Kopiereg © Skool Notas
0
, Inhoudsopgawe
Hoofstuk 01 : Dierevoeding .......................................................................................................... 3
Eenheid 01 : Die eksterne strukture van die spysverteringskanaal .............................................. 3
Eenheid 02 : Die interne strukture van die spysverteringskanaal............................................... 10
Eenheid 03 : Spysvertering van enkelmaagdiere ...................................................................... 11
Eenheid 04 : Spysvertering by herkouers .................................................................................. 13
Eenheid 05 : Spysvertering in die rumen en retikulum ............................................................... 15
Eenheid 06 : Bestanddele van voer ........................................................................................... 17
Eenheid 07 : Biochemiese funksies van minerale ..................................................................... 19
Eenheid 08 : Biochemiese funksies van vitamiene .................................................................... 24
Eenheid 09 : Verteerbaarheid van voer ..................................................................................... 28
Eenheid 10 : Biologiese waarde van proteïene ......................................................................... 29
Eenheid 11 : Energiewaarde van voer....................................................................................... 30
Eenheid 12 : Die voedingsverhouding ....................................................................................... 31
Eenheid 13 : Voersoorte ........................................................................................................... 32
Eenheid 14 : Onderverdeling van voere .................................................................................... 33
Eenheid 15 : Aanvullings tot rantsoen ....................................................................................... 36
Eenheid 16 : Beplan ‘n voervloeiprogram .................................................................................. 38
Hoofstuk 02 : Diereproduksie .................................................................................................... 40
Eenheid 01 : Diereproduksiestelsels ......................................................................................... 40
Eenheid 02 : Intensiewe boerderyproduksie .............................................................................. 41
Eenheid 03 : Ekstensiewe boerderyproduksie ........................................................................... 42
Eenheid 04 : Diereskuiling en -behuising .................................................................................. 43
Eenheid 05 : Behuising en gereedskap vir intensiewe diereproduksie....................................... 44
Eenheid 06 : Gedrag van plaasdiere ......................................................................................... 47
Eenheid 07 : Hantering van plaasdiere...................................................................................... 49
Hoofstuk 03 : Diereproduksie .................................................................................................... 51
Eenheid 01 : Manlike voortplantingsorgane van beeste ............................................................ 51
Eenheid 02 : Vroulike voortplantingsorgane van beeste ............................................................ 53
Eenheid 03 : Estrus en die estrussiklus ..................................................................................... 55
Eenheid 04 : Sinchronisasie van estrus..................................................................................... 57
Eenheid 05 : Natuurlike paring .................................................................................................. 58
Eenheid 06 : Kunsmatige inseminasie (KI) ................................................................................ 59
Eenheid 07 : Embrio-oorplanting/oordrag (EO) ......................................................................... 61
Eenheid 08 : Selkernoordrag (kloning) ...................................................................................... 62
Eenheid 09 : Bevrugting en dragtigheid..................................................................................... 63
Eenheid 10 : Geboorte (parturisie) en distosie .......................................................................... 64
Eenheid 11 : Melkproduksie en laktasie .................................................................................... 66
Kopiereg © Skool Notas
1
,Hoofstuk 04 : Dieresiektes en -beskerming .............................................................................. 68
Eenheid 01 : Dieregesondheid .................................................................................................. 68
Eenheid 02 : Dieresiektes ......................................................................................................... 70
Eenheid 03 : Inwendige parasiete ............................................................................................. 73
Eenheid 04 : Uitwendige parasiete ............................................................................................ 75
Eenheid 05 : Vergiftiging by diere.............................................................................................. 77
Eenheid 06 : Die rol van die regering in dieregesondheid.......................................................... 79
Hoofstuk 05 : Basiese landbougenetika .................................................................................... 80
Eenheid 01 : Genetiese begrippe .............................................................................................. 80
Eenheid 02 : Monohibriede en dihibriede oorerwing .................................................................. 81
Eenheid 03 : Die oorerflikheidspatroon...................................................................................... 83
Eenheid 04 : Variasie en mutasie .............................................................................................. 84
Eenheid 05 : Seleksie ............................................................................................................... 87
Eenheid 06 : Teelmetodes ........................................................................................................ 89
Eenheid 07 : Genetiese manipulasie ......................................................................................... 91
Hoofstuk 06 : Landbouekekonomie ........................................................................................... 94
Eenheid 01 : Grond ................................................................................................................... 94
Eenheid 02 : Arbeid................................................................................................................... 96
Eenheid 03 : Kapitaal ................................................................................................................ 98
Eenheid 04 : Bestuur............................................................................................................... 100
Eenheid 05 : Landboubemarking............................................................................................. 102
Eenheid 06 : Prysbepaling en vraag of aanbod ....................................................................... 104
Eenheid 07 : Markewewig ....................................................................................................... 105
Eenheid 08 : Die ontwikkeling van ’n mark .............................................................................. 106
Eenheid0 9 : Benaderings tot bemarking................................................................................. 108
Eenheid 10 : Die vryemarkstelsel ............................................................................................ 109
Eenheid 11 : Koöperatiewe bemarking .................................................................................... 111
Eenheid 12 : Beheerde bemarking .......................................................................................... 112
Eenheid 13 : Die vraag-aanbodketting .................................................................................... 113
Eenheid 14 : Landbou-entrepreneurskap ................................................................................ 114
Eenheid 15 : Die landbousakeplan .......................................................................................... 115
Kopiereg © Skool Notas
2
, Hoofstuk 01 : Dierevoeding
EENHEID 01 : DIE EKSTERNE STRUKTURE VAN DIE SPYSVERTERINGSKANAAL
Woordelys
Term Definisie
Spysverteringskanaal Maagdermkanaal.
