Wat beinvloed uitgawe-/
Statistiek Suid-Afrika
bestedingspatrone?
• Statistiek Suid-Afrika (SSA) – doen elke 5 jaar opnames om
Die sosio-ekonomiese vlak van statistieke oor inkomste- en bestedingspatrone in te samel.
• VPI – lys van produkte en dienste wat Suid-Afrikaners
‘n individu of ‘n huishouding meestal koop en word gebruik om inflasie te meet.
• Individue in die lae-inkomstegroep prioritiseer • SSA vergelyk inkomste en uitgawes van verskillende rasse,
basiese noodsaaklikhede. ouderdomme, inkomstegroepe en geslagte, stedelike en
• Die middel-inkomstegroep waardeer basiese landelike inwoners en mense in verskillende provinsies.
noodsaaklikhede, opleiding en belegging in hul • .
kinders se toekoms, met leefstyl-items as • .
sekondêre prioriteite.
• Die middel- tot hoë-inkomstegroep bestee H1: Inkomste en •
meer geld aan luukse goedere en dienste. uitgawes van Inkomstebronne van Suid-
• Die hoë-inkomstegroep bestee nog meer geld •
aan ekstra luukse goedere en dienste. Suid-Afrikaanse Afrikaanse huishoudings
• . huishoudings • Nie-finansiële inkomste - produkte en dienste
wat verkry word sonder om geld te gebruik.
• Tipes huishoudings en die • Finansiële inkomste – geld wat 'n persoon/
huishouding binne 'n spesifieke tydperk ontvang.
• stadium in die gesinlewensiklus
• .
• Gesinne met kinders op skool spandeer 'n groot bedrag
geld aan skoolfondse, sporttoerusting, afrigting en •
vervoer. Ander faktore wat
• Gesinne met volwasse kinders kan meer geld spandeer •
bestedingspatrone beinvloed
aan persoonlike belangstellings en stokperdjies.
• . • Kulturele en geloofgebruike beïnvloed wat mense koop en verbruik.
• Woongebiede - beïnvloed eiendomsbelasting, versekering en
• onderhoud.
Ouderdom
• Houdings teenoor verbruik, prysveranderings, nuwe produkte, hoër
•• Die 20-24 ouderdomsgroep spandeer meer geld aan verwagtinge, stygende geletterdheidsvlakke, groeiende bewustheid
elektronika en toestelle. van die statuswaarde van handelsmerke en verstedeliking het alles ‘n
• Die 45-48 ouderdomsgroep spandeer meer geld aan invloed op bestedingspatrone.
vakansies. • .
• . • .
• .
GR11
• VS K3-O1 Breinkaart Verken Kopiereg © www.summariessa.co.za (DO NOT COPY)
•
, Stappe in huishoudelike begroting Die huishoudelike begroting as
‘n instrument om finansiële
Stap 1: Lys jou verwagte inkomste
bronne te bestuur
• Sluit alle bronne van inkomste in.
• Begroting - gedetailleerde ontleding van jou totale
• Totale netto inkomste – tel alle inkomste by nadat
inkomste en beplande uitgawes vir ‘n spesifieke periode.
alle aftrekkings van bruto inkomste gemaak is.
• Hoekom jy moet begroot:
• .
o Jy kan sien hoeveel geld jy beskikbaar het.
•
Stap 2: Beraam uitgawes o Bly in beheer van jou geld.
o Om ‘n rekord van besteding te hou.
•
• Vaste uitgawes - spesifieke, vaste bedrae wat gewoonlik H2: Die o Besluit hoeveel jy kan bekostig om te spandeer –
'n kontrak of ooreenkoms behels. voorkom impulsiewe besteding.
• Veranderlike uitgawes - uitgawes wat verander as gevolg huishoudelike o Skep 'n spaarplan – beskerm jou teen die finansiële
van wisselende pryse, veranderde behoeftes of begroting gevolge van onverwagte uitgawes.
veranderde omstandighede. o Bereik 'n finansiële doelwit.
