Inhoudsopgave
AUFKLÄRUNG (1700-1780)............................................................................................................................. 2
SAMENVATTING FILMPJE EN BOEKJE...........................................................................................................................2
SOORTEN..............................................................................................................................................................3
KENMERKEN LITERATUUR AUFKLÄRUNG......................................................................................................................3
NEUE SACHLICHKEIT (1918-1933)................................................................................................................... 4
SAMENVATTING FILMPJE EN BOEKJE...........................................................................................................................4
POWERPOINT.........................................................................................................................................................5
Neue Sachlichkeit – tijdsbeeld.........................................................................................................................5
Neue Sachlichkeit – de kenmerken..................................................................................................................5
Bertolt Brecht – de persoon.............................................................................................................................5
Bertolt Brecht – zijn nieuwe theatervormen...................................................................................................6
SOORTEN..............................................................................................................................................................6
KENMERKEN LITERATUUR NEUE SACHLICHKEIT.............................................................................................................6
TRÜMMERLITERATUR (1945-1947)................................................................................................................. 7
SAMENVATTING FILMPJE..........................................................................................................................................7
POWERPOINT.........................................................................................................................................................7
Op 8 mei 1945 geeft Duitsland zich over.........................................................................................................7
Situatie van de Duitsers = nulpunt...................................................................................................................7
Nieuw begin.....................................................................................................................................................8
Problemen van de literatuur............................................................................................................................8
Thema’s Trümmerliteratur..............................................................................................................................8
SOORTEN..............................................................................................................................................................8
KENMERKEN TRÜMMERLITERATUR.............................................................................................................................9
LITERATUR DER DDR (1949-1989)................................................................................................................. 10
SAMENVATTING SITE.............................................................................................................................................10
Aufbauliteratur..............................................................................................................................................10
Ankunfstliteratur...........................................................................................................................................10
Liberalismus und Kritik..................................................................................................................................10
Untergrundliteratur.......................................................................................................................................11
SOORTEN............................................................................................................................................................11
KENMERKEN LITERATUR DER DDR...........................................................................................................................11
BELANGRIJK VOOR OP DE TOETS.................................................................................................................. 13
1
, Aufklärung (1700-1780)
Link: http://www.duitseliteratuur.nl/6-verlichting-1700-1780/
Link: https://studyflix.de/deutsch/aufklarung-epoche-3524
Link: https://www.youtube.com/watch?v=GLfBwjUXxUo
Samenvatting filmpje en boekje
- Het gaat om verstand.
- De mensen hebben genoeg van de middeleeuwen. De kerk en de adel hebben
namelijk het zeggen. Mensen moeten de kerk prediken. Adel had economische
macht en mensen moesten dingen doen van de adel.
- Literatuur is van en voor de burger. Voorheen was in de literatuur de adel voorbeeld.
Nu gaat het over de moraal van de burger etc.
- In de literatuur staan thema’s centraal: verstand, tolerantie, mensenrechten,
medemenselijkheid en het geloof in wetenschappelijke en sociale vooruitgang.
- Volgens het rationalisme is ons denk- of redeneervermogen de bron van kennis.
Volgens het empirisme is de zintuigelijke waarneming de bron van onze kennis.
- 2 uitspraken van Immanuel Kant: - Handel naar wat algemeen zou kunnen worden
en behandel anderen zo hoe je zelf behandeld zou willen worden. - Heb de moet je
eigen verstand te gebruiken (zelf moraal) voordat je iets doet.
- Moraal handelen is van belang.
- Johan Christoph Gottsched: tragediën mochten alleen gespeeld worden door de
adel, omdat het leven van normale burgers niet spannend genoeg was (Principe =
Ständeklausel). Komedies werden door normale burgers gespeeld (Principe =
Ständeklausel). Ook mocht er in een tragedie niet afgeweken worden van het
toegeschreven principe van eenheid van tijd, plaats en handeling.
- Burgerlijke moraal en levenswijze werd belangrijker dan die van de adel.
- Verstand komt boven religie. Het gaat erom dat het christendom niet superieur is
dan andere geloven.
- Auteurs willen met hun werk bereiken dat mensen appèl doen aan geweten (dus
opvoeden) en moraal van het verhaal als belangrijkste laten zien.
- Drama is populair, omdat je kunt meeleven in het verhaal en je kunt jezelf daardoor
veranderen/verbeteren.
- Literatuur moet realistisch zijn, maar voor fabels zijn er uitzonderingen.
- Fabel: een leerzame vertelling waarin dieren optreden met menselijke
eigenschappen. Ze worden geliefd door moraal/je kunt een beter mens worden.
- Gellert en Lessing hopen met hun fabels ongeschoolde mensen te bereiken.
- Bildungsroman: geeft ontwikkeling van (meestal) een jong hoofdpersoon weer. Het
laat zien dat het individu belangrijk is. Christoph Martin Wieland schrijft de eerste
Bildungsroman.
- Satire: ironie en overdrijving worden gebruikt om personen en relaties te
bekritiseren. Christoph Martin Wieland schrijft satires.
- Auteurs hebben met censuur te maken. Soms belanden auteurs zelfs in een
gevangenis.
- Gottsched zei dat de adel de hoofdrol had in tragediën, maar Lessing wou burgers als
hoofdrol in tragediën. Zo creëert Lessing das Bürgerliche Trauerspiel.
- Bürgerliche Trauerspiel: burgers zijn de hoofdpersonen die onder de adel lijden.