Enkelmaag Met net een maag.
Diere met ’n pens wat bestaan uit vier kompartemente wat gedeeltelik
Herkouers
verteerde kos weerkou.
Gedeeltelik verteerde inhoud van die maag wat opgebring en herkou
Herkoutjie
word.
Kos word met behulp van mikro-organismes in die sekum en vergrote
Dikdermfermentering
kolon in die laaste deel van die spysverteringskanaal verteer.
Kos word met behulp van mikro-organismes in die eerste twee
Rumenfermentering
kompartemente van die herkouer se pens verteer.
Die spysverteringskanaal van plaasdiere
• Enkelmaagdiere het een maag.
• Herkouers met vier penskompartemente kou herkoutjies deur kos terug te bring.
Eksterne struktuur van die spysverteringskanaal van die vark
• Die spysverteringskanaal van 'n vark begin by die mond, waar kos meganies verteer word.
• Dit strek deur die farinks en slukderm tot in die maag.
• Die maag van 'n volwasse vark kan omtrent 8L kos hou en verteer.
• Die maag het sfinkters wat die vloei van kos beheer.
• Na die maag gaan die kos na die dunderm, wat uit drie dele bestaan.
• Buise vanaf die pankreas en lewer open in die eerste deel van die duodenum.
Kopiereg © Skool Notas
3
0
, Inhoudsopgawe
Hoofstuk 01 : Dierevoeding .......................................................................................................... 3
Eenheid 01 : Die eksterne strukture van die spysverteringskanaal .............................................. 3
Eenheid 02 : Die interne strukture van die spysverteringskanaal............................................... 10
Eenheid 03 : Spysvertering van enkelmaagdiere ...................................................................... 11
Eenheid 04 : Spysvertering by herkouers .................................................................................. 13
Eenheid 05 : Spysvertering in die rumen en retikulum ............................................................... 15
Eenheid 06 : Bestanddele van voer ........................................................................................... 17
Eenheid 07 : Biochemiese funksies van minerale ..................................................................... 19
Eenheid 08 : Biochemiese funksies van vitamiene .................................................................... 24
Eenheid 09 : Verteerbaarheid van voer ..................................................................................... 28
Eenheid 10 : Biologiese waarde van proteïene ......................................................................... 29
Eenheid 11 : Energiewaarde van voer....................................................................................... 30
Eenheid 12 : Die voedingsverhouding ....................................................................................... 31
Eenheid 13 : Voersoorte ........................................................................................................... 32
Eenheid 14 : Onderverdeling van voere .................................................................................... 33
Eenheid 15 : Aanvullings tot rantsoen ....................................................................................... 36
Eenheid 16 : Beplan ‘n voervloeiprogram .................................................................................. 38
Hoofstuk 02 : Diereproduksie .................................................................................................... 40
Eenheid 01 : Diereproduksiestelsels ......................................................................................... 40
Eenheid 02 : Intensiewe boerderyproduksie .............................................................................. 41
Eenheid 03 : Ekstensiewe boerderyproduksie ........................................................................... 42
Eenheid 04 : Diereskuiling en -behuising .................................................................................. 43
Eenheid 05 : Behuising en gereedskap vir intensiewe diereproduksie....................................... 44
Eenheid 06 : Gedrag van plaasdiere ......................................................................................... 47
Eenheid 07 : Hantering van plaasdiere...................................................................................... 49
Hoofstuk 03 : Diereproduksie .................................................................................................... 51
Eenheid 01 : Manlike voortplantingsorgane van beeste ............................................................ 51
Eenheid 02 : Vroulike voortplantingsorgane van beeste ............................................................ 53
Eenheid 03 : Estrus en die estrussiklus ..................................................................................... 55
Eenheid 04 : Sinchronisasie van estrus..................................................................................... 57
Eenheid 05 : Natuurlike paring .................................................................................................. 58
Eenheid 06 : Kunsmatige inseminasie (KI) ................................................................................ 59
Eenheid 07 : Embrio-oorplanting/oordrag (EO) ......................................................................... 61
Eenheid 08 : Selkernoordrag (kloning) ...................................................................................... 62
Eenheid 09 : Bevrugting en dragtigheid..................................................................................... 63
