EENHEID 9 :
• Sal hoër wees as die risiko’s verbonde aan die
BELEGGING belegging hoog is.
→ SEKURITEITE • Sal laer wees as die risiko verbonde aan die
belegging laag is.
Beleggingsekuriteite is ‘n belangrike manier om
rykdom te verkry en op te bou vir beide ‘n Risiko
individu en besighede. Verskeie
beleggingsgeleenthede is beskikbaar vir • Verskillende beleggingsgeleenthede het
beleggers om hul kapitaal in te belê. Sommige verskillende risiko’s daaraan gekoppel. • Sekere
beleggers stel daarin belang om hul rykdom te aandele het wel ‘n lae risiko oor ‘n lang
laat groei. Ander beleggers stel belang om ‘n beleggingstydperk. • Aandele met hoër risiko’s
bykomende inkomste te genereer om hul aftree- het ‘n groter potensiaal vir hoër opbrengste. •
verdienste aan te vul. Dit is belangrik dat Belegging in gewone-aandele hou ‘n hoër risiko
beleggers die risiko verbonde aan elke tipe in aangesien die belegger die volle/deel van die
belegging in ag neem. belegging kan verloor wanneer die maatskappy
ontbind/ bankrot verklaar/gelikwideer word.
Funksies van die Johannesburgse
Effektebeurs (JSE) Beleggingstermyn
die funksies van die JSE • Die beleggingstermyn verwys na die duur van
die belegging vanaf die aanvanklike datum van
• Gee geleenthede aan fi nansiële instellings belegging tot die beëindiging daarvan.
soos versekeringsmaatskappye om hul fondse
in aandele te belê. • Die duur van belegging kan wissel van kort-,
middel- of langtermyn aard, afhangende van die
• Dien as ‘n barometer/aanwyser van individuele behoeftes van die belegger.
ekonomiese toestande in Suid-Afrika.
• Die belegging kan wissel van ‘n kort-, middel-
• Hou beleggers op hoogte van aandeelpryse of langtermyn aard, afhangende van die
deur die aandeelpryse daagliks te publiseer. individuele behoeftes van die belegger.
• Dien as ‘n skakel tussen beleggers en • Hoër opbrengste kom die belegger toe met
openbare maatskappye. langtermynbeleggings.
• Aandele word deur kundiges gewaardeer en
beoordeel.
Beleggingstydperk Tydperk
• Waagkapitaal word op die ope mark Korttermyn Tot 2 jaar
beskikbaar gestel Mediumtermyn 2 tot 5 jaar
Langtermyn Meer as 5 jaar
Faktore wat in ag geneem moet Inflasiekoers
word wanneer beleggingsbesluite • Inflasie verwys na ‘n algemene styging in die
geneem word prys van goedere en dienste oor tyd, terwyl die
waarde van geld as gevolg daarvan afneem.
• Hoe hoër die infl asiekoers, hoe laer is die
Opbrengs op belegging (OOB) koopkrag van geld.
• Verwys na die bedrag geld wat die belegger • Beleggers soek daardie beleggings waarin die
bykomend tot die oorspronklike opbrengs op belegging hoër as die infl asiekoers
beleggingsbedrag kry. is.
• Die bykomende bedrag na belasting word • Die waarde van sekere bates soos eiendom
uitgedruk as ‘n persentasie van die neem toe namate infl asie toeneem, en bied dus
oorspronklike beleggingsbedrag. beleggers ‘n hoër opbrengskoers.
, Belasting • Lede kan bydra tot ‘n onwettige fi nansiële
skema en kan al die geld wat hulle bydra,
• ‘n Goeie belegging sal bepaal word deur die
verloor.
persentasie opbrengs na betaling van belasting
verskuldig aan die SAID. • Die moontlikheid bestaan dat ‘n lid nie sy/haar
maandelikse spaargeld sal kan bydra nie.
• Die belegger moet voorsiening maak vir
inkomstebelasting betaalbaar aan die SAID om • Die belegging is gekoppel aan lae risiko, en
‘n hoë netto nabelaste opbrengs te verseker. die geld van die beleggers is relatief veilig
• Beleggers moet kennis neem van die feit dat
verskillende belastingkoerse van toepassing is
Bestuurde portefeulje
vir elke vorm van belegging.
• ‘n Belegger het die geleentheid om van ‘n
finansiële adviseur gebruik te maak om al
Likiditeit sy/haar beleggings in een portefeulje te bestuur.
• Likiditeit verwys na die spoed waarmee ‘n • Die finansiële adviseur het volle beheer oor
belegging in kontant omgeskakel kan word. die beleggings in die belegger se portefeulje en
kan beleggingsopsies verander op grond van
• Hoe makliker dit is om ‘n belegging in kontant hul prestasie in die mark.
om te skakel, hoe meer likied is die belegging.