• Nie-noodsaaklike/luukse uitgawes is opsionele uitgawes. o Betaal skuld af.
• Nooduitgawes kom onverwags op. • .
• .
• •
Stap 3: Bereken die verskil tussen inkomste
• •
en uitgawes, en bepaal spaargeld Beginsels van begroting en
persoonlike finansiële bestuur
• 'n Begroting wat toon dat inkomste uitgawes oorskry, lei tot 'n netto wins –
rykdom vergroot. • Bepaal jou behoeftes en begeertes.
• As uitgawes inkomste oorskry, lei dit tot 'n netto verlies – rykdom verminder. • Stel realistiese doelstellings en doelwitte.
• Spaar geld vir groot aankope in plaas daarvan om 'n lening uit te neem. • Beheer en boekstaaf besteding.
• . • Bestee minder as wat jy verdien.
• . • Berei vir die onverwagte voor.
• Stap 4: Evalueer jou begroting • Laat jou geld werk.
(track, trim, target) • .
• •
• Sommige uitgawes moet dalk besnoei word om binne die begroting te bly.
• Inkomste = uitgawes + spaargeld. •
• .
•
GR11
• VS K3-O1 Breinkaart Verken Kopiereg © www.summariessa.co.za (DO NOT COPY)
, Aankoopmetodes van goedere en dienste Banksake
Kontanttransaksies Soorte bankrekeninge
• Note en munte. • Spaarrekeninge:
• Tjeks - 'n trekker met 'n lopende rekening gee hul bank o Jy kan enige tyd geld deponeer of onttrek.
opdrag om 'n spesifieke begunstigde te betaal. o Lae rente.
• Posorder - gekoop by 'n poskantoor vir 'n klein kommissie.
• Kontant by bestelling (KBB) - betaling word gemaak op • Geldmarkrekeninge:
dieselfde tyd as wat die bestelling geplaas word. o Hoër rente as standaard spaarrekeninge.
• Kontant by aflewering (KBA) - betaling word slegs gemaak o Vereis 'n groot minimum saldo.
wanneer die goedere fisies afgelewer word. H3: Banksake-
• Debietkaarte - 'n elektroniese alternatief vir kontant wat • Vastedeposito-rekeninge:
direk aan 'n spaar- of lopende rekening gekoppel is. en
o Hoë rentekoerse omdat die bank jou geld vir 'n
betaalmetodes vasgestelde tydperk kan uitleen.
o Fondse word weggesluit totdat die tydperk
eindig - gereelde deposito's word nie toegelaat
Krediettransaksies nie.
• Huurkoopooreenkoms of afbetaaltransaksie-ooreenkomste: • Lopende (tjek-) rekeninge:
o Jy kry die goedere onmiddellik, maar jy besit dit eers sodra die laste o Gebruik 'n tjekboek of debietkaart vir daaglikse
betaling gemaak is. transaksies en betalings
o Word gebruik vir duur goedere. o Verdien gewoonlik nie rente op die balans nie.
• Bêrekoop-ooreenkomste: • Daggeldrekening:
o Die winkel sit die item opsy terwyl jy 'n deposito en paaiemente betaal. o Maklike toegang tot fondse sonder 'n vaste
o Jy ontvang die goedere eers sodra die hele bedrag betaal is. beleggingsperiode, alhoewel 'n minimum saldo
vereis word.
• Kredietrekeninge: o Maak voorsiening vir addisionele deposito's en
o Maandelikse of kliënterekeninge – 'n tipe nie-wentelkredietrekeninge wat maklike oordragte via
gebruik word vir dienste soos elektrisiteit, water of mediese rekeninge. internetbankdienste/OTM'e.
o Winkelkaarte - kleinhandelaars verskaf 'n kaart met 'n vasgestelde
kredietlimiet gebaseer op jou kredietwaardigheid.
• Kredietkaarte.
GR11 VS K3-O1 Breinkaart Verken Kopiereg © www.summariessa.co.za (DO NOT COPY)
Statistiek Suid-Afrika
bestedingspatrone?