Eenheid 10 : Geboorte (parturisie) en distosie .......................................................................... 64
Eenheid 11 : Melkproduksie en laktasie .................................................................................... 66
Kopiereg © Skool Notas
1
,Hoofstuk 04 : Dieresiektes en -beskerming .............................................................................. 68
Eenheid 01 : Dieregesondheid .................................................................................................. 68
Eenheid 02 : Dieresiektes ......................................................................................................... 70
Eenheid 03 : Inwendige parasiete ............................................................................................. 73
Eenheid 04 : Uitwendige parasiete ............................................................................................ 75
Eenheid 05 : Vergiftiging by diere.............................................................................................. 77
Eenheid 06 : Die rol van die regering in dieregesondheid.......................................................... 79
Hoofstuk 05 : Basiese landbougenetika .................................................................................... 80
Eenheid 01 : Genetiese begrippe .............................................................................................. 80
Eenheid 02 : Monohibriede en dihibriede oorerwing .................................................................. 81
Eenheid 03 : Die oorerflikheidspatroon...................................................................................... 83
Eenheid 04 : Variasie en mutasie .............................................................................................. 84
Eenheid 05 : Seleksie ............................................................................................................... 87
Eenheid 06 : Teelmetodes ........................................................................................................ 89
Eenheid 07 : Genetiese manipulasie ......................................................................................... 91
Hoofstuk 06 : Landbouekekonomie ........................................................................................... 94
Eenheid 01 : Grond ................................................................................................................... 94
Eenheid 02 : Arbeid................................................................................................................... 96
Eenheid 03 : Kapitaal ................................................................................................................ 98
Eenheid 04 : Bestuur............................................................................................................... 100
Eenheid 05 : Landboubemarking............................................................................................. 102
Eenheid 06 : Prysbepaling en vraag of aanbod ....................................................................... 104
Eenheid 07 : Markewewig ....................................................................................................... 105
Eenheid 08 : Die ontwikkeling van ’n mark .............................................................................. 106
Eenheid0 9 : Benaderings tot bemarking................................................................................. 108
Eenheid 10 : Die vryemarkstelsel ............................................................................................ 109
Eenheid 11 : Koöperatiewe bemarking .................................................................................... 111
Eenheid 12 : Beheerde bemarking .......................................................................................... 112
Eenheid 13 : Die vraag-aanbodketting .................................................................................... 113
Eenheid 14 : Landbou-entrepreneurskap ................................................................................ 114
Eenheid 15 : Die landbousakeplan .......................................................................................... 115
Kopiereg © Skool Notas
2
, Hoofstuk 01 : Dierevoeding
EENHEID 01 : DIE EKSTERNE STRUKTURE VAN DIE SPYSVERTERINGSKANAAL
Woordelys
Term Definisie
Spysverteringskanaal Maagdermkanaal.
Enkelmaag Met net een maag.
Diere met ’n pens wat bestaan uit vier kompartemente wat gedeeltelik
Herkouers
verteerde kos weerkou.
Gedeeltelik verteerde inhoud van die maag wat opgebring en herkou
Herkoutjie
word.
Kos word met behulp van mikro-organismes in die sekum en vergrote
Dikdermfermentering
kolon in die laaste deel van die spysverteringskanaal verteer.
Kos word met behulp van mikro-organismes in die eerste twee
Rumenfermentering
kompartemente van die herkouer se pens verteer.
Die spysverteringskanaal van plaasdiere
• Enkelmaagdiere het een maag.
• Herkouers met vier penskompartemente kou herkoutjies deur kos terug te bring.
Eksterne struktuur van die spysverteringskanaal van die vark
• Die spysverteringskanaal van 'n vark begin by die mond, waar kos meganies verteer word.
• Dit strek deur die farinks en slukderm tot in die maag.
• Die maag van 'n volwasse vark kan omtrent 8L kos hou en verteer.
• Die maag het sfinkters wat die vloei van kos beheer.
• Na die maag gaan die kos na die dunderm, wat uit drie dele bestaan.
• Buise vanaf die pankreas en lewer open in die eerste deel van die duodenum.
Kopiereg © Skool Notas
3
