.
WERKEN MET MENSEN)
Belangrijk om methodisch te werken adhv een handelingsplan.
Hierbij niet enkel kijken naar doelgroep, maar ook naar de cliënt als persoon.
Orthopedagogisch grondplan helpt ons holistisch te kijken, maar is
onderhevig aan tendensen in de maatschappij.
Dit grondplan en de tendensen vormen een invulling van PGO als beroep. Ze
vormen ‘een bril’.
HET GRONDPLAN:
Relatie staat centraal in het grondplan.
Microniveau: orthopedagogische vraagstelling vanuit individuele ontwikkeling van de
cliënt.
Biomedische en psychosociale geschiedenis
Opmerking: we hanteren een ecologische visie (= we geloven dat het veranderen van
de omgeving een invloed kan hebben op het gedrag van de cliënt).
Mesoniveau: verschillende diensten en voorzieningen voor begeleiding
Macroniveau: zorgbeleid, mens- en wereldvisies…
VAPH (Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap) is
verantwoordelijk voor het beleid in de ‘gehandicaptensector’
Definitie handicap volgens VAPH:
“ Elk langdurig en belangrijk participatieprobleem van een persoon dat te wijten is aan
het samenspel tussen functiestoornissen van mentale, psychische, lichamelijke of
zintuiglijke aard, beperkingen bij het uitvoeren van activiteiten en persoonlijke en externe
factoren.”
Dus: impact van een beperking hangt af van hoe een maatschappij is
georganiseerd en hoe cultuur en omgeving een rol spelen.
,TENDENSEN:
De tendensen bepalen het hulpverleningsbeleid, de uitbouw van diensten…
We bespreken 2 tendensen:
1. Krachtgericht werken, maar met oog voor kwetsbaarheid
We weten al: het is belangrijk dat cliënten weten dat de as ‘gezondheid’ niet hun
volledige identiteit bepaalt.
Daarom moeten we krachtgericht gaan kijken (wat lukt nog wel goed…?)
(Maar dit betekent niet dat we de uitdagingen gaan negeren)
= een begeleidingsmethodiek die focust op de sterke punten, talenten en
mogelijkheden van mensen, in plaats van op hun problemen of
tekortkomingen.
Verder kan het moeilijk zijn om de identiteit te aanvaarden: de cliënt heeft niet gekozen
voor de gevolgen van de beperking. Bepaalde verwachtingen, plannen, dromen… zijn niet
meer mogelijk.
Levend verlies/chronic sorrow
= rouw die niets te maken heeft met overlijden
= Terugkerende gevoelens van verlies en rouw die mensen ervaren bij het
verlies van eigen gezondheid
Verschil met rouw om overlijden: bij levend verlies, krijgt men erg weinig
erkenning van de maatschappij.
Dit terugkerend verdriet heeft ook invloed op de hechting: noodzakelijk dat ouders
sensitief en responsief zijn, maar door rouw en levend verlies kan dit onder druk
komen.
2. Cultuursensitieve zorg binnen diverssensitief kijken
De culturele achtergrond van de persoon met een beperking, beïnvloedt de levensloop
van die persoon.
Cultuur/culturele achtergrond van het gezin beïnvloedt ook hoe men kijkt naar
de persoon met een beperking
Uit onderzoek: “Mensen met een migratieachtergrond en een beperking worden gezien
als een extra kwetsbare groep en verschillende auteurs suggereren dat zij een ‘dubbel
, nadeel’ hebben, aangezien zij enerzijds nadelen ervaren als gevolg van hun
migratieachtergrond en anderzijds nadelen als gevolg van hun beperking.”
Ze blijken doorgaans ook minder zorg te krijgen + kwaliteit van de zorg is
lager
Nadelen die ze halen uit hun migratieachtergrond:
- Communicatieproblemen
- Referentiekader cliënt <> professional
- In bepaalde culturen beperkte kennis over het verwachte functioneren
(ontwikkelingspsychologie) en onvoldoende inzicht in beperking van de jongere
- In sommige culturen taboe op beperkingen (minder hulp vragen…)
- Organisatie van hulpverleningsaanbod en alle voorwaarden voor toegang zijn te
complex voor hen.
Verschillende adviezen: vorming voor begeleiders, divers team, tolk, ondersteuning
communicatieve vaardigheden voor cliënt…
Let op voor valkuilen van cultuursensitief werken:
- Othering: cultuursensitieve benadering laat het lijken dat enkel de ‘andere’ een
specifieke cultuur heeft. Maar ook onze handelingen… zijn cultureel gekleurd.
- Cultuur is niet het resultaat van het behoren tot een etnische groep (=
verschillende assen).