→ Risiko
• Hoe moeiliker dit is vir ‘n belegging om in
kontant omgeskakel te word, hoe minder likied • Die risiko’s verbonde aan ‘n bestuurde
is die belegging. portefeulje is laer oor ‘n langer tydperk.
• ‘n Bedrag moet belê word in ‘n tipe belegging • Die risiko’s verbonde aan die beleggings is
wat maklik in kontant omgeskakel kan word. versprei omdat beleggings in verskeie
maatskappye gemaak word.
• Finansiële adviseurs verkies om fondse in die
Tipes beleggings geleenthede en hul kapitaalmark te belê.
risikofaktore
Beleggers word aangeraai om verskeie
Besigheidsgeleenthede/Waagkapitaal
beleggingsgeleenthede te oorweeg om ‘n
ingeligte besluit te neem. Die keuse van ‘n • Beleggers stel fondse beskikbaar aan ‘n
beleggingsgeleentheid hang af van individuele voornemende besigheid om ‘n besigheid te
belangstelling en omstandighede. Elke begin, en hulle word mede-eienaars van die
beleggingsgeleentheid is gekoppel aan sekere besigheid.
risiko’s wat ‘n belegger vooraf moet oorweeg.
• ‘n Belegger moet homself/haarself vergewis
Gesamentlike fondse/Stokvel van die mark waarin die besigheid bedrywig is
voordat hy/sy die belegging maak.
• ‘n Stokvel word gestig deur ‘n klein groepie
mense wat informeel en vrywillig bydraes tot ‘n • Om in ‘n bestaande besigheid te belê, kan vir
spaarfonds maak. ‘n belegger lonend wees – mits die belegger
navorsing gedoen het oor die heersende
• Die stokvel laat elke lid toe om geld uit die marktoestande.
kollektiewe poel fondse te onttrek vir
persoonlike gebruik. → Risiko
• Die opbrengs op belegging is beperk weens • Die risiko’s verbonde aan hierdie tipe
die gereelde fonds-onttrekkings deur lede. belegging kan hoog wees indien die belegger
nie vertroud is met die mark waarin die
• Lede van die stokvel word aangemoedig om besigheid bedrywig gaan wees nie.
maandeliks vir ‘n spesifi eke doel te spaar.
• Entrepreneurs met beperkte ondervinding sal
→ Risiko moontlik nie die besigheid suksesvol kan
bestuur nie, wat veroorsaak dat die belegger ‘n
deel of alles van die belegging kan
• Sal hoër wees as die risiko’s verbonde aan die
BELEGGING belegging hoog is.
→ SEKURITEITE • Sal laer wees as die risiko verbonde aan die
belegging laag is.
Beleggingsekuriteite is ‘n belangrike manier om
rykdom te verkry en op te bou vir beide ‘n Risiko
individu en besighede. Verskeie
beleggingsgeleenthede is beskikbaar vir • Verskillende beleggingsgeleenthede het
beleggers om hul kapitaal in te belê. Sommige verskillende risiko’s daaraan gekoppel. • Sekere
beleggers stel daarin belang om hul rykdom te aandele het wel ‘n lae risiko oor ‘n lang
laat groei. Ander beleggers stel belang om ‘n beleggingstydperk. • Aandele met hoër risiko’s
bykomende inkomste te genereer om hul aftree- het ‘n groter potensiaal vir hoër opbrengste. •
verdienste aan te vul. Dit is belangrik dat Belegging in gewone-aandele hou ‘n hoër risiko
beleggers die risiko verbonde aan elke tipe in aangesien die belegger die volle/deel van die
belegging in ag neem. belegging kan verloor wanneer die maatskappy
ontbind/ bankrot verklaar/gelikwideer word.
Funksies van die Johannesburgse
Effektebeurs (JSE) Beleggingstermyn
die funksies van die JSE • Die beleggingstermyn verwys na die duur van
die belegging vanaf die aanvanklike datum van
• Gee geleenthede aan fi nansiële instellings belegging tot die beëindiging daarvan.
soos versekeringsmaatskappye om hul fondse
in aandele te belê. • Die duur van belegging kan wissel van kort-,
middel- of langtermyn aard, afhangende van die
• Dien as ‘n barometer/aanwyser van individuele behoeftes van die belegger.
ekonomiese toestande in Suid-Afrika.
• Die belegging kan wissel van ‘n kort-, middel-
• Hou beleggers op hoogte van aandeelpryse of langtermyn aard, afhangende van die
deur die aandeelpryse daagliks te publiseer. individuele behoeftes van die belegger.
• Dien as ‘n skakel tussen beleggers en • Hoër opbrengste kom die belegger toe met
openbare maatskappye. langtermynbeleggings.
• Aandele word deur kundiges gewaardeer en
beoordeel.
