Geschiedenis geven
Bronvermelding
Titel : Geschiedenis geven
Druk : 1
Auteur : R. de Bruin en M. Bosua
Uitgever : Koninklijke Van Gorcum
ISBN (boek) : 9789023244653
Aantal hoofdstukken (boek) : 10
Aantal pagina’s (boek) : 332
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel nastreeft.
Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden aan altijd het bijbehorende
studieboek te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel staan diverse verwijzingen naar het studieboek
op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2012 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden. De uitgever
van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen kun je je per email wenden
tot .
,Inhoudsopgave
Deel 1 Prehistorie 3
Hoofdstuk 1 Tijd van jagers en boeren (-3000 v. Chr.) 3
Deel 2 Oudheid 5
Hoofdstuk 2 Tijd van Grieken en Romeinen (3000 v. Chr. – 500 na Chr.) 5
Deel 3 Middeleeuwen 9
Hoofdstuk 3 Tijd van monniken en ridders (500 na Chr. – 1000 na Chr.) 9
Hoofdstuk 4 Tijd van steden en staten (1000-1500) 12
Deel 5 Vroegmoderne tijd 16
Hoofdstuk 5 Tijd van ontdekkers en hervormers (1500-1600) 16
Hoofdstuk 6 Tijd van regenten en vorsten 20
Hoofdstuk 7 Tijd van pruiken en revoluties (1700-1800) 24
Deel 6 Moderne tijd 26
Hoofdstuk 8 Tijd van burgers en stoommachines (1800-1900) 26
Hoofdstuk 9 Tijd van wereldoorlogen (1900-1950) 30
Hoofdstuk 10 Tijd van televisie en computer (1950-heden) 33
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden.
Bron : Geschiedenis geven – R. de Bruin e.a.
, Deel 1 Prehistorie
Hoofdstuk 1 Tijd van jagers en boeren (-3000 v. Chr.)
1.1 Het didactische aspect: de lesvoorbereiding
Controlelijst voor een les: beginsituatie, praktische voorbereiding, algemene gegevens, doelstellingen,
achtergrondinformatie, aanbieding, conclusie en evaluatie.
1.2 De achtergrondinformatie: Tijd van jagers en boeren (-3000 v. Chr.)
1.2.1 De eerste ‘welvaartsmaatschappij’
De homo erectus wordt gezien als de voorouder van de moderne mens. Oudere fossielen hebben
al wel menselijke trekken. De homo erectus heeft een grotere herseninhoud. Vanaf dan zorgt de
mens voor zichzelf door te jagen en te verzamelen. Ook toen 35.000 jaar geleden de homo sapiens
in Europa leefde, werd er gejaagd en verzameld. Zo’n 10.000 jaar geleden startte de landbouw in
het Nabije Oosten. De eerste jagers woonden in (sub)tropische klimaten. Er waren 4 miljoen mensen
op de wereld, levend in kleine groepen van 15-50 mensen. Een klein deel van de dag werd besteed
aan het jagen en verzamelen.
De volgende groepen zijn nu nog jagers en verzamelaars: Pygmeeën (Afrika), San (Zuidwest-Afrika),
Aboriginals (Australië), Hadza (Oost-Afrika), Inuit (poolstreken), Indianen (tropische regenwouden
Zuid-Amerika) en een paar groepen in Zuidoost-Azië en India.
1.2.2 Jagers en verzamelaars in onze streken: de rendierjagers
15.000 jaar geleden (einde van de laatste ijstijd) was er een toendra in West-Europa. Veel dieren
verdwenen doordat er meer bos kwam en er veel gejaagd werd. Doordat dieren vertrokken en
voedingsmiddelen werden uitgeput, moesten de groepen regelmatig verhuizen. Dit verhuizen was
lastig. Jagers leefden waarschijnlijk niet lang; 50 jaar was heel oud. Gereedschappen werden gemaakt
van vuursteen, naalden en vishaken van beenderen, kleding van leer en stoffen van haren. De tent
werd gemaakt van dierenhuiden.
12.000 jaar geleden veranderde het klimaat (holoceen). Er kwamen naaldbomen, struiken en berken.
Het werd warm en het regende meer. Het ijs smolt en de zeespiegel steeg. 10.000 jaar geleden
werden de jagers