Geschiedenis interculturele contacten
LES 1: 13/02
0. Inleiding
1492 → Columbus
Ottomanen hadden grondige kennis van Spaanse Habsburgers en wisten wat er te gebeuren stond in
de Atlantische ruimte
Hoe is Afrikaanse continent betrokken, hoe is Amerikaanse continent betrokken
Verwestersing is belangrijke algemene trend daarin
Ipv wereldgeschiedenis → gesch van interculturele contacten
Wil kijken hoe beschavingen met elkaar omgaan
Het Amerikaanse continent is ge-Europaniseerd
Wordt deel van de Europese en Christelijke geschiedenis
Op alle mogelijke manieren is europanisering van Amerika en Amerikanisering van de wereld, het
gaat daar om, veranderingen die grootschalig zijn, ook de vikingen zijn dat
Nadruk op godsdienst (en)
Spelen een rol omdat die grote groepen mensen mobiliseren
Niet altijd louter politieke stromingen volgen
EX: vraag zijn deel en vraag andere prof
Boeken kopen
1
,1. Oudste Westelijke globaliseringen
Er is geen DNA van de mensen dat geografisch opgedeeld is → is maar 1 menselijk DNA
Verspreidingspatronen → Migratie
Kan geconstrueerd worden aan de hand van allerlei schedels
Verbindingen die uitgaan van vondsten, botjes, mensen of mensachtigen in de eerste stadia
die gezamenlijk DNA aantonen
Onderlinge verbondenheid alle continenten verandert door: Beringstraat als ijszee,
woestijnvorming in sahara
Eerste migraties hebben hun eigen migraties
Bv door opwarming aarde stelt men vast dat in Amazonegebied in Brazilië meer vondsten
worden gedaan
Waterstand daalt daar
In vroegste tijden al in Braziliaanse Amazonegebied connecties tssn woonkernen die op grote
schaal tssn honderden kilometers met elkaar verbonden waren
Type gesch dat gelijkelijk aan herontdekt kan worden
Rond MZ gebied interacties het grootst
1.1. Amerikaanse routes
Kaart van wat er in AM gebeurt in de periodes TOT Columbus
In Zuid- en Midden-Amerika kwamen complexe samenlevingen tot
stand omdat die regio’s ecologisch de meeste mogelijkheden boden
We zien daar patronen die niet heel verschillend zijn van wat er in
andere delen wereld gebeurt
= Parallelle ontwikkelingen zonder dat er interacties is
Kijken naar China of Tigris en eufraat
AM historisci identificeren 1 of 2 van die netwerken ook in Amerika , ze
zijn vergelijkbaar
Bv Inca netwerk in zuid Amerika en noordelijke netwerk van Mexico
richting de VS
Zijn moeilijke migratie routes
Grote verbindingen van cahocia culturen
2
, Ook in amazone gebied zijn er veel interacties, alleen de azteken en incas zijn beschavingen
die op grote schaal documentatie hebben achtergelaten
1.1.1. Incapad
Reeks paden langs de Andes flank van Zuid AM
Landen equador, colombia, Peru, Chili, Bolivia
Incapad heeft verticale en horizontale connecties
Land en water is schaars → migraties naar het hooggebergte
Waarom inca pad
Waren veroveraars, verzamelen allerlei gebieden
Maar ze doen eigenlijk niet meer dan overnemen en sofisticeren
wat er voordien al was
Waren wss al heel veel langer ontwikkeld voordien
➔ Echte antwoord:
Natuurlijke omgeving wijzigt constant, de Andes is een muur
Wat kan mensen er toe brengen zo’n lange paden te maken?
Het is de natuurlijke omgeving die de mens dwingt tot intercultureelcontact
Gaat rond het fenomeen van el nino
= om de 7-11 jaar een warme oceaanstroming → vissterfte
Weersfenomeen, het eerste dat ooit gedocumenteerd is
Golfsstroom in zuidelijk gedeelte stille oceaan waarbij warme opp waters van de
stille oceaan richting de Peruaanse en Chileense kusten trekken, met onmiddellijke
gevolgen daarvan → massale vissterfte → hongersnoden, …
Je krijgt stijgingsregens, valeien van de Andes worden weggespoelt, mensen moeten
plateaus aanleggen om te kunnen overleven
Vormen zich gemeenschappen die met elkaar in contact moeten treden OF ze overleven niet,
dit w bedoelt met ‘verticale integratie’
Mensen navigeren tussen de routes, met kleine horizontale rode streepjes op kaart
Als je geen voedsel hebt verplaats je
Dit is een eerste antwoord van Historici
Natuurlijke omgeving dwingt gemeenschappen om interactie
Integratie is een geschenk in de schoot van de Inca’s
Gaan integratie omzetten in functionele integratie → aan arbeidsverdeling doen,
soldaten inzetten in andere gebieden, …
Geschenk doet zich opnieuw voor bij de Spanjaarden
In Peru zat de belofte van het goud ‘el dorado’ mythes dat er zoveel goud zat
Spanjaarden nieuwsgierig maar moesten eerst leren hoe werkt dit netwerk.