Beleggingstydperk Tydperk
• Waagkapitaal word op die ope mark Korttermyn Tot 2 jaar
beskikbaar gestel Mediumtermyn 2 tot 5 jaar
Langtermyn Meer as 5 jaar
Faktore wat in ag geneem moet Inflasiekoers
word wanneer beleggingsbesluite • Inflasie verwys na ‘n algemene styging in die
geneem word prys van goedere en dienste oor tyd, terwyl die
waarde van geld as gevolg daarvan afneem.
• Hoe hoër die infl asiekoers, hoe laer is die
Opbrengs op belegging (OOB) koopkrag van geld.
• Verwys na die bedrag geld wat die belegger • Beleggers soek daardie beleggings waarin die
bykomend tot die oorspronklike opbrengs op belegging hoër as die infl asiekoers
beleggingsbedrag kry. is.
• Die bykomende bedrag na belasting word • Die waarde van sekere bates soos eiendom
uitgedruk as ‘n persentasie van die neem toe namate infl asie toeneem, en bied dus
oorspronklike beleggingsbedrag. beleggers ‘n hoër opbrengskoers.
, Belasting • Lede kan bydra tot ‘n onwettige fi nansiële
skema en kan al die geld wat hulle bydra,
• ‘n Goeie belegging sal bepaal word deur die
verloor.
persentasie opbrengs na betaling van belasting
verskuldig aan die SAID. • Die moontlikheid bestaan dat ‘n lid nie sy/haar
maandelikse spaargeld sal kan bydra nie.
• Die belegger moet voorsiening maak vir
inkomstebelasting betaalbaar aan die SAID om • Die belegging is gekoppel aan lae risiko, en
‘n hoë netto nabelaste opbrengs te verseker. die geld van die beleggers is relatief veilig
• Beleggers moet kennis neem van die feit dat
verskillende belastingkoerse van toepassing is
Bestuurde portefeulje
vir elke vorm van belegging.
• ‘n Belegger het die geleentheid om van ‘n
finansiële adviseur gebruik te maak om al
Likiditeit sy/haar beleggings in een portefeulje te bestuur.
• Likiditeit verwys na die spoed waarmee ‘n • Die finansiële adviseur het volle beheer oor
belegging in kontant omgeskakel kan word. die beleggings in die belegger se portefeulje en
kan beleggingsopsies verander op grond van
• Hoe makliker dit is om ‘n belegging in kontant hul prestasie in die mark.
om te skakel, hoe meer likied is die belegging.
→ Risiko
• Hoe moeiliker dit is vir ‘n belegging om in
kontant omgeskakel te word, hoe minder likied • Die risiko’s verbonde aan ‘n bestuurde
is die belegging. portefeulje is laer oor ‘n langer tydperk.
• ‘n Bedrag moet belê word in ‘n tipe belegging • Die risiko’s verbonde aan die beleggings is
wat maklik in kontant omgeskakel kan word. versprei omdat beleggings in verskeie
maatskappye gemaak word.
• Finansiële adviseurs verkies om fondse in die
Tipes beleggings geleenthede en hul kapitaalmark te belê.
risikofaktore
Beleggers word aangeraai om verskeie
Besigheidsgeleenthede/Waagkapitaal
beleggingsgeleenthede te oorweeg om ‘n
ingeligte besluit te neem. Die keuse van ‘n • Beleggers stel fondse beskikbaar aan ‘n
beleggingsgeleentheid hang af van individuele voornemende besigheid om ‘n besigheid te
belangstelling en omstandighede. Elke begin, en hulle word mede-eienaars van die
beleggingsgeleentheid is gekoppel aan sekere besigheid.
risiko’s wat ‘n belegger vooraf moet oorweeg.
• ‘n Belegger moet homself/haarself vergewis
Gesamentlike fondse/Stokvel van die mark waarin die besigheid bedrywig is
voordat hy/sy die belegging maak.
• ‘n Stokvel word gestig deur ‘n klein groepie
mense wat informeel en vrywillig bydraes tot ‘n • Om in ‘n bestaande besigheid te belê, kan vir
spaarfonds maak. ‘n belegger lonend wees – mits die belegger
navorsing gedoen het oor die heersende
• Die stokvel laat elke lid toe om geld uit die marktoestande.
kollektiewe poel fondse te onttrek vir
persoonlike gebruik. → Risiko
• Die opbrengs op belegging is beperk weens • Die risiko’s verbonde aan hierdie tipe
die gereelde fonds-onttrekkings deur lede. belegging kan hoog wees indien die belegger
nie vertroud is met die mark waarin die
• Lede van die stokvel word aangemoedig om besigheid bedrywig gaan wees nie.
maandeliks vir ‘n spesifi eke doel te spaar.
• Entrepreneurs met beperkte ondervinding sal
→ Risiko moontlik nie die besigheid suksesvol kan
bestuur nie, wat veroorsaak dat die belegger ‘n
deel of alles van die belegging kan
