Kwalitatieve onderzoeksmethoden samenvatting

Kwalitatieve onderzoeksmethoden

3 methoden:
1. Interviews: 1 op 1
2. Focusgroepen: interviews in groepen
3. Observatie: kijken naar het gedrag van anderen

Inhoud Beschikbaar op Boekhoofdstuk
1. Overzicht cursus - doel, opzet, overzicht relevante 7 september
informatie Nvt
2. De achtergrond van kwalitatief onderzoek 7 september 1
3. Het toepassen van kwalitatief onderzoek 7 september 2
4. Het ontwerpen van kwalitatief onderzoek 9 september 3
5. Ethische overwegingen 9 september 4
6. Steekproeftrekking in kwalitatief onderzoek 15 september 5
7. Dataverzameling - hoe verkrijg je informatie? 15 september 6
8. Diepte-interviews 15 september 7
9. Validiteit en generaliseerbaarheid van kwalitatief 15 september
onderzoek 12
10. Focus groepen 29 september 8
11. Observatie 29 september 9
12. Analyseren van kwalitatieve data: Theoretische 6 oktober
achtergrond 10
13. Analyseren van kwalitatieve data: Toepassing in de 6 oktober
praktijk 11
14. Beschrijven van uitkomsten van kwalitatief onderzoek 6 oktober 13

,Theorievideo 2: Achtergronden van kwalitatief
onderzoek
Wat kenmerkt kwalitatief onderzoek
Algemene definitie is moeilijk te geven, maar….
 Uitvoeren van interviews, focusgroepen, observatie onderzoek (gedrag observeren)
Doel en verzamelde data:
 Doel is diepgaand begrip van een onderwerp, met aandacht voor context en persoonlijke
ervaringen
 NIET: generalisatie naar populatie (geen algemene conclusie)
 Het gebruik van niet-gestandaardiseerde methoden om data te verzamelen die aangepast
kunnen worden aan de situatie of deelnemer
o Aantal vragen op papier maar vooral het doorvragen is belangrijk
 Per persoon verschillend hoe ze reageren (mening van geïnterviewde is
belangrijk)  laat diegene praten
 Verzamelde data is rijk en gedetailleerd

Doel van analyse:
 Kwalitatief onderzoek is exploratief van aard: open voor nieuwe inzichten en vorming van
nieuwe theorieën
o NIET: hypothesetoetsend (kwantitatief)
 Analyse heeft als doel om unieke bijdrage van individuele deelnemers te behouden en weer
te geven, naast het zoeken naar gedeelde uitkomsten
 Kwalitatief onderzoek is vaak exploratief van aard: het geeft rijke data waar nieuwe patronen
uit naar voren kunnen komen
o Theorieën ontstaan tijdens het onderzoek
 Conclusie: a speelt rol bij ontstaan b, c kan oplossing zijn voor d






Filosofische achtergrond
 Wanneer is wetenschappelijk onderzoek ‘’goed’’ onderzoek.
 Twee oorspronkelijke filosofische perspectieven op kennis en de waarheid en op het doen
van onderzoek
o Lijkt heel verschillend, maar komt weer bij elkaar

1. filosofische perspectief: Positivisme
 Wereld is een op zichzelf staande werkelijkheid
o Door heel precies waar te nemen leer je steeds meer over de wereld  je komt
steeds dichter bij de waaheid
 Onderzoek draait dus om het verzamelen van meetbare feiten
 Doel van goed sociaal-wetenschappelijk onderzoek is om tot generaliseerbare kennis te
komen algemeen geldende wetmatigheden ontdekken

2. filosofische perspectief: interpretivisme

,  wereld is ‘’sociaal geconstrueerd’’, betekenis is subjectief
o Pure waarneming bestaat niet  je interpreteert wat je ziet, hoort, voelt…
 Betekenisvol onderzoek draait dus om begrijpen van deze persoonlijke interpretaties.
“Feiten bestaan niet los van deze interpretaties
 In sociaalwetenschappelijk onderzoek is generaliseerbaarheid niet van groot belang 
geen algemene geldende wetmatigheden


Positivisme Interpretivisme
De werkelijkheid is objectief waar te nemen De werkelijkheid kan alleen toegankelijk
worden gemaakt m.b.v. sociale constructies
(zoals taal)
Wetenschap is waardenvrij en objectief en Wetenschap kan niet waardenvrij of objectief
gericht op het testen van theorie zijn, dus onderzoek is gericht op begrijpen van
betekenis/zin
Past bij kwantitatief Past bij kwalitatief

Groot verschil tussen positivisme en interpretivisme (zwart-wit)

 Ontologisch:
o critical realism: ‘’social world exists independently of individual subjective
understanding, but is only accessible via the respondents’ interpretations’’
 dus is doel van kwalitatief onderzoek om verschillende interpretaties van fenomenen zo
duidelijk en volledig mogelijk weer te geven
 Epistomologisch:
o Pragmatisme: ‘’we believe in choosing the most appropriate research method’’ ‘’as
objective and neutral as possible’’
o ‘’results that are relevant for wider application beyond the specific sample’’
 Dus met de meest geschikte methode proberen kennis te vergaren die brede relevantie
heeft


Goed kwalitatief onderzoek:
1. Probeert dus een zo volledig mogelijk beeld van een onderwerp te geven
2. Houdt daarbij rekening met vertekeningen door zowel deelnemer als onderzoeker
a. En probeert die vertekeningen zo veel mogelijk te vermijden
3. Levert meer op dan alleen anekdotische kennis
a. Uitkomsten ook relevant buiten de steekproef