Urgentieweek Ademhaling
Bedreiging = onvoldoende O2 aanbod op cellulair niveau
Zuurstofaanbod = oxygen delivery (D02)
D02 = CO (hartdebiet l/min) x Ca02 (ml 02 /dl) x 10
CaO2 = Hb (g/dl) x Sa O2 (saturatie %) x 1,39 + PaO2 x 0,0032
(CaO2 = O2-content arterieel bloed)
!!!Soms gestoord oxidatieve metabolisme met goede weefselperfusie = mitochondriale dysfunctie
< cytokine, NO, ETX, vrije O2 radicalen
Te weinig O2 (38 ATP normaal) dan maak je maar 2ATP
Bij sepsis soms voldoende O2 naar cellen/weefsels maar dat mitochondriën geintoxiceerd door
endogene metaboliteten die gemaakt bij ontregelde inflammatie
Waar kan het misgaan met O2: macro, microcirculatie en de mitochondriën
Shock:
• Pathogenese
• Indeling shock
• Septische shock
• Behandeling
Lidmaat bedreigende toestanden
Orgaan bedreigende toestanden
Semeiologie van de spoedeisende patient
• Vitale parameters: MAP (CVD), T°, HR, RR, GCS, O2
Inhoudsopgave
Shock 2
Algemene symptomen shock 2
Indeling shock 3
Septische shock 4
Nieuw sepsis-3 definitie 4
Shock behandeling 5
Resuscitatie vloeistoffen 7
Vb. 70kg man 7
Crystalloiden 8
Colloïden 8
Humaan albumine 8
Bloedproducten 9
Volumesubstitutie septische shock 9
Shock behandeling vervolg 9
Anafylactische shock: behandeling 10
Urgentiegeneeskunde: snelheid en handelen 10
AB delay in septische shock 11
Time is brain 11
1
, Lidmaat bedreigende toestanden 11
Type 2 necrotiserende fasciitis 12
Orgaan bedreigende toestanden 14
Infectieuze urgenties 14
Abdominale urgenties 14
Thoracale urgenties 15
Acuut leverfalen (ALF) 15
Paracetamol oorzaak ALF 15
Oorzaken ALF 15
Semeiologie van de spoedeisende patiënt 16
Temperatuur 16
Koorts 16
Hyperthermie 17
Hartfrequentie en bloeddruk 18
Ademhaling 21
Afgeleide parameters 22
Glasgow coma scale (GCS) 23
Pupillen 23
QTc verlenging 24
Pulseless Electrical Activity (PEA)/asystolie: etiologie 24
Labotesten in urgentie 24
Metabolie acidose: bepaal anion gap 25
Biochemische hints: osmolar gap (OG) 27
Shock
toestand circulatoir falen
inadequate weefselperfusie à onvoldoende O2 en nutrienten naar weefsels en afval weg
à cellulaire dysfunctie, orgaandysfunctie en falen à dood
Te weinig perfusie? Lactaat stijgt simultaan
Algemene symptomen shock
• Redistributie hartdebiet: van huid/GI/spier/nier à hart/hersenen
• Marbrering, vertraagde capillaire refill, klam, zweterig
• Oligurie (< 0,5 mL/kg/u) (weinig plassen)
• Tachypnee (>16-18/min) en ↑WOB1
• Bijna altijd tachycardie, meestal hypotensie (MAP < 60 mmHg, BD sys < 90 mmHg)
o Lage BD, hoge pols
o 5% nemen beta blokker à gaan niet tachycard zijn
1
WOB Work Of Breathing
2
, o Stel iemand niet hypotens, BD 12/8 maar heeft zadelembool à want bijnieren
kunnen perufsie druk op pijl houden à dan zie je dit ook niet aan BD en pols
• CZS: minder alert, acuut verward (GEEN CVA!!), eufoor, agitatie
• Lactaat acidose (anaeroob metabolisme)
• Snellere ademhaling om meer O2 via laag debiet aan cellen te geven of tgv compensatie
metabole acidose
Progressie shock = vicieuze cirkel
• Cardiale contractiliteit ↓ door:
o Coronaire perfusie↓
o Myocardial depressing factor (sepsis)
• !!!!!! Capillair lek => interstitieel oedeem => orgaandysfunctie (bv. id longen waardoor O2-
nood)
o Endotheel staat open en er lekt vocht richting interstitium, intravasculair ondervuld
• Anaeroob metabolisme:
o Lactaatacidose => slechtere werking organen/vasopressie
§ Vasopressoren gaan minder goed werken die normaal ondersteunen bij
shock
o Gestoord cellulair transport => cellulair oedeem => celnecrose
Indeling shock
MAP –CVD = CO x SVR
MAP = CO x SVR
MAP = (Syst + 2xDiast)/3
CO= SV x hartfrequentie
SV= f(preload, afterload, contractiliteit)
Lage CO Hoge CO
Cardiogeen Hypovolemisch Obstructief Vasodilatoir
↓pompfunctie ↓circulerend volume mechanische ↑vasodilatatie
hemorragisch (>20%) obstructie perifere circulatie
niet-hemorragisch
↓CO, ↑pols, ↑SVR ↓CO, ↑pols, ↑SVR ↓CO, ↑pols, ↑SVR ↑CO, ↑pols, ↓SVR
↑CVD, koud ↓CVD, koud ↑CVD, koud ↓CVD, warm
Als nog niet
geresusciteerd:
↓CO, ↑pols, ↑SVR
↓CVD
AMI GI-bloeding (antico) Zadelembool Sepsis
oorzaken
Aritmie Kleppen Trauma Tamponade Anafylaxie
Myocarditis VSD AAA Spanningspneu Spinale
Extra-uteriene ZW Myxoma Vit B1
Addison crisis Re ventrikel AMI ALF
