Summary Chemie graad 10 opsommings

Chemie oppsommings

1.1 Mengsels
Eienskappe
 komponente is nie in n spesifieke verhouding nie
 komponente behou hul eie einskappe
 kan maklik geskei word

Homogene

 mengsel met uniforme samestelling en al die komponente is in dieselfde fasetoestand
 komponente skei nie

Hetrogene

 Mengsel wat nie uit eenvormige-deeltjies bestaan
 Nie in dieselfde fasetoestand nie
 Duidelik onderskeibaar

1.2 Suiwerstowwe

Suiwerstof bestaan slegs uit 1 soort deeltjie

Elemente

 Slegs 1 soort deeltjie
 Kan nie in eenvoudiger dele opgebreek word nie
 Kan nie verder afgebreek word nie
 Kleinste deeltjie
- Atoom
- Diatomiese element

Verbinding

 2 of meer verskillende elemente
 Kan eenvoudiger opgebreek word
 Kan slegs deur chemiese metodes geskei word
 Kleinste deeltjie
- Molekule
- Ioon

1.3 Name en formules van stowwe

Formule Chemiese name Algemene name
H2O Waterstofoksied Water
CO2 Koolstofdioksied Koolstofdioksied
NH3 Waterstof nitried Ammoniak
HCℓ Waterstofchloried Soutsuur
H2SO4 Waterstof sulfaat Swaelsuur
HNO3 Waterstof nitraat Salpetersuur
H2CO3 Waterstofkarbonaat Koolsuur
H3PO4 Waterstof fosfaat Fosforsuur
CH3COOH Etanoësuur Asyn
NaCℓ Natriumchloried Tafel sout
NaOH Natriumhidroksied Bytsoda
NaHCO3 Natrium waterstofkarbonaat Koeksoda
Na2CO3 Natriumkarbonaat Wassoda
NaNO3 Natriumnitraat Chili salpeter

, KOH Kaliumhidroksied Bytende potas
KNO3 Kaliumnitraat Salpeter
CaCO3 Kalsiumkarbonaat Marmer / kryt / kalk klip
CaSO4 Kalsiumsulfaat Gips
MgSO4 Magnesiumsulfaat Engelse sout
CuSO4 Kopersulfaat Blou vitriool
CH4 Metaan Aardgas



H Waterstof Ne Neon K Kalium Zn Zinc
He Helium Na Natrium Ca Kalsium Br Broom
Li Litium Mg Magnesium V Vanadium Sn Tin
Be Berillium Al Aluminium Cr Chroom Pt Platinum
B Boor Si Silicon Mn Manganese Ag Silwer
C Koolstof P Fosfor Fe Yster Au Goud
N Stikstof S Swawel Co Cobalt Hg Kwik
O Suurstof Cl Chloor Ni Nikkel Pb Lood
F Fluoor Ar Argon Cu Koper Xe Xenon
1.4 Eienskappe van meteriale

Metale Metalloïdes
 Goeie termiese geleiers  Goeie termiese geleiers tussen metale
 Goeie elektriese geleiers  Swak termiese geleiers tussen nie maetale
 Blink , metaal grys  Gelei elektrisitiet swak
 Pletbaar  Lyk soos metale
 Rekbaar  Bros
 Hoe smeltpunte  Vaste stowwe
Nie-metale  Soos temperatuur toeneem , neem geleidings
vermoe toe
 Swak termiese geleir
 Isolators
 Dowwe voorkoms
 Bros
 Lae smel- en kookpunt

Ferromagnetiese material

 Sagte magnetise materiaal o Harde magnetise materiaal
Maklik gemagnetiseer, maar verloor dit ook maklik bv. Vat lank om te magnetiser, maar behou dit lank bv.
Yster Staal

GEBRUIKE GEBRUIKE

 Tydelike magnete bv luidsprekers o Permante magnete bv. Elektriese motors

SLEUTELWOORDE

 Elektriese Geleier Materiaal wat vloei van lading toelaat
 Termiese Geleier material wat maklik hitte deurlaat
 Termiese Isolator materiaal wat nie maklik hitte deurlaat nie

2.1 Fasetoestand

 Diffusie
o Beweging van deeltjies van 1 stof tussen deeltjies van n ander stof van n hoe na n lae konsentrasie