1
LANDBOUWETENSKAPPE
Vraestel 2
GRAAD 12
JUNIE-EKSAMEN 2026
Vorige eksamenvraestelle is gebruik om hierdie aantekeninge saam te stel SC/NSC_ DBE/JUN 2021, 2022, 2023.
Belangrik:
Hierdie studienotas word elke jaar hersien en aangepas op grond van nuwe DBE-en SACAI-
vraestelle. Om seker te maak dat jy met die mees relevante en opgedateerde inhoud
werk, word leerders en ouers aangemoedig om te bevestig dat hulle die nuutste weergawe
van die notas gebruik.
Neem asseblief kennis dat hierdie notas slegs as ’n hulpmiddel vir
eksamenvoorbereiding saamgestel is en nie die voorgeskrewe handboek.
Indien jy onseker is of jy die jongste weergawe het, kan jy my gerus kontak by:
Sterkte. Juffrou Ansie
Inhoud:
LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING .............................................................................. 3
ENTREPRENEURSKAP ................................................................................................. 18
PRODUKSIE FAKTORE............................................................................................. 19
BASIESE LANDBOU GENETIKA ..................................................................................... 32
Meervoudige keuse vrae.
Nis 'n Markbenadering wat op 'n klein teikensegment van die
mark fokus.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie.
, 2
Kleinhandelaars Kleinhandelaars in 'n mark verdeel groot besendings
produkte om dit in kleiner eenhede te verkoop.
Die reguit lyn Y in die grafiek hieronder verteenwoordig die
vraag na 'n produk.
Land Die produksiefaktor wat 'n finansiële waarde het en 'n
primêre natuurlike landbouhulpbron is
’n Manlike dier wat 98 48 pare outosome en 'n XY-chromosoom
chromosome het, sal die
volgende hê
Bemarkingsketting Die pad wat 'n produk van die boer na die verbruiker volg
Veranderlike koste Die koste wat afhang van produksie van 'n onderneming in 'n
boerdery-onderneming.
Versekering 'n Vorm van risikobestuur waar 'n kontrak gewaarborgde
vergoeding vir verliese verseker.
Permanent Die tipe plaaswerker wat deur die jaar werk.
Genetiese modifikasie 'n Voorbeeld van biotegnologie.
Tekort Die hoeveelheid produkte wat gevra word, oorskry die
hoeveelhede wat aangebied word
Oorskot Die hoeveelheid produkte wat verskaf word, oorskry die
hoeveelheid gevra.
Kontrak 'n Regsbindende dokument tussen die boer en die
plaaswerker wat by diens onderteken moet word.
Oorerwing Die oordrag van eienskappe van ouers na nageslag.
Groen bemarking/eko- ’n Bemarkingsbenadering wat reageer op toenemende
etikettering kommer oor die omgewing.
Motivering Die verskaffing van aansporings en erkenning van werk met
belonings om arbeidsproduktiwiteit te verhoog.
Stamboom keuse Stamboomkeuse is gebaseer op die kwaliteit van die dier se
voorouers.
Hemofilie Hemofilie is 'n geslagsgekoppelde eienskap wat gekenmerk
word deur bloedstollingsversaking.
Heterosigoties 'n Individu wat verskillende allele vir 'n spesifieke geen op
elke homoloë chromosoom het.
Poligeniese oorerwing Poligeniese oorerwing is die verskynsel waarin 'n eienskap
deur verskeie pare gene bepaal word.
Vraag Die hoeveelheid van die produk wat deur verbruikers teen 'n
gegewe prys gekoop kan word.
Prys vasstelling. 'n Situasie in die mark waar die prys van goedere konstant
gehou word, ongeag die koste van produksie, staan bekend
as prysvasstelling.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie.
, 3
Wet van aanbod ’n Ekonomiese konsep waar produksie-uitset nie teen
dieselfde tempo toeneem as wat kunsmistoediening
toeneem nie.
Kontantvloeistaat 'n Finansiële rekord wat die ontvangste en betalings oor 'n
gegewe tydperk toon.
Beheer Die bestuursbeginsel wat die evaluering van planne en
remediëring behels om die gestelde doelwitte te bereik.
Spesiekruising
Biolisties 'n Modifikasietegniek waar 'n geengeweer gebruik word om
koeëls af te vuur wat met verlangde gene bedek is, staan
bekend as biolisties.
Grant Die befondsing het vir 'n spesifieke doel voorsien en word nie
terugbetaal nie.
Finansiële 'n Bestuursvaardigheid wat 'n boer nodig het om belasting en
rentekoerse te verstaan.
Seks gekoppel 'n Eienskap verteenwoordig deur XhY met X HX h -genotipe
Bevordering/advertensies Die proses om verbruikers na 'n spesifieke produk te lok deur
verskeie vorme van kommunikasie.
