Samenvatting Stofwisseling & Balans

Menselijke fysiologie
Stofwisseling, energiebalans, warmte en
inspanning
__________________________________________________

Inleiding in het metabolisme en de energiebalans


Humane fysiologie = het functioneren en aanpassen binnen de grenzen van het normale
⇨ Aanpassing = belangrijk om normaal te kunnen functioneren

Homeostase is het proces waarbij organismen het interne milieu van chemische en fysische processen in
evenwicht houden, ondanks veranderingen in de omgeving waarin het organisme zich bevindt
o Homeostase = regelmechanisme nodig
 Feedback regelmechanisme
 Verstoringen van buitenaf
 Wordt waargenomen door zintuigcellen
 Zintuigcellen gaan de verstoringen doorgeven aan het regelcentrum
 Regelcentrum zorgt voor reactie
 Belangrijkste regelcentra = heel diep in de hersenen gelegen (bescherming)
 Hypothalamus, pons en verlengde merg
o Homeostase = niet altijd in werking
o Verstoringen kunnen de balans ook gewoon hoger leggen
 Dit proces = allostase
 Vb: krachttraining

, 1. Eetlust en verzadiging

Controle van voedselinname = complex proces
o Twee tegenstrijdige gedragsmatig te beïnvloeden toestanden
 Eetlust = honger
 Verzadiging = genoeg hebben
o Balans tussen eetlust en verzadiging kan verstoord raken
o Hypothalamus = belangrijke rol binnen het gevoel van honger en verzadiging
 Bevat twee controlecentra:
 Voedingscentrum
 Verzadigingscentrum (bij beschadiging = blijven eten)
 Krijgt input van het limbisch systeem (emoties, gedrag)
 Eetlust en verzadiging kunnen dus gedragsmatig beïnvloed worden
 Chemische signalen die de voedselinname en verzadiging beïnvloeden = adipokines
 Leptine = gemaakt in vetcellen
 Neuropeptide Y (NPY) = gemaakt in de hypothalamus
⇨ Neuropeptide stijgt = hypothalamus neemt dit waar = meer voedsel innemen
= stijging van de vetopslag = stijging van de leptinesecretie = daling van het
hongergevoel
o Twee theorieën voor het reguleren van voedselinname
 Glucostatische setpoint-theorie
 Bloedglucosespiegel moet op peil gehouden worden
 Je eet wanneer je bloedsuikerniveau daalt en stopt met eten wanneer je het
weer op een normaal niveau hebt gebracht
 Daling van de bloedglucoseconcentraties = onderdrukking van het verzadigings-
centrum = dominant voedingscentrum
 Lipostatische setpoint-theorie
 Elke persoon heeft een bepaald streefniveau als het gaat om lichaamsvet
 Signaal van vetreserves naar de hersenen moduleert het eetgedrag
 Vetreserves vergroten = eten neemt af
 Beperkingen van de setpoint-theorieën
 Geen rekening houden met:
 Invloed van smaak
 Invloeden van opvoeding
 Sociale factoren