NSO1505 Assignment 1 2025 Semester 2

NSO1505 Assignment 1 Semester 2 2025

POTŠIŠO 1

1.1

(a)

 Modumo wa moelamoya wa maswafo (oral vowel): [a] (bjalo ka go "Jakobo") –
moelamoya wa maswafo ke modumo wa molomo fela, moea o tšwa ka molomo
o tswaletše, ga o fete ka nko.
 Modumo wa moelamoya wa kgokgokgo (nasal vowel): [m] (bjalo ka go
"banna") – moelamoya wa kgokgokgo ke ge moea o tšwa ka molomo le ka nko
ka nako e tee.
 Boemo bja lešobakgokgokgo: Ka moelamoya wa maswafo, lešobakgokgokgo
le bulega ka nakwana pele ga moea o tšwa; ka moelamoya wa kgokgokgo,
lešobakgokgokgo le bulega gore moea o tšwe ka nko le ka molomo.




(b)

 Tumathunyigwaša ya putšwetšo: [b] (bjalo ka go "banna") – go na le thibelo ya
go feta ga moea ka botlalo gomme e tlogelwa ka tšhupetšo ya modumo.
 Tumathunyigwaša ya go hloka putšwetšo: [t] (bjalo ka go "tšwa") – ga e na
tšhupetšo ya modumo, moea o tšwa ka go bulega ga molomo ka pejana.




(c) Ngwala ka sefonetiki:
(i) -iša → [iʃa]

, (ii) -gafela → [xafɛla] kapa [ɣafɛla] (go ithekgile ka mokgwa wa kgopolo ya gago ka /g/
Sesothong sa Leboa; mo godimo ga moo, gantši e bitšwa bjalo ka [x]).




(d)

 Tumanoši e hlatlošitšwego (stressed vowel) kua temaneng: [a] ka go "Lea"
(lehlathollo le tšea khuduego e kgolo ka mantšu a mabedi goba go feta).




1.2

Papatla ya boemo bja leleme mabapi le ditumanoši tša motheo


Boemo bja leleme Hlabollwa ka pele Magareng Ka morago

Godimo i u

Magareng e o

Tlase a


(Di beakantšwe ka tsela ya vowel chart – leleme le ka pele le godimo ka /i/, le ka
morago le godimo ka /u/, le boemong bja gare le magareng ka /e/ le /o/, le boemong bja
tlase le magareng ka /a/).




1.3

(a) Tlhabošo ya ka mehla:

 Ke ge sekemo sa khuduego se dula se le go sehlopha sa mafelelo sa lefoko le
lengwe le le lengwe.