Onderwerp 1.1
MIKRO-OMGEWING:
Wat is die mikro-omgewing?
die besigheid self, waar die bestuur volle beheer en invloed het. Dit is die besluitnemende
omgewing.
KOMPONENTE VAN DIE MIKRO-OMGEWING
1. Visie, missie, doelwitte, mikpunte en strategië
• Visie : idee / droom van wat die besigheid oor ‘n lang termyn wil bereik.
• Missie : verskaf ‘n oorsig van hoe die besigheid sy visie sal bereik. Dit definieer die
kritiese prosesse en gewenste standaard (4)
• Langtermyn doelwitte : die doelwitte wat die besigheid moet stel om sy visie te
bereik.
• Korttermyn doelwitte : is die sleutel doelwitte wat die besigheid moet bereik om
uiteindelik sy langtermyn doelwiite te kan bereik.
VOORBEELD VAN ‘N MISSIE
LUSH :
LUSH se missie is om hul produkte met die hand te maak met slegs vegetariese bestanddele
en min of geen preseveermiddels. Hulle is stiptelik teen dieretoetse, en weier selfs om
materiaal van produsente wat op diere toets, te koop, en probeer om verpakking te
verminder om afval te verminder en die koste vir beter produkte te verlaag.
2. Organisatoriese kultuur
Sluit die volgende in:
• Hoe bestuur beluite neem
• Hoe personeel kommunikeer, werk en aantrek
• Hoe die maatskappy ooreenkomste onderhandel
• Die morele en etiese waardes van die besigheid.
(al 8 sake funksies)
, 3. Organisatoriese hulpbronne
Bestaan uit die volgende:
• Fisiese hulbronne (grondstowwe)
• Menslike hulpbronne (mense)
• Finansiële hulpbronne (kapitaal)
• Tegnologiese hulpbronne (rekenaars en telefone)
4. Bestuur en leierskap (?)
Bestuur (BOLB) Leierskap
Die bestuurder volg ‘n proses om ‘n leier inspireer mense en stel
werksaamhede en prosesse te beheer mikpunte en doelwitte. ‘n Leier vestig
en rigting te gee om ‘n doelwit of visie nuwe visie.
volgens beginsels wat reeds vas gestel is
te bereik.
Die bestuur en leiding van ‘n besigheid is gesaamentlik verantwoordelik vir die volgende:
• Vasstelling van die visie, missie, doelwitte en mikpunte
• Kommunikering van visie, missie doelwitte en mikpunte
• Om stelsels en prosesse gereed te kry om die visie, missie, doelwitte en mikpunte
te bereik
5. Organisasie struktuur.
Sluit al 8 sake funksies in. die organisasie struktuur sal verskil volgens:
• Rangorde van die besigheid
• Watter werk gedoen moet word en deur wie
• Grotte van die besigheid.
• Aantal departemente (8 sake funksies)
• Koördinering tussen departemente.
TIPES ORGANISASIESTRUKTURE:
Funksionele organisasiestruktuur:
• Werknemers kry instruksies van meer as een bestuurder
• Die plan wat uitgevoer moet word, bepaal wie die instruksies gaan gee
• Hierdie struktuur verwar werknemers terwyl hulle by meer as een bestuurder
aanmeld.
Projek organisasiestruktuur:
• Dit is gestruktureer rondom projekspanne
• Dit is ‘n tydelike struktuur omdat dit werknemenrs uit verskillende departemente van
die besigheid vereis.
• Werknemers word dan saam gegroepeer om ‘n projekspan te vorm wat ‘n spesifieke
projek sal uitvoer.
,Matriks organisasiestruktuur:
• Hierdie struktuur is gestruktureer rondom projekte maar werknemers bly in hulle
verskeie departemente.
• ‘n Projek moet tot op ‘n sekere punt voltooi word.
• Die projek word dan aan die volgende span deurgegee, wat die volgende fase van die
projek sal uitvoer.
Lyn-organisasiestruktuur:
• Werknemers rapporteur slegs aan een persoon.
• Slegs die direkteur kan instruksies aan werknemers gee
• Hierdie struktuur skakel verwarring by werknemers uit, aangesien hulle slegs aan een
persoon kan rapporteer.
Lyn-en personeel organisasiestruktuur.
• Kundiges dien as adviseurs vir top- en middelvlak bestuur
• Adviseuers vorm nie deel van die onderneming nie, hulle gee bloot advies
• Adviseurs het nie gesag oor die werknemers nie, wat beteken dat hulle geen opdrag
aan werknemers kan gee nie.