- Kwaliteitsvolle zorg is geen ‘kookboekrecept’: we mogen ons niet laten leiden door
veronderstellingen over de ‘culturele andere’. (Elke persoon is uniek.)
HANDELINGSGERICHTE BEELDVORMING :
= methodiek binnen de diagnostiek en begeleiding (vaak in onderwijs of jeugdhulp)
waarbij het doel niet alleen is om te begrijpen wat een kind of cliënt heeft (diagnose),
maar vooral wat hij of zij nodig heeft om verder te komen.
Weten welke beperking een cliënt heeft is niet voldoende om te weten welke
ondersteuning de persoon nodig heeft.
Handelingsgerichte beeldvorming nodig
Deze beeldvorming moet breed, divers, dynamisch, holistisch en ecologisch
zijn.
We moeten dus actief luisteren en aan tafel zitten met de cliënt en diens context.
Dromen, diverse identiteiten… leren kennen
De handvaten die de opleiding ons geeft zijn niet absoluut, maar geven ons richting!
(Wees kritisch waar nodig!)
DEEL 2
LICHAMELIJKE BEPERKINGEN
Terminologie:
EXAMEN
- Examen vragen op basis van leerdoelen
- Open vragen (invulvraag, verbindvragen, welke nood heeft een cliënt adhv
casus…)
- Goed terminologie kennen en kunnen toepassen op casus
- Examen gaat al in flexweek zijn
- Volledig zelfstudie ( 2 online werksessies)
- Online werksessies: je moet opdracht uploaden -> teams link
DEEL 1: WHAT’S IN A NAME
LEREN OVER STOORNISSEN )
Let op voor stoornisdenken: focus op de beperking en het remediëren om zo goed
mogelijk tot de ‘norm’ te horen.
Men gaat ervan uit dat je heel specialistische kennis nodig hebt over een
bepaalde stoornis om met de bijhorende noden om te gaan
Hierdoor worden mensen met een bepaalde stoornis in een homogene groep
geplaatst, ipv beschouwd te worden als individuen met unieke vaardigheden…
Persoon wordt herleid tot zijn stoornis.
KIJKEN NAAR MENSEN)
Wij gaan diversiteitsdenken.
Nadruk op meervoudige identiteiten die elke persoon heeft (deze
doorkruisen en beïnvloeden elkaar)
We moeten dus holistisch kijken (naar het geheel ipv bv. enkel naar de
beperking)
Helma Lutz: 14 dimensies van differentiatie die in grote mate een persoon zijn
sociale leven bepalen.
= kruispuntdenken/intersectioneel denken
, meervoudige identiteiten bepalen de maatschappelijke positie van een
persoon
Dit vak: de as gezondheid is erg bepalend voor veel van onze doelgroepen,
maar we moeten niet enkel aandacht geven aan die as. Te veel nadruk op de
as gezondheid, zorgt ervoor dat ze de kans niet krijgen om de rest van hun
eigen identiteit(en) te exploreren/uit te bouwen.
In disability studies: pleiten om ondersteuningsvragen van mensen met een beperking
niet te bekijken vanuit hun stoornis, maar vanuit hun recht om gelijkwaardig te
participeren aan de maatschappij (welke noden bij de persoon en in de omgeving om dit
waar te maken).
Want: we weten al dat bepaalde groepen (link met kruispuntdenken -> bv.
personen met migratie-achtergrond…) niet altijd gelijk worden behandeld.
Taak van ons als PGO: holistisch kijken om zo naar maximale participatie te streven. En
vooral ook bewust omgaan met wat we leren binnen dit vak.
WERKEN MET MENSEN)
Belangrijk om methodisch te werken adhv een handelingsplan.
Hierbij niet enkel kijken naar doelgroep, maar ook naar de cliënt als persoon.
Orthopedagogisch grondplan helpt ons holistisch te kijken, maar is
onderhevig aan tendensen in de maatschappij.
Dit grondplan en de tendensen vormen een invulling van PGO als beroep. Ze
vormen ‘een bril’.
HET GRONDPLAN:
Relatie staat centraal in het grondplan.
Microniveau: orthopedagogische vraagstelling vanuit individuele ontwikkeling van de
cliënt.
Biomedische en psychosociale geschiedenis
Opmerking: we hanteren een ecologische visie (= we geloven dat het veranderen van
de omgeving een invloed kan hebben op het gedrag van de cliënt).
Mesoniveau: verschillende diensten en voorzieningen voor begeleiding
Macroniveau: zorgbeleid, mens- en wereldvisies…
VAPH (Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap) is
verantwoordelijk voor het beleid in de ‘gehandicaptensector’
Definitie handicap volgens VAPH:
“ Elk langdurig en belangrijk participatieprobleem van een persoon dat te wijten is aan
het samenspel tussen functiestoornissen van mentale, psychische, lichamelijke of
zintuiglijke aard, beperkingen bij het uitvoeren van activiteiten en persoonlijke en externe
factoren.”