3
Bedreiging = onvoldoende O2 aanbod op cellulair niveau
Zuurstofaanbod = oxygen delivery (D02)
D02 = CO (hartdebiet l/min) x Ca02 (ml 02 /dl) x 10
CaO2 = Hb (g/dl) x Sa O2 (saturatie %) x 1,39 + PaO2 x 0,0032
(CaO2 = O2-content arterieel bloed)
!!!Soms gestoord oxidatieve metabolisme met goede weefselperfusie = mitochondriale dysfunctie
< cytokine, NO, ETX, vrije O2 radicalen
Te weinig O2 (38 ATP normaal) dan maak je maar 2ATP
Bij sepsis soms voldoende O2 naar cellen/weefsels maar dat mitochondriën geintoxiceerd door
endogene metaboliteten die gemaakt bij ontregelde inflammatie
Waar kan het misgaan met O2: macro, microcirculatie en de mitochondriën
Shock:
• Pathogenese
• Indeling shock
• Septische shock
• Behandeling
Lidmaat bedreigende toestanden
Orgaan bedreigende toestanden
Semeiologie van de spoedeisende patient
• Vitale parameters: MAP (CVD), T°, HR, RR, GCS, O2
Inhoudsopgave
Shock 2
Algemene symptomen shock 2
Indeling shock 3
Septische shock 4
Nieuw sepsis-3 definitie 4
Shock behandeling 5
Resuscitatie vloeistoffen 7
Vb. 70kg man 7
Crystalloiden 8
Colloïden 8
Humaan albumine 8
Bloedproducten 9
Volumesubstitutie septische shock 9
Shock behandeling vervolg 9
Anafylactische shock: behandeling 10
Urgentiegeneeskunde: snelheid en handelen 10
AB delay in septische shock 11
Time is brain 11
1
, Lidmaat bedreigende toestanden 11
Type 2 necrotiserende fasciitis 12
Orgaan bedreigende toestanden 14
Infectieuze urgenties 14
Abdominale urgenties 14
Thoracale urgenties 15
Acuut leverfalen (ALF) 15
Paracetamol oorzaak ALF 15
Oorzaken ALF 15
Semeiologie van de spoedeisende patiënt 16
Temperatuur 16
Koorts 16
Hyperthermie 17
Hartfrequentie en bloeddruk 18
Ademhaling 21
Afgeleide parameters 22
Glasgow coma scale (GCS) 23
Pupillen 23
QTc verlenging 24
Pulseless Electrical Activity (PEA)/asystolie: etiologie 24
Labotesten in urgentie 24
Metabolie acidose: bepaal anion gap 25
Biochemische hints: osmolar gap (OG) 27
Shock
toestand circulatoir falen
inadequate weefselperfusie à onvoldoende O2 en nutrienten naar weefsels en afval weg
à cellulaire dysfunctie, orgaandysfunctie en falen à dood
Te weinig perfusie? Lactaat stijgt simultaan
Algemene symptomen shock
• Redistributie hartdebiet: van huid/GI/spier/nier à hart/hersenen
• Marbrering, vertraagde capillaire refill, klam, zweterig
• Oligurie (< 0,5 mL/kg/u) (weinig plassen)
• Tachypnee (>16-18/min) en ↑WOB1
• Bijna altijd tachycardie, meestal hypotensie (MAP < 60 mmHg, BD sys < 90 mmHg)
o Lage BD, hoge pols
o 5% nemen beta blokker à gaan niet tachycard zijn
1
WOB Work Of Breathing
2
, o Stel iemand niet hypotens, BD 12/8 maar heeft zadelembool à want bijnieren
kunnen perufsie druk op pijl houden à dan zie je dit ook niet aan BD en pols
• CZS: minder alert, acuut verward (GEEN CVA!!), eufoor, agitatie
• Lactaat acidose (anaeroob metabolisme)
• Snellere ademhaling om meer O2 via laag debiet aan cellen te geven of tgv compensatie
metabole acidose
Progressie shock = vicieuze cirkel
• Cardiale contractiliteit ↓ door:
o Coronaire perfusie↓
o Myocardial depressing factor (sepsis)
• !!!!!! Capillair lek => interstitieel oedeem => orgaandysfunctie (bv. id longen waardoor O2-
nood)
o Endotheel staat open en er lekt vocht richting interstitium, intravasculair ondervuld
• Anaeroob metabolisme:
o Lactaatacidose => slechtere werking organen/vasopressie
§ Vasopressoren gaan minder goed werken die normaal ondersteunen bij
shock
o Gestoord cellulair transport => cellulair oedeem => celnecrose
Indeling shock
MAP –CVD = CO x SVR
MAP = CO x SVR
MAP = (Syst + 2xDiast)/3
CO= SV x hartfrequentie
SV= f(preload, afterload, contractiliteit)
Lage CO Hoge CO
Cardiogeen Hypovolemisch Obstructief Vasodilatoir
↓pompfunctie ↓circulerend volume mechanische ↑vasodilatatie
hemorragisch (>20%) obstructie perifere circulatie
niet-hemorragisch
↓CO, ↑pols, ↑SVR ↓CO, ↑pols, ↑SVR ↓CO, ↑pols, ↑SVR ↑CO, ↑pols, ↓SVR
↑CVD, koud ↓CVD, koud ↑CVD, koud ↓CVD, warm
Als nog niet
geresusciteerd:
↓CO, ↑pols, ↑SVR
↓CVD
AMI GI-bloeding (antico) Zadelembool Sepsis
oorzaken
Aritmie Kleppen Trauma Tamponade Anafylaxie
Myocarditis VSD AAA Spanningspneu Spinale
Extra-uteriene ZW Myxoma Vit B1
Addison crisis Re ventrikel AMI ALF
3