2
AUFKLÄRUNG (1700-1780)............................................................................................................................. 2
SAMENVATTING FILMPJE EN BOEKJE...........................................................................................................................2
SOORTEN..............................................................................................................................................................3
KENMERKEN LITERATUUR AUFKLÄRUNG......................................................................................................................3
NEUE SACHLICHKEIT (1918-1933)................................................................................................................... 4
SAMENVATTING FILMPJE EN BOEKJE...........................................................................................................................4
POWERPOINT.........................................................................................................................................................5
Neue Sachlichkeit – tijdsbeeld.........................................................................................................................5
Neue Sachlichkeit – de kenmerken..................................................................................................................5
Bertolt Brecht – de persoon.............................................................................................................................5
Bertolt Brecht – zijn nieuwe theatervormen...................................................................................................6
SOORTEN..............................................................................................................................................................6
KENMERKEN LITERATUUR NEUE SACHLICHKEIT.............................................................................................................6
TRÜMMERLITERATUR (1945-1947)................................................................................................................. 7
SAMENVATTING FILMPJE..........................................................................................................................................7
POWERPOINT.........................................................................................................................................................7
Op 8 mei 1945 geeft Duitsland zich over.........................................................................................................7
Situatie van de Duitsers = nulpunt...................................................................................................................7
Nieuw begin.....................................................................................................................................................8
Problemen van de literatuur............................................................................................................................8
Thema’s Trümmerliteratur..............................................................................................................................8
SOORTEN..............................................................................................................................................................8
KENMERKEN TRÜMMERLITERATUR.............................................................................................................................9
LITERATUR DER DDR (1949-1989)................................................................................................................. 10
SAMENVATTING SITE.............................................................................................................................................10
Aufbauliteratur..............................................................................................................................................10
Ankunfstliteratur...........................................................................................................................................10
Liberalismus und Kritik..................................................................................................................................10
Untergrundliteratur.......................................................................................................................................11
SOORTEN............................................................................................................................................................11
KENMERKEN LITERATUR DER DDR...........................................................................................................................11
BELANGRIJK VOOR OP DE TOETS.................................................................................................................. 13
1
, Aufklärung (1700-1780)
Link: http://www.duitseliteratuur.nl/6-verlichting-1700-1780/
Link: https://studyflix.de/deutsch/aufklarung-epoche-3524
Link: https://www.youtube.com/watch?v=GLfBwjUXxUo
Samenvatting filmpje en boekje
- Het gaat om verstand.
- De mensen hebben genoeg van de middeleeuwen. De kerk en de adel hebben
namelijk het zeggen. Mensen moeten de kerk prediken. Adel had economische
macht en mensen moesten dingen doen van de adel.
- Literatuur is van en voor de burger. Voorheen was in de literatuur de adel voorbeeld.
Nu gaat het over de moraal van de burger etc.
- In de literatuur staan thema’s centraal: verstand, tolerantie, mensenrechten,
medemenselijkheid en het geloof in wetenschappelijke en sociale vooruitgang.
- Volgens het rationalisme is ons denk- of redeneervermogen de bron van kennis.
Volgens het empirisme is de zintuigelijke waarneming de bron van onze kennis.
- 2 uitspraken van Immanuel Kant: - Handel naar wat algemeen zou kunnen worden
en behandel anderen zo hoe je zelf behandeld zou willen worden. - Heb de moet je
eigen verstand te gebruiken (zelf moraal) voordat je iets doet.
- Moraal handelen is van belang.
- Johan Christoph Gottsched: tragediën mochten alleen gespeeld worden door de
adel, omdat het leven van normale burgers niet spannend genoeg was (Principe =
Ständeklausel). Komedies werden door normale burgers gespeeld (Principe =
Ständeklausel). Ook mocht er in een tragedie niet afgeweken worden van het
toegeschreven principe van eenheid van tijd, plaats en handeling.
- Burgerlijke moraal en levenswijze werd belangrijker dan die van de adel.
- Verstand komt boven religie. Het gaat erom dat het christendom niet superieur is
dan andere geloven.
- Auteurs willen met hun werk bereiken dat mensen appèl doen aan geweten (dus
opvoeden) en moraal van het verhaal als belangrijkste laten zien.
- Drama is populair, omdat je kunt meeleven in het verhaal en je kunt jezelf daardoor
veranderen/verbeteren.
- Literatuur moet realistisch zijn, maar voor fabels zijn er uitzonderingen.
- Fabel: een leerzame vertelling waarin dieren optreden met menselijke
eigenschappen. Ze worden geliefd door moraal/je kunt een beter mens worden.
- Gellert en Lessing hopen met hun fabels ongeschoolde mensen te bereiken.
- Bildungsroman: geeft ontwikkeling van (meestal) een jong hoofdpersoon weer. Het
laat zien dat het individu belangrijk is. Christoph Martin Wieland schrijft de eerste
Bildungsroman.
- Satire: ironie en overdrijving worden gebruikt om personen en relaties te
bekritiseren. Christoph Martin Wieland schrijft satires.
- Auteurs hebben met censuur te maken. Soms belanden auteurs zelfs in een
gevangenis.
- Gottsched zei dat de adel de hoofdrol had in tragediën, maar Lessing wou burgers als
hoofdrol in tragediën. Zo creëert Lessing das Bürgerliche Trauerspiel.
- Bürgerliche Trauerspiel: burgers zijn de hoofdpersonen die onder de adel lijden.
2