Arbeids produktiwiteit 'n Maatstaf van produksie-uitset in die arbeidsmag.
Kwantitatief Die genetiese eienskappe wat aanleiding gee tot 'n reeks
fenotipes.
Omgewing 'n Tipe risiko wat voorkom wanneer gene van geneties
gemodifiseerde gewasse na wilde plante oorgedra word wat
hulle onkruiddoderbestand maak
Multigesegmenteerde Verdeel potensiële verbruikers in groepe gebaseer op
bemarking gemeenskaplike eienskappe en ontwikkel 'n strategie wat
hulle pas.
Groenbemarking Bemarkingsprodukte wat in herwinbare materiaal verpak is.
Nisbemarking Gee aandag aan die behoefte aan 'n produk deur 'n klein
segment van die mark waaraan hoofstroomverskaffers nie
voldoen nie.
LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING
'n Boer moet verstaan hoe die mark werk en hoe om die produk die beste te plaas.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie.
, 4
BEMARKING @JUN DBE/2021
Definisie van die konsep bemarking. Die proses van beplanning en uitvoering van die
konsepsie, prysbepaling, bevordering en verspreiding van idees, goedere en dienste aan
verbruikers.
Rolle van wetgewing in landboubemarking @JUN DBE/2021
↘ Verhoog marktoegang vir alle deelnemers
↘ Beheer verkope en uitvoer van bederfbare produkte
↘ Stel en handhaaf nasionale standaarde
↘ Bevorder voedselveiligheid
↘ Reguleer markagente en verbeter hul funksionering
↘ Bevorder 'n billike toeganklike en volhoubare markplek vir verbruikersprodukte en -
dienste
↘ Voorkom onbillike bemarking en besigheidspraktyke
Die diagram hieronder toon voorbeelde van verskillende bemarkings benaderings@DBE
JUN 2022
Massabemarking. Bv Multi-segment bemarking. Bv
'n Boer besluit om 'n soort bemarking 'n Produsent verdeel die teikenmark
te gebruik met een aanbod of een in verskillende gedeeltes om elkeen
strategie wat by die meeste verbruikers van hulle met 'n ander boodskap of
sal aanklank vind produk te teiken
BENADERING
Nisbemarking. Bv
Nuwe boere verkoop gepasteuriseerde
bokmelk aan plaaslike verbruikers wat
allergies is vir koeimelk
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie.
LANDBOUWETENSKAPPE
Vraestel 2
GRAAD 12
JUNIE-EKSAMEN 2026
Vorige eksamenvraestelle is gebruik om hierdie aantekeninge saam te stel SC/NSC_ DBE/JUN 2021, 2022, 2023.
Belangrik:
Hierdie studienotas word elke jaar hersien en aangepas op grond van nuwe DBE-en SACAI-
vraestelle. Om seker te maak dat jy met die mees relevante en opgedateerde inhoud
werk, word leerders en ouers aangemoedig om te bevestig dat hulle die nuutste weergawe
van die notas gebruik.
Neem asseblief kennis dat hierdie notas slegs as ’n hulpmiddel vir
eksamenvoorbereiding saamgestel is en nie die voorgeskrewe handboek.
Indien jy onseker is of jy die jongste weergawe het, kan jy my gerus kontak by:
Sterkte. Juffrou Ansie
Inhoud:
LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING .............................................................................. 3
ENTREPRENEURSKAP ................................................................................................. 18
PRODUKSIE FAKTORE............................................................................................. 19
BASIESE LANDBOU GENETIKA ..................................................................................... 32
Meervoudige keuse vrae.
Nis 'n Markbenadering wat op 'n klein teikensegment van die
mark fokus.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie.
, 2
Kleinhandelaars Kleinhandelaars in 'n mark verdeel groot besendings
produkte om dit in kleiner eenhede te verkoop.
Die reguit lyn Y in die grafiek hieronder verteenwoordig die
vraag na 'n produk.
Land Die produksiefaktor wat 'n finansiële waarde het en 'n
primêre natuurlike landbouhulpbron is
’n Manlike dier wat 98 48 pare outosome en 'n XY-chromosoom
chromosome het, sal die
volgende hê
Bemarkingsketting Die pad wat 'n produk van die boer na die verbruiker volg
Veranderlike koste Die koste wat afhang van produksie van 'n onderneming in 'n
boerdery-onderneming.
Versekering 'n Vorm van risikobestuur waar 'n kontrak gewaarborgde
vergoeding vir verliese verseker.
Permanent Die tipe plaaswerker wat deur die jaar werk.
Genetiese modifikasie 'n Voorbeeld van biotegnologie.
Tekort Die hoeveelheid produkte wat gevra word, oorskry die
hoeveelhede wat aangebied word
Oorskot Die hoeveelheid produkte wat verskaf word, oorskry die
hoeveelheid gevra.
