Samenvatting Reclassering Literatuur Week 3

Januari
2021




Reclassering
LITERATUUR WEEK 3
MINOR FORENSISCHE CRIMINOLOGIE VU AMSTERDAM

, Blokland, A., Wermink, H., Robert, L. & Maes, E. (2015). Wederopsluiting na
elektronische detentie en reguliere detentie in Belgie. Tijdschrift voor Criminologie, 57, 1,
31-58.
Introductie
 Claims voor elektronisch toezicht
o Zou minder kosten met zich meebrengen
o Zou tot minder gedetineerden in PI’s leiden
o Zou gelinkt kunnen worden aan een daling in recidive
o Zou desistance bevorderen
 Het wordt ook echt wel als straf ervaren door personen die het ondergaan!
 In dit artikel: is er een verschil in wederopsluiting tussen veroordeelden met een
opgelegde vrijheidsstraf van min 6 maanden tot max 3 jaar die hun straf voor min
90% ondergingen onder elektronisch toezicht en een controlegroep die zijn
volledige vrijheidsstraf in de gevangenis doorbracht?

Elektronisch toezicht in België
 Groei gevangenispopulatie  sinds jaren ’80, maar vanaf jaren ’90 explosieve
groei
o Dit heeft de Belgische overheid ertoe gebracht in steeds meer
toenemende mate in te zetten op elektronisch toezicht
 Dit was het alternatief op opsluiting in de gevangenis
 Veranderingen in elektronisch toezicht
o Eind jaren ’90: invoering elektronisch toezicht  modaliteit van de
uitvoering van de gevangenisstraf
 Deze vorm houdt in dat veroordeelden tot onvoorwaardelijke
gevangenisstraf, het geheel of een deel van hun straf onder vorm
van elektronisch toezicht kunnen uitzitten
o Daarna: elektronisch toezicht constant aan verandering onderhevig
geweest!
 Procedures werden aangepast, toelaatbaarheidsvoorwaarden
wijzigden, regeling in verband met uurroosters veranderde,
toegepaste technologie werd gedifferentieerd
o Nu: elektronisch toezicht is vandaag de dag een uitvoeringsmodaliteit die
quasiautomatisch wordt toegepast, inhoudelijke invulling is steeds meer
gestandaardiseerd
 Recent: een beweging in gang gezet om elektronisch toezicht in te zetten op
andere niveaus van strafrechtsbedeling (naast executiemodaliteit van de
gevangenisstraf)
o Sinds 2014: ook operationeel als uitvoeringsmodaliteit van voorlopige
hechtenis
o Kortgeleden ook goedkeuring van Belgische parlement om elektronisch
toezicht te gebruiken als een nieuwe autonome straf, waardoor de
strafrechter over de mogelijkheid zal beschikken om tot elektronisch
toezicht te beslissen
 Verschillende doelstellingen:
o Voordelen van elektronisch toezicht
 Systemisch objectief

,  Strijd tegen de overbevolking van de gevangenissen
 Ethisch-penologisch objectief
 Beperking van detentieschade
 Juridisch objectief
 Principe van subsidiariteit
 Wat de voorlopige hechtenis betreft: beter vrijwaring van
het vermoeden tot onschuld
 Sociaal objectief
 Behoud in het familiale en professionele milieu ter
voorkoming van marginalisering
 Economisch objectief
 Besparing op kosten van detentie
 Onderzoek naar toepassing elektronisch toezicht
o Focus op 2 “gebieden”
 Op de toepassing van elektronisch toezicht en de invloed ervan op
de uitstroom uit de gevangenis, in het bijzonder van langgestrafte
veroordeelden
 Op de evaluatie van de concrete praktische inwerkingstelling van
elektronisch toezicht
 Waar nog niets van bekend is in België
o Mate waarin elektronisch toezicht effectief is in vergelijking met
“reguliere” detentie in termen van recidive
o Recidivecijfers op nationale schaal zijn niet beschikbaar ( wordt
momenteel wel de eerste aanzet toe gegeven)
o Onderzoek naar effectiviteit van specifieke programma’s of maatregelen
blijft vrij bescheiden

Onderzoek naar effectiviteit van elektronisch toezicht
 Effectiviteit van elektronisch toezicht
o Heeft elektronisch toezicht een effect op recidive??
 Verschillende verwachtingen over dit effect  Afhankelijk van in
hoeverre ze het effect toebedelen aan de pains of imprisonment (=
de negatieve gevolgen van gevangenisstraf voor de gedetineerde)
in het recidiveproces
 Wat betreft de afschrikwekkende werking: als elektronisch
door gestraften als minder ‘zwaar’ wordt ervaren dan
reguliere detentie, zou de afschrikkende werking van
elektronisch toezicht wel eens minder kunnen zijn
o Kans op recidive na detentie hoger!
 Wat betreft resocialisatie: negatieve gevolgen van
gevangenisstraf zouden een succesvolle resocialisatie van
ex-gedetineerden in de weg kunnen staan
o Met name wanneer gevangenisstraf afbreuk doet
aan omstandigheden en factoren die de kans op
recidive juist helpen te verminderen
 Bijv. het hebben van een woning of een
baan