Confrontaties met de Inca’s die ze millitair ook de baas kunnen
3
, Rijk van de tahuantinsuyu, de regio van de vier windstreken
Weinig andere plekken in AM waar de inwoners een zodanig andere identiteit hebben dan
de Europeanen
1532 = verovering Incarijk door Pizarro
Een pokkenepidemie doden miljoenen onderdanen en ook de Incaleider
Zo was het makkelijk voor de Spaanse conquistadores om de macht over te nemen
Hadden door dat de constructie van het incapad in hun voordeel speelden om
arbeidssystemen uit te bouwen
Incapad illustreert dat uitwisselingszones veel baat hebben bij opeengestapelde ervaring
van bv handelaars
Toont ook dat de tijdelijkheid van een politiek bestuur (als een bevolkingsgroep plots
verdwijnt) geen afbreuk doet aan de continuïteit op lange termijn
1.2. Woestijnvorming Sahara
Was ooit een bloeiend iets
Vanaf enkele duizenden jaren voor onze tijdrekening begint droogte (2500 VOT)
Woestijn w gevormd, belet niet de interactie, ze maken gebruik van de ecologische ruimte,
hoe moeilijk toegankelijk ook, men zoekt altijd andere manieren
Vanaf de 2e 3e eeuw gaat men geleidelijk aan dromedarissen en kamelen inzetten op die
routes
Ook hier een ecologische uitdaging die beantwoord wordt door de menselijke techniek
Verklaring historici
Wat doen mensen op het moment dat ze geconfronteerd worden met ecologische
problemen?
Ze zoeken tech oplossingen
Inca’s → horizontale paden op stabiliteit te versterken
Sahara → kamelen
Woestijnvorming zorgt ervoor dat subsahara afrika niet op substantiële manier verbonden is met
middellandse zeeruimte
Kent gesch die voor een stuk zich van communicatie onderscheidt van wat er gebeurd op
Euraziatische continent
Wat zijn de consequenties van kamelen als technische oplossing?
- Worden ingezet op handelsroutes, kameel caravanen gaan maken →groepsvorming
4
LES 1: 13/02
0. Inleiding
1492 → Columbus
Ottomanen hadden grondige kennis van Spaanse Habsburgers en wisten wat er te gebeuren stond in
de Atlantische ruimte
Hoe is Afrikaanse continent betrokken, hoe is Amerikaanse continent betrokken
Verwestersing is belangrijke algemene trend daarin
Ipv wereldgeschiedenis → gesch van interculturele contacten
Wil kijken hoe beschavingen met elkaar omgaan
Het Amerikaanse continent is ge-Europaniseerd
Wordt deel van de Europese en Christelijke geschiedenis
Op alle mogelijke manieren is europanisering van Amerika en Amerikanisering van de wereld, het
gaat daar om, veranderingen die grootschalig zijn, ook de vikingen zijn dat
Nadruk op godsdienst (en)
Spelen een rol omdat die grote groepen mensen mobiliseren
Niet altijd louter politieke stromingen volgen
EX: vraag zijn deel en vraag andere prof
Boeken kopen
1
,1. Oudste Westelijke globaliseringen
Er is geen DNA van de mensen dat geografisch opgedeeld is → is maar 1 menselijk DNA
Verspreidingspatronen → Migratie
Kan geconstrueerd worden aan de hand van allerlei schedels
Verbindingen die uitgaan van vondsten, botjes, mensen of mensachtigen in de eerste stadia
die gezamenlijk DNA aantonen
Onderlinge verbondenheid alle continenten verandert door: Beringstraat als ijszee,
woestijnvorming in sahara
Eerste migraties hebben hun eigen migraties
Bv door opwarming aarde stelt men vast dat in Amazonegebied in Brazilië meer vondsten
worden gedaan
Waterstand daalt daar
In vroegste tijden al in Braziliaanse Amazonegebied connecties tssn woonkernen die op grote
schaal tssn honderden kilometers met elkaar verbonden waren
Type gesch dat gelijkelijk aan herontdekt kan worden
Rond MZ gebied interacties het grootst
1.1. Amerikaanse routes
Kaart van wat er in AM gebeurt in de periodes TOT Columbus
In Zuid- en Midden-Amerika kwamen complexe samenlevingen tot
stand omdat die regio’s ecologisch de meeste mogelijkheden boden
We zien daar patronen die niet heel verschillend zijn van wat er in
andere delen wereld gebeurt
= Parallelle ontwikkelingen zonder dat er interacties is
Kijken naar China of Tigris en eufraat
AM historisci identificeren 1 of 2 van die netwerken ook in Amerika , ze
zijn vergelijkbaar
Bv Inca netwerk in zuid Amerika en noordelijke netwerk van Mexico
richting de VS
Zijn moeilijke migratie routes
Grote verbindingen van cahocia culturen
2
, Ook in amazone gebied zijn er veel interacties, alleen de azteken en incas zijn beschavingen
die op grote schaal documentatie hebben achtergelaten
1.1.1. Incapad
Reeks paden langs de Andes flank van Zuid AM
Landen equador, colombia, Peru, Chili, Bolivia
Incapad heeft verticale en horizontale connecties
Land en water is schaars → migraties naar het hooggebergte
Waarom inca pad
Waren veroveraars, verzamelen allerlei gebieden
Maar ze doen eigenlijk niet meer dan overnemen en sofisticeren
wat er voordien al was
Waren wss al heel veel langer ontwikkeld voordien
➔ Echte antwoord:
Natuurlijke omgeving wijzigt constant, de Andes is een muur
Wat kan mensen er toe brengen zo’n lange paden te maken?