Dus: impact van een beperking hangt af van hoe een maatschappij is
georganiseerd en hoe cultuur en omgeving een rol spelen.
,TENDENSEN:
De tendensen bepalen het hulpverleningsbeleid, de uitbouw van diensten…
We bespreken 2 tendensen:
1. Krachtgericht werken, maar met oog voor kwetsbaarheid
We weten al: het is belangrijk dat cliënten weten dat de as ‘gezondheid’ niet hun
volledige identiteit bepaalt.
Daarom moeten we krachtgericht gaan kijken (wat lukt nog wel goed…?)
(Maar dit betekent niet dat we de uitdagingen gaan negeren)
= een begeleidingsmethodiek die focust op de sterke punten, talenten en
mogelijkheden van mensen, in plaats van op hun problemen of
tekortkomingen.
Verder kan het moeilijk zijn om de identiteit te aanvaarden: de cliënt heeft niet gekozen
voor de gevolgen van de beperking. Bepaalde verwachtingen, plannen, dromen… zijn niet
meer mogelijk.
Levend verlies/chronic sorrow
= rouw die niets te maken heeft met overlijden
= Terugkerende gevoelens van verlies en rouw die mensen ervaren bij het
verlies van eigen gezondheid
Verschil met rouw om overlijden: bij levend verlies, krijgt men erg weinig
erkenning van de maatschappij.
Dit terugkerend verdriet heeft ook invloed op de hechting: noodzakelijk dat ouders
sensitief en responsief zijn, maar door rouw en levend verlies kan dit onder druk
komen.
2. Cultuursensitieve zorg binnen diverssensitief kijken
De culturele achtergrond van de persoon met een beperking, beïnvloedt de levensloop
van die persoon.
Cultuur/culturele achtergrond van het gezin beïnvloedt ook hoe men kijkt naar
de persoon met een beperking
Uit onderzoek: “Mensen met een migratieachtergrond en een beperking worden gezien
als een extra kwetsbare groep en verschillende auteurs suggereren dat zij een ‘dubbel
, nadeel’ hebben, aangezien zij enerzijds nadelen ervaren als gevolg van hun
migratieachtergrond en anderzijds nadelen als gevolg van hun beperking.”
Ze blijken doorgaans ook minder zorg te krijgen + kwaliteit van de zorg is
lager
Nadelen die ze halen uit hun migratieachtergrond:
- Communicatieproblemen
- Referentiekader cliënt <> professional
- In bepaalde culturen beperkte kennis over het verwachte functioneren
(ontwikkelingspsychologie) en onvoldoende inzicht in beperking van de jongere
- In sommige culturen taboe op beperkingen (minder hulp vragen…)
- Organisatie van hulpverleningsaanbod en alle voorwaarden voor toegang zijn te
complex voor hen.
Verschillende adviezen: vorming voor begeleiders, divers team, tolk, ondersteuning
communicatieve vaardigheden voor cliënt…
Let op voor valkuilen van cultuursensitief werken:
- Othering: cultuursensitieve benadering laat het lijken dat enkel de ‘andere’ een
specifieke cultuur heeft. Maar ook onze handelingen… zijn cultureel gekleurd.
- Cultuur is niet het resultaat van het behoren tot een etnische groep (=
verschillende assen).
- Kwaliteitsvolle zorg is geen ‘kookboekrecept’: we mogen ons niet laten leiden door
veronderstellingen over de ‘culturele andere’. (Elke persoon is uniek.)
HANDELINGSGERICHTE BEELDVORMING :
= methodiek binnen de diagnostiek en begeleiding (vaak in onderwijs of jeugdhulp)
waarbij het doel niet alleen is om te begrijpen wat een kind of cliënt heeft (diagnose),
maar vooral wat hij of zij nodig heeft om verder te komen.
Weten welke beperking een cliënt heeft is niet voldoende om te weten welke
ondersteuning de persoon nodig heeft.
Handelingsgerichte beeldvorming nodig
Deze beeldvorming moet breed, divers, dynamisch, holistisch en ecologisch
zijn.
We moeten dus actief luisteren en aan tafel zitten met de cliënt en diens context.
Dromen, diverse identiteiten… leren kennen
De handvaten die de opleiding ons geeft zijn niet absoluut, maar geven ons richting!
(Wees kritisch waar nodig!)
DEEL 2
LICHAMELIJKE BEPERKINGEN
Terminologie:
