Godsdienstvrijheid
op de werkplek
2de Bachelor Rechten
2019-2020
Docent: Peter Vanvelthoven
1
, Inhoudstafel
Inleiding……………………………………………………………………………………………………………………………………………..3
Hoofdstuk 1: terminologie en de bronnen van het recht op godsdienstvrijheid……………………………….4
Wat is godsdienstvrijheid?………………………………………………………………………………………………………………….4
Godsdienstvrijheid als resultaat van de stabiliteit van de kerk-staatverhouding in België…………………..4
Vrijheid van godsdienst als mensenrecht……………………………………………………………………………………………4
Belgische en Europese bronnen van het recht op godsdienstvrijheid…………………………………………………5
Hoofdstuk 2: de afhankelijkheid van erediensten………………………………………………………………….………….6
Bevoegdheidsverdeling tussen de staat en de deelstaten inzake erediensten…………………………………….6
Soorten erediensten…………………………………………………………………………………………………………………………..7
Toezicht van de overheid…………………………………………………………………………………………………………………….8
Hoofdstuk 3: de toepassing van het recht op de werkplek………………………………………………………………….8
Discriminatie………………………………………………………………………………………………………………………………………9
Arrest-Achbita………………………………………………………………………………………………………………………………….10
Toetsing van strijdige wettelijk bepalingen of maatregelen van de overheid………………………………………11
Hoofdstuk 4: Mogelijke conflicten op het werk i.v.m. godsdienstige overtuigingen…………………………12
Bidden op het werk…………………………………………………………………………………………………………………………..13
Dragen van religieuze symbolen………………………………………………………………………………………………………..13
Bijzondere toepassing in het onderwijs……………………………………………………………………………………………..14
Conclusie………………………………………………………………………………………………………………………………………….15
Bibliografie……………………………..……………………………………………………………………………………………………….16
2
, Inleiding
Godsdienstvrijheid op het werk, met de huidige globalisering kent België meerdere godsdiensten of
erediensten. Wat behoort er nu tot een godsdienst en wat wordt er eigenlijk bedoeld met
godsdienstvrijheid? Tijdens deze uiteenzetting zal het duidelijk worden dat godsdienstvrijheid geen
moeilijk begrip is. Het vestigen van een bepaalde godsdienst daarentegen is niet evident, omdat het
een belangrijk onderdeel van de samenleving vormt (zie later).
De paper is opgedeeld in 4 hoofdstukken. De terminologie en de bronnen van het recht op
godsdienstvrijheid zal in het eerste hoofdstuk aangevoerd worden. Dit vormt de kennismaking met het
recht op godsdienstvrijheid. De notie wordt hier bestudeerd net als de draagwijdte van de
verschillende bronnen. Daarna wordt de nadruk gelegd op de afhankelijkheid van de erediensten. Het
vergde jaren tijd om de verhouding tussen kerk en staat te stabiliseren. Het zal in het tweede hoofdstuk
duidelijk worden dat de kerk niet meer oppermachtig is vanwege de afhankelijkheid vooral op het
financieel vlak. Daarboven heeft de staat verschillende bevoegdheden die de werking van een
eredienst mogelijks kan beïnvloeden. In dit hoofdstuk worden de bevoegdheden niet in extenso
behandeld, omdat het eerder in het domein van het administratief of bestuursrecht valt terwijl het
recht op godsdienstvrijheid een grondrecht is. Vervolgens wordt de toepassing van het recht op
vrijheid van godsdienst op de werkvloer in hoofdstuk 3 verduidelijkt en ten slotte worden enkele
voorkomende problematieken op het werk behandeld in het laatste hoofdstuk.
3
op de werkplek
2de Bachelor Rechten
2019-2020
Docent: Peter Vanvelthoven
1
, Inhoudstafel
Inleiding……………………………………………………………………………………………………………………………………………..3
Hoofdstuk 1: terminologie en de bronnen van het recht op godsdienstvrijheid……………………………….4
Wat is godsdienstvrijheid?………………………………………………………………………………………………………………….4
Godsdienstvrijheid als resultaat van de stabiliteit van de kerk-staatverhouding in België…………………..4
Vrijheid van godsdienst als mensenrecht……………………………………………………………………………………………4
Belgische en Europese bronnen van het recht op godsdienstvrijheid…………………………………………………5
Hoofdstuk 2: de afhankelijkheid van erediensten………………………………………………………………….………….6
Bevoegdheidsverdeling tussen de staat en de deelstaten inzake erediensten…………………………………….6
Soorten erediensten…………………………………………………………………………………………………………………………..7
Toezicht van de overheid…………………………………………………………………………………………………………………….8
Hoofdstuk 3: de toepassing van het recht op de werkplek………………………………………………………………….8
Discriminatie………………………………………………………………………………………………………………………………………9
Arrest-Achbita………………………………………………………………………………………………………………………………….10
Toetsing van strijdige wettelijk bepalingen of maatregelen van de overheid………………………………………11
Hoofdstuk 4: Mogelijke conflicten op het werk i.v.m. godsdienstige overtuigingen…………………………12
Bidden op het werk…………………………………………………………………………………………………………………………..13
Dragen van religieuze symbolen………………………………………………………………………………………………………..13
Bijzondere toepassing in het onderwijs……………………………………………………………………………………………..14
Conclusie………………………………………………………………………………………………………………………………………….15
Bibliografie……………………………..……………………………………………………………………………………………………….16
2
, Inleiding
Godsdienstvrijheid op het werk, met de huidige globalisering kent België meerdere godsdiensten of
erediensten. Wat behoort er nu tot een godsdienst en wat wordt er eigenlijk bedoeld met
godsdienstvrijheid? Tijdens deze uiteenzetting zal het duidelijk worden dat godsdienstvrijheid geen
moeilijk begrip is. Het vestigen van een bepaalde godsdienst daarentegen is niet evident, omdat het
een belangrijk onderdeel van de samenleving vormt (zie later).
De paper is opgedeeld in 4 hoofdstukken. De terminologie en de bronnen van het recht op
godsdienstvrijheid zal in het eerste hoofdstuk aangevoerd worden. Dit vormt de kennismaking met het
recht op godsdienstvrijheid. De notie wordt hier bestudeerd net als de draagwijdte van de
verschillende bronnen. Daarna wordt de nadruk gelegd op de afhankelijkheid van de erediensten. Het
vergde jaren tijd om de verhouding tussen kerk en staat te stabiliseren. Het zal in het tweede hoofdstuk
duidelijk worden dat de kerk niet meer oppermachtig is vanwege de afhankelijkheid vooral op het
financieel vlak. Daarboven heeft de staat verschillende bevoegdheden die de werking van een
eredienst mogelijks kan beïnvloeden. In dit hoofdstuk worden de bevoegdheden niet in extenso
behandeld, omdat het eerder in het domein van het administratief of bestuursrecht valt terwijl het
recht op godsdienstvrijheid een grondrecht is. Vervolgens wordt de toepassing van het recht op
vrijheid van godsdienst op de werkvloer in hoofdstuk 3 verduidelijkt en ten slotte worden enkele
voorkomende problematieken op het werk behandeld in het laatste hoofdstuk.
3