Kontrak 'n Regsbindende dokument tussen die boer en die
plaaswerker wat by diens onderteken moet word.
Oorerwing Die oordrag van eienskappe van ouers na nageslag.
Groen bemarking/eko- ’n Bemarkingsbenadering wat reageer op toenemende
etikettering kommer oor die omgewing.
Motivering Die verskaffing van aansporings en erkenning van werk met
belonings om arbeidsproduktiwiteit te verhoog.
Stamboom keuse Stamboomkeuse is gebaseer op die kwaliteit van die dier se
voorouers.
Hemofilie Hemofilie is 'n geslagsgekoppelde eienskap wat gekenmerk
word deur bloedstollingsversaking.
Heterosigoties 'n Individu wat verskillende allele vir 'n spesifieke geen op
elke homoloë chromosoom het.
Poligeniese oorerwing Poligeniese oorerwing is die verskynsel waarin 'n eienskap
deur verskeie pare gene bepaal word.
Vraag Die hoeveelheid van die produk wat deur verbruikers teen 'n
gegewe prys gekoop kan word.
Prys vasstelling. 'n Situasie in die mark waar die prys van goedere konstant
gehou word, ongeag die koste van produksie, staan bekend
as prysvasstelling.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie.
, 3
Wet van aanbod ’n Ekonomiese konsep waar produksie-uitset nie teen
dieselfde tempo toeneem as wat kunsmistoediening
toeneem nie.
Kontantvloeistaat 'n Finansiële rekord wat die ontvangste en betalings oor 'n
gegewe tydperk toon.
Beheer Die bestuursbeginsel wat die evaluering van planne en
remediëring behels om die gestelde doelwitte te bereik.
Spesiekruising
Biolisties 'n Modifikasietegniek waar 'n geengeweer gebruik word om
koeëls af te vuur wat met verlangde gene bedek is, staan
bekend as biolisties.
Grant Die befondsing het vir 'n spesifieke doel voorsien en word nie
terugbetaal nie.
Finansiële 'n Bestuursvaardigheid wat 'n boer nodig het om belasting en
rentekoerse te verstaan.
Seks gekoppel 'n Eienskap verteenwoordig deur XhY met X HX h -genotipe
Bevordering/advertensies Die proses om verbruikers na 'n spesifieke produk te lok deur
verskeie vorme van kommunikasie.
Arbeids produktiwiteit 'n Maatstaf van produksie-uitset in die arbeidsmag.
Kwantitatief Die genetiese eienskappe wat aanleiding gee tot 'n reeks
fenotipes.
Omgewing 'n Tipe risiko wat voorkom wanneer gene van geneties
gemodifiseerde gewasse na wilde plante oorgedra word wat
hulle onkruiddoderbestand maak
Multigesegmenteerde Verdeel potensiële verbruikers in groepe gebaseer op
bemarking gemeenskaplike eienskappe en ontwikkel 'n strategie wat
hulle pas.
Groenbemarking Bemarkingsprodukte wat in herwinbare materiaal verpak is.
Nisbemarking Gee aandag aan die behoefte aan 'n produk deur 'n klein
segment van die mark waaraan hoofstroomverskaffers nie
voldoen nie.
LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING
'n Boer moet verstaan hoe die mark werk en hoe om die produk die beste te plaas.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie.
, 4
BEMARKING @JUN DBE/2021
Definisie van die konsep bemarking. Die proses van beplanning en uitvoering van die
konsepsie, prysbepaling, bevordering en verspreiding van idees, goedere en dienste aan
verbruikers.
Rolle van wetgewing in landboubemarking @JUN DBE/2021
↘ Verhoog marktoegang vir alle deelnemers
↘ Beheer verkope en uitvoer van bederfbare produkte
↘ Stel en handhaaf nasionale standaarde
↘ Bevorder voedselveiligheid
↘ Reguleer markagente en verbeter hul funksionering
↘ Bevorder 'n billike toeganklike en volhoubare markplek vir verbruikersprodukte en -
dienste
↘ Voorkom onbillike bemarking en besigheidspraktyke
Die diagram hieronder toon voorbeelde van verskillende bemarkings benaderings@DBE
JUN 2022
Massabemarking. Bv Multi-segment bemarking. Bv
'n Boer besluit om 'n soort bemarking 'n Produsent verdeel die teikenmark
te gebruik met een aanbod of een in verskillende gedeeltes om elkeen
strategie wat by die meeste verbruikers van hulle met 'n ander boodskap of
sal aanklank vind produk te teiken
BENADERING
Nisbemarking. Bv
Nuwe boere verkoop gepasteuriseerde
bokmelk aan plaaslike verbruikers wat
allergies is vir koeimelk
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie.