6. Werksomgewing
Atmosfeer van die werksplek en die mense wie daar werk.
7. Agt sake funksies
Die agt sake funksies verseker dat die doelwitte van die besigheid bereik word:
1. Die Algemene Bestuur funksie
2. Die Administratiewe funksie
3. Die Finansiële funksie
4. Die Aankope funksie
5. Die Openbare Betrekkinge funksie
6. Die Menslike Hulpbron funksie
7. Die Bemarking funksie
8. Die Produksie funksie
, Die Algemene Bestuursfunksie
Bestuur is die proses waardeur stelsels en prosesse aan die gang gekry word om
doeltreffende gebruik van hulpbronne te verseker sodat die doelwitte en mikpunte van die
besigheid bereik kan word.
VERSKILLE VAN BESTUUR EN LEIERSKAP.
Bestuur Leierskap
Het te make met die beplanning, Leierskap is die vermoë van ‘n individu of
organisering, beheer en leiding van groep individue om volgelinge of ander
werknemers om doelwitte te bereik. lede van ‘n organisasie te beïnvloed en te
lei.
• Hulle stel stelsels en prosedures op om • Leiers het die vermoë om hul volgelinge
die onderneming optimal te laat te inspireer en te motiveer.
funksioneer.
• Gee rigting vir menslike gedrag • Beïnvloed menslike gedrag.
• Bestuur planne / programme / take om • Moedig nuwe idees aan om
doelwitte te bereik. produktiwiteit te verhoog.
• Beheer stelsels en prosedures om werk • Inspireer personeel om mekaar te
te kry vertrou en ondersteun.
• Doen dinge reg. • Doen die regte ding
• Taak – georiënteerd • Mens georiënteerd
• Motiverend / inspireerend in hulle
benaderinge.
Kenmerke van ‘n goeie bestuurder
• Luister en kommunikasie vaardighede
• Onderrig sowel as lei
• In staat om konflik op te los
• In staat om moelike omstandighede te identifiseer
Strategiese besluite:
Voorbeelde: Direkteure, eienaars en
eenmansake.
TOPVLAK
Taktiese besluite
Voorbeelde: hoofde van afdelings (8 Sake
MIDDELVLAK Funksies)
Operasionele / roetiene besluite:
LAER VLAK Voorbeelde: voormanne of
spanleiers.
MIKRO-OMGEWING:
Wat is die mikro-omgewing?
die besigheid self, waar die bestuur volle beheer en invloed het. Dit is die besluitnemende
omgewing.
KOMPONENTE VAN DIE MIKRO-OMGEWING
1. Visie, missie, doelwitte, mikpunte en strategië
• Visie : idee / droom van wat die besigheid oor ‘n lang termyn wil bereik.
• Missie : verskaf ‘n oorsig van hoe die besigheid sy visie sal bereik. Dit definieer die
kritiese prosesse en gewenste standaard (4)
• Langtermyn doelwitte : die doelwitte wat die besigheid moet stel om sy visie te
bereik.
• Korttermyn doelwitte : is die sleutel doelwitte wat die besigheid moet bereik om
uiteindelik sy langtermyn doelwiite te kan bereik.
VOORBEELD VAN ‘N MISSIE
LUSH :
LUSH se missie is om hul produkte met die hand te maak met slegs vegetariese bestanddele
en min of geen preseveermiddels. Hulle is stiptelik teen dieretoetse, en weier selfs om
materiaal van produsente wat op diere toets, te koop, en probeer om verpakking te
verminder om afval te verminder en die koste vir beter produkte te verlaag.
2. Organisatoriese kultuur
Sluit die volgende in:
• Hoe bestuur beluite neem
• Hoe personeel kommunikeer, werk en aantrek
• Hoe die maatskappy ooreenkomste onderhandel
• Die morele en etiese waardes van die besigheid.
(al 8 sake funksies)
, 3. Organisatoriese hulpbronne
Bestaan uit die volgende:
• Fisiese hulbronne (grondstowwe)
• Menslike hulpbronne (mense)
• Finansiële hulpbronne (kapitaal)
• Tegnologiese hulpbronne (rekenaars en telefone)
4. Bestuur en leierskap (?)
Bestuur (BOLB) Leierskap
Die bestuurder volg ‘n proses om ‘n leier inspireer mense en stel
werksaamhede en prosesse te beheer mikpunte en doelwitte. ‘n Leier vestig
en rigting te gee om ‘n doelwit of visie nuwe visie.
volgens beginsels wat reeds vas gestel is
te bereik.
Die bestuur en leiding van ‘n besigheid is gesaamentlik verantwoordelik vir die volgende:
• Vasstelling van die visie, missie, doelwitte en mikpunte
• Kommunikering van visie, missie doelwitte en mikpunte
• Om stelsels en prosesse gereed te kry om die visie, missie, doelwitte en mikpunte
te bereik
5. Organisasie struktuur.
Sluit al 8 sake funksies in. die organisasie struktuur sal verskil volgens:
• Rangorde van die besigheid
• Watter werk gedoen moet word en deur wie
• Grotte van die besigheid.
• Aantal departemente (8 sake funksies)
• Koördinering tussen departemente.
TIPES ORGANISASIESTRUKTURE:
Funksionele organisasiestruktuur:
• Werknemers kry instruksies van meer as een bestuurder
• Die plan wat uitgevoer moet word, bepaal wie die instruksies gaan gee
• Hierdie struktuur verwar werknemers terwyl hulle by meer as een bestuurder
aanmeld.
Projek organisasiestruktuur:
• Dit is gestruktureer rondom projekspanne
• Dit is ‘n tydelike struktuur omdat dit werknemenrs uit verskillende departemente van
die besigheid vereis.
• Werknemers word dan saam gegroepeer om ‘n projekspan te vorm wat ‘n spesifieke
projek sal uitvoer.
,Matriks organisasiestruktuur:
• Hierdie struktuur is gestruktureer rondom projekte maar werknemers bly in hulle
verskeie departemente.
• ‘n Projek moet tot op ‘n sekere punt voltooi word.
• Die projek word dan aan die volgende span deurgegee, wat die volgende fase van die
projek sal uitvoer.
Lyn-organisasiestruktuur:
• Werknemers rapporteur slegs aan een persoon.
• Slegs die direkteur kan instruksies aan werknemers gee
• Hierdie struktuur skakel verwarring by werknemers uit, aangesien hulle slegs aan een
persoon kan rapporteer.
Lyn-en personeel organisasiestruktuur.
• Kundiges dien as adviseurs vir top- en middelvlak bestuur
• Adviseuers vorm nie deel van die onderneming nie, hulle gee bloot advies
• Adviseurs het nie gesag oor die werknemers nie, wat beteken dat hulle geen opdrag
aan werknemers kan gee nie.
6. Werksomgewing
Atmosfeer van die werksplek en die mense wie daar werk.
7. Agt sake funksies
Die agt sake funksies verseker dat die doelwitte van die besigheid bereik word:
1. Die Algemene Bestuur funksie
2. Die Administratiewe funksie
3. Die Finansiële funksie
4. Die Aankope funksie
5. Die Openbare Betrekkinge funksie
6. Die Menslike Hulpbron funksie
7. Die Bemarking funksie
8. Die Produksie funksie
, Die Algemene Bestuursfunksie
Bestuur is die proses waardeur stelsels en prosesse aan die gang gekry word om
doeltreffende gebruik van hulpbronne te verseker sodat die doelwitte en mikpunte van die
besigheid bereik kan word.
VERSKILLE VAN BESTUUR EN LEIERSKAP.
Bestuur Leierskap
Het te make met die beplanning, Leierskap is die vermoë van ‘n individu of
organisering, beheer en leiding van groep individue om volgelinge of ander
werknemers om doelwitte te bereik. lede van ‘n organisasie te beïnvloed en te
lei.
• Hulle stel stelsels en prosedures op om • Leiers het die vermoë om hul volgelinge
die onderneming optimal te laat te inspireer en te motiveer.
funksioneer.
• Gee rigting vir menslike gedrag • Beïnvloed menslike gedrag.
• Bestuur planne / programme / take om • Moedig nuwe idees aan om
doelwitte te bereik. produktiwiteit te verhoog.
• Beheer stelsels en prosedures om werk • Inspireer personeel om mekaar te
te kry vertrou en ondersteun.
• Doen dinge reg. • Doen die regte ding
• Taak – georiënteerd • Mens georiënteerd
• Motiverend / inspireerend in hulle
benaderinge.
Kenmerke van ‘n goeie bestuurder
• Luister en kommunikasie vaardighede
• Onderrig sowel as lei
• In staat om konflik op te los
• In staat om moelike omstandighede te identifiseer
Strategiese besluite:
Voorbeelde: Direkteure, eienaars en
eenmansake.
TOPVLAK
Taktiese besluite
Voorbeelde: hoofde van afdelings (8 Sake
MIDDELVLAK Funksies)
Operasionele / roetiene besluite:
LAER VLAK Voorbeelde: voormanne of
spanleiers.
