Financieel management: examen
1. Inleiding
Waarom rente op (spaar)geld?
Tijdswaarde: geld kan geïnvesteerd worden in een project en reële
groei realiseren
Als je zelf niet investeert in een project maar je laat het op een
(spaar)rekening staan wil je daar compensatie voor (interest als
opportuniteitskost van kapitaal)
Investeringsopbrengst meestal hoger (lager) bij economische
expansies (recessies), dus ook tijdswaarde (rente)
Banken: kleine deposito’s (zicht/spaarrekeningen) samenvoegen tot
grotere leningen voor huishoudens (hypotheken) en bedrijven
(debetrente > creditrente)
Toekomstige (finale) waarde:
Veronderstel dat je €1000 voor 1 jaar spaart tegen 5%.
Wat is de waarde binnen een jaar?
o Interest = 1000 x 0,05 = 50
o Waarde binnen een jaar = hoofdsom + interest = 1000 + 50 =
1050
o Toekomstige waarde = 1000 x (1 + 0,05) = 1050
Als je het geld vervolgens voor een jaar herbelegt, wat is dan de
waarde na twee jaar?
o Toekomstige waarde = 1000 x (1,05) x (1,05) = 1000 x (1,05)2
= 1102,50
Toekomstige en huidige waarde:
Toekomstige waarde (Final Value)
o FV = C0 (1 + r )T
Huidige of contante waarde
o C0 = FV /(1 + r )T
FV = eindwaarde of toekomstige waarde C0 =
beginwaarde of huidige waarde
r = interestvoet voor de beschouwde beleggingsperiode
T = aantal beleggingsperioden
(1 + r)T = interest- of verdisconteringsfactor
1
,Voorbeeld 1:
Bij de geboorte van zijn jongste kleindochter schenkt opa haar een
initieel kapitaal van € 30.000, dat wordt belegd aan een cumulatieve
jaarlijkse interest van 7%.
o (a) Over welk bedrag zal ze kunnen beschikken wanneer ze
21 jaar wordt?
o (b) Wat indien u slechts € 20.000 kunt schenken ?
Voorbeeld 2:
Opa wenst dat zijn kleinzoon, die nu 10 jaar is, op zijn 21ste
verjaardag over eenzelfde kapitaal beschikt als zijn kleindochter,
namelijk € 124.217.
o (a) Welk bedrag moet vandaag worden belegd als de
interestvoet 7% is?
o (b) Wat indien de kleinzoon reeds 15 jaar zou zijn?
2
,‘hersparen’ van rente (compounding) binnen een jaar:
Stated and effective annual rate (EAR)
Zonder tussentijdse compounding zijn deze twee rentevoeten
hetzelfde
Met compounding binnen het jaar niet. Wat van belang is voor
spaarders is de effectieve rente op jaarbasis (wat het
daadwerkelijk opbrengt)
Als r de jaarrente is door de bank vermeld (stated), en m=aantal
keer tussentijdse compounding binnen het jaar, dan is de effectieve
rente op jaarbasis (Effective Annual Rate of EAR):
Vorige slide: EAR stijgt met m en EAR > r
(8,16% en 8,24% resp.)
Meerdere jaren:
3
, Continu herbeleggen van rente (continuous compounding)
Toekomstige waarde bij continue interestverrekening
o Neem m oneindig
o FV = C 0 e rT
Voorbeeld
o €100 deposito en 8% jaarinterest
o Toekomstige waarde bij continue interestverrekening
FV1 = (100).(2,71828)0,08 x 1 = 108,33 (1 jaar)
FV3 = (100).(2,71828) 0,08 x 3
= 127,12 (3 jaar)
o Maximale eindwaarde!
Netto Contante Waarde (NCW of NPV)
Marktstudie van toekomstige vraag naar Teslawagens voorziet grote
stijging in komende 3 jaar. Tesla overweegt nieuwe robots voor de
assemblagelijn aan te schaffen. Moet Elon Musk deze robots kopen
of niet?
= Wegen de toekomstige opbrengsten van deze investering op
tegen de investeringskosten nu? Enkel dan zal de
aandeelhouderswaarde van Tesla ook stijgen.
Vereenvoudigende veronderstelling: toekomstige cash flows ofwel
gekend (Musk heeft glazen bol) of onzekerheid van de toekomstige
cash flows kan Musk niks schelen (hij is risico’neutraal’)
Rekenvoorbeeld:
C0=$10,000,000 (aankoopkost nieuwe robots)
Verwachte cash flows per jaar (voor komende 3 jaar)=$400,000
We houden geen rekening met depreciatie of restwaarde (A=0) en
belastingen
Musk moet twee alternatieven vergelijken:
4
1. Inleiding
Waarom rente op (spaar)geld?