Het is de natuurlijke omgeving die de mens dwingt tot intercultureelcontact
Gaat rond het fenomeen van el nino
= om de 7-11 jaar een warme oceaanstroming → vissterfte
Weersfenomeen, het eerste dat ooit gedocumenteerd is
Golfsstroom in zuidelijk gedeelte stille oceaan waarbij warme opp waters van de
stille oceaan richting de Peruaanse en Chileense kusten trekken, met onmiddellijke
gevolgen daarvan → massale vissterfte → hongersnoden, …
Je krijgt stijgingsregens, valeien van de Andes worden weggespoelt, mensen moeten
plateaus aanleggen om te kunnen overleven
Vormen zich gemeenschappen die met elkaar in contact moeten treden OF ze overleven niet,
dit w bedoelt met ‘verticale integratie’
Mensen navigeren tussen de routes, met kleine horizontale rode streepjes op kaart
Als je geen voedsel hebt verplaats je
Dit is een eerste antwoord van Historici
Natuurlijke omgeving dwingt gemeenschappen om interactie
Integratie is een geschenk in de schoot van de Inca’s
Gaan integratie omzetten in functionele integratie → aan arbeidsverdeling doen,
soldaten inzetten in andere gebieden, …
Geschenk doet zich opnieuw voor bij de Spanjaarden
In Peru zat de belofte van het goud ‘el dorado’ mythes dat er zoveel goud zat
Spanjaarden nieuwsgierig maar moesten eerst leren hoe werkt dit netwerk.
Confrontaties met de Inca’s die ze millitair ook de baas kunnen
3
, Rijk van de tahuantinsuyu, de regio van de vier windstreken
Weinig andere plekken in AM waar de inwoners een zodanig andere identiteit hebben dan
de Europeanen
1532 = verovering Incarijk door Pizarro
Een pokkenepidemie doden miljoenen onderdanen en ook de Incaleider
Zo was het makkelijk voor de Spaanse conquistadores om de macht over te nemen
Hadden door dat de constructie van het incapad in hun voordeel speelden om
arbeidssystemen uit te bouwen
Incapad illustreert dat uitwisselingszones veel baat hebben bij opeengestapelde ervaring
van bv handelaars
Toont ook dat de tijdelijkheid van een politiek bestuur (als een bevolkingsgroep plots
verdwijnt) geen afbreuk doet aan de continuïteit op lange termijn
1.2. Woestijnvorming Sahara
Was ooit een bloeiend iets
Vanaf enkele duizenden jaren voor onze tijdrekening begint droogte (2500 VOT)
Woestijn w gevormd, belet niet de interactie, ze maken gebruik van de ecologische ruimte,
hoe moeilijk toegankelijk ook, men zoekt altijd andere manieren
Vanaf de 2e 3e eeuw gaat men geleidelijk aan dromedarissen en kamelen inzetten op die
routes
Ook hier een ecologische uitdaging die beantwoord wordt door de menselijke techniek
Verklaring historici
Wat doen mensen op het moment dat ze geconfronteerd worden met ecologische
problemen?
Ze zoeken tech oplossingen
Inca’s → horizontale paden op stabiliteit te versterken
Sahara → kamelen
Woestijnvorming zorgt ervoor dat subsahara afrika niet op substantiële manier verbonden is met
middellandse zeeruimte
Kent gesch die voor een stuk zich van communicatie onderscheidt van wat er gebeurd op
Euraziatische continent
Wat zijn de consequenties van kamelen als technische oplossing?
- Worden ingezet op handelsroutes, kameel caravanen gaan maken →groepsvorming
4