• Statistiek Suid-Afrika (SSA) – doen elke 5 jaar opnames om
Die sosio-ekonomiese vlak van statistieke oor inkomste- en bestedingspatrone in te samel.
• VPI – lys van produkte en dienste wat Suid-Afrikaners
‘n individu of ‘n huishouding meestal koop en word gebruik om inflasie te meet.
• Individue in die lae-inkomstegroep prioritiseer • SSA vergelyk inkomste en uitgawes van verskillende rasse,
basiese noodsaaklikhede. ouderdomme, inkomstegroepe en geslagte, stedelike en
• Die middel-inkomstegroep waardeer basiese landelike inwoners en mense in verskillende provinsies.
noodsaaklikhede, opleiding en belegging in hul • .
kinders se toekoms, met leefstyl-items as • .
sekondêre prioriteite.
• Die middel- tot hoë-inkomstegroep bestee H1: Inkomste en •
meer geld aan luukse goedere en dienste. uitgawes van Inkomstebronne van Suid-
• Die hoë-inkomstegroep bestee nog meer geld •
aan ekstra luukse goedere en dienste. Suid-Afrikaanse Afrikaanse huishoudings
• . huishoudings • Nie-finansiële inkomste - produkte en dienste
wat verkry word sonder om geld te gebruik.
• Tipes huishoudings en die • Finansiële inkomste – geld wat 'n persoon/
huishouding binne 'n spesifieke tydperk ontvang.
• stadium in die gesinlewensiklus
• .
• Gesinne met kinders op skool spandeer 'n groot bedrag
geld aan skoolfondse, sporttoerusting, afrigting en •
vervoer. Ander faktore wat
• Gesinne met volwasse kinders kan meer geld spandeer •
bestedingspatrone beinvloed
aan persoonlike belangstellings en stokperdjies.
• . • Kulturele en geloofgebruike beïnvloed wat mense koop en verbruik.
• Woongebiede - beïnvloed eiendomsbelasting, versekering en
• onderhoud.
Ouderdom
• Houdings teenoor verbruik, prysveranderings, nuwe produkte, hoër
•• Die 20-24 ouderdomsgroep spandeer meer geld aan verwagtinge, stygende geletterdheidsvlakke, groeiende bewustheid
elektronika en toestelle. van die statuswaarde van handelsmerke en verstedeliking het alles ‘n
• Die 45-48 ouderdomsgroep spandeer meer geld aan invloed op bestedingspatrone.
vakansies. • .
• . • .
• .
GR11
• VS K3-O1 Breinkaart Verken Kopiereg © www.summariessa.co.za (DO NOT COPY)
•
, Stappe in huishoudelike begroting Die huishoudelike begroting as
‘n instrument om finansiële
Stap 1: Lys jou verwagte inkomste
bronne te bestuur
• Sluit alle bronne van inkomste in.
• Begroting - gedetailleerde ontleding van jou totale
• Totale netto inkomste – tel alle inkomste by nadat
inkomste en beplande uitgawes vir ‘n spesifieke periode.
alle aftrekkings van bruto inkomste gemaak is.
• Hoekom jy moet begroot:
• .
o Jy kan sien hoeveel geld jy beskikbaar het.
•
Stap 2: Beraam uitgawes o Bly in beheer van jou geld.
o Om ‘n rekord van besteding te hou.
•
• Vaste uitgawes - spesifieke, vaste bedrae wat gewoonlik H2: Die o Besluit hoeveel jy kan bekostig om te spandeer –
'n kontrak of ooreenkoms behels. voorkom impulsiewe besteding.
• Veranderlike uitgawes - uitgawes wat verander as gevolg huishoudelike o Skep 'n spaarplan – beskerm jou teen die finansiële
van wisselende pryse, veranderde behoeftes of begroting gevolge van onverwagte uitgawes.
veranderde omstandighede. o Bereik 'n finansiële doelwit.
• Nie-noodsaaklike/luukse uitgawes is opsionele uitgawes. o Betaal skuld af.
• Nooduitgawes kom onverwags op. • .
• .
• •
Stap 3: Bereken die verskil tussen inkomste
• •
en uitgawes, en bepaal spaargeld Beginsels van begroting en
persoonlike finansiële bestuur
• 'n Begroting wat toon dat inkomste uitgawes oorskry, lei tot 'n netto wins –
rykdom vergroot. • Bepaal jou behoeftes en begeertes.
• As uitgawes inkomste oorskry, lei dit tot 'n netto verlies – rykdom verminder. • Stel realistiese doelstellings en doelwitte.
• Spaar geld vir groot aankope in plaas daarvan om 'n lening uit te neem. • Beheer en boekstaaf besteding.
• . • Bestee minder as wat jy verdien.
• . • Berei vir die onverwagte voor.
• Stap 4: Evalueer jou begroting • Laat jou geld werk.
(track, trim, target) • .
• •
• Sommige uitgawes moet dalk besnoei word om binne die begroting te bly.
• Inkomste = uitgawes + spaargeld. •
• .
•
GR11
• VS K3-O1 Breinkaart Verken Kopiereg © www.summariessa.co.za (DO NOT COPY)
, Aankoopmetodes van goedere en dienste Banksake
Kontanttransaksies Soorte bankrekeninge
• Note en munte. • Spaarrekeninge:
• Tjeks - 'n trekker met 'n lopende rekening gee hul bank o Jy kan enige tyd geld deponeer of onttrek.
opdrag om 'n spesifieke begunstigde te betaal. o Lae rente.
• Posorder - gekoop by 'n poskantoor vir 'n klein kommissie.
• Kontant by bestelling (KBB) - betaling word gemaak op • Geldmarkrekeninge:
dieselfde tyd as wat die bestelling geplaas word. o Hoër rente as standaard spaarrekeninge.
• Kontant by aflewering (KBA) - betaling word slegs gemaak o Vereis 'n groot minimum saldo.
wanneer die goedere fisies afgelewer word. H3: Banksake-
• Debietkaarte - 'n elektroniese alternatief vir kontant wat • Vastedeposito-rekeninge:
direk aan 'n spaar- of lopende rekening gekoppel is. en
o Hoë rentekoerse omdat die bank jou geld vir 'n
betaalmetodes vasgestelde tydperk kan uitleen.
o Fondse word weggesluit totdat die tydperk
eindig - gereelde deposito's word nie toegelaat
Krediettransaksies nie.
• Huurkoopooreenkoms of afbetaaltransaksie-ooreenkomste: • Lopende (tjek-) rekeninge:
o Jy kry die goedere onmiddellik, maar jy besit dit eers sodra die laste o Gebruik 'n tjekboek of debietkaart vir daaglikse
betaling gemaak is. transaksies en betalings
o Word gebruik vir duur goedere. o Verdien gewoonlik nie rente op die balans nie.
• Bêrekoop-ooreenkomste: • Daggeldrekening:
o Die winkel sit die item opsy terwyl jy 'n deposito en paaiemente betaal. o Maklike toegang tot fondse sonder 'n vaste
o Jy ontvang die goedere eers sodra die hele bedrag betaal is. beleggingsperiode, alhoewel 'n minimum saldo
vereis word.
• Kredietrekeninge: o Maak voorsiening vir addisionele deposito's en
o Maandelikse of kliënterekeninge – 'n tipe nie-wentelkredietrekeninge wat maklike oordragte via
gebruik word vir dienste soos elektrisiteit, water of mediese rekeninge. internetbankdienste/OTM'e.
o Winkelkaarte - kleinhandelaars verskaf 'n kaart met 'n vasgestelde
kredietlimiet gebaseer op jou kredietwaardigheid.
• Kredietkaarte.
GR11 VS K3-O1 Breinkaart Verken Kopiereg © www.summariessa.co.za (DO NOT COPY)