Tijdswaarde: geld kan geïnvesteerd worden in een project en reële
groei realiseren
Als je zelf niet investeert in een project maar je laat het op een
(spaar)rekening staan wil je daar compensatie voor (interest als
opportuniteitskost van kapitaal)
Investeringsopbrengst meestal hoger (lager) bij economische
expansies (recessies), dus ook tijdswaarde (rente)
Banken: kleine deposito’s (zicht/spaarrekeningen) samenvoegen tot
grotere leningen voor huishoudens (hypotheken) en bedrijven
(debetrente > creditrente)
Toekomstige (finale) waarde:
Veronderstel dat je €1000 voor 1 jaar spaart tegen 5%.
Wat is de waarde binnen een jaar?
o Interest = 1000 x 0,05 = 50
o Waarde binnen een jaar = hoofdsom + interest = 1000 + 50 =
1050
o Toekomstige waarde = 1000 x (1 + 0,05) = 1050
Als je het geld vervolgens voor een jaar herbelegt, wat is dan de
waarde na twee jaar?
o Toekomstige waarde = 1000 x (1,05) x (1,05) = 1000 x (1,05)2
= 1102,50
Toekomstige en huidige waarde:
Toekomstige waarde (Final Value)
o FV = C0 (1 + r )T
Huidige of contante waarde
o C0 = FV /(1 + r )T
FV = eindwaarde of toekomstige waarde C0 =
beginwaarde of huidige waarde
r = interestvoet voor de beschouwde beleggingsperiode
T = aantal beleggingsperioden
(1 + r)T = interest- of verdisconteringsfactor
1
,Voorbeeld 1:
Bij de geboorte van zijn jongste kleindochter schenkt opa haar een
initieel kapitaal van € 30.000, dat wordt belegd aan een cumulatieve
jaarlijkse interest van 7%.
o (a) Over welk bedrag zal ze kunnen beschikken wanneer ze
21 jaar wordt?
o (b) Wat indien u slechts € 20.000 kunt schenken ?
Voorbeeld 2:
Opa wenst dat zijn kleinzoon, die nu 10 jaar is, op zijn 21ste
verjaardag over eenzelfde kapitaal beschikt als zijn kleindochter,
namelijk € 124.217.
o (a) Welk bedrag moet vandaag worden belegd als de
interestvoet 7% is?
o (b) Wat indien de kleinzoon reeds 15 jaar zou zijn?
2
,‘hersparen’ van rente (compounding) binnen een jaar:
Stated and effective annual rate (EAR)
Zonder tussentijdse compounding zijn deze twee rentevoeten
hetzelfde
Met compounding binnen het jaar niet. Wat van belang is voor
spaarders is de effectieve rente op jaarbasis (wat het
daadwerkelijk opbrengt)
Als r de jaarrente is door de bank vermeld (stated), en m=aantal
keer tussentijdse compounding binnen het jaar, dan is de effectieve
rente op jaarbasis (Effective Annual Rate of EAR):
Vorige slide: EAR stijgt met m en EAR > r
(8,16% en 8,24% resp.)
Meerdere jaren:
3
, Continu herbeleggen van rente (continuous compounding)
Toekomstige waarde bij continue interestverrekening
o Neem m oneindig
o FV = C 0 e rT
Voorbeeld
o €100 deposito en 8% jaarinterest
o Toekomstige waarde bij continue interestverrekening
FV1 = (100).(2,71828)0,08 x 1 = 108,33 (1 jaar)
FV3 = (100).(2,71828) 0,08 x 3
= 127,12 (3 jaar)
o Maximale eindwaarde!
Netto Contante Waarde (NCW of NPV)
Marktstudie van toekomstige vraag naar Teslawagens voorziet grote
stijging in komende 3 jaar. Tesla overweegt nieuwe robots voor de
assemblagelijn aan te schaffen. Moet Elon Musk deze robots kopen
of niet?
= Wegen de toekomstige opbrengsten van deze investering op
tegen de investeringskosten nu? Enkel dan zal de
aandeelhouderswaarde van Tesla ook stijgen.
Vereenvoudigende veronderstelling: toekomstige cash flows ofwel
gekend (Musk heeft glazen bol) of onzekerheid van de toekomstige
cash flows kan Musk niks schelen (hij is risico’neutraal’)
Rekenvoorbeeld:
C0=$10,000,000 (aankoopkost nieuwe robots)
Verwachte cash flows per jaar (voor komende 3 jaar)=$400,000
We houden geen rekening met depreciatie of restwaarde (A=0) en
belastingen
Musk moet twee alternatieven vergelijken:
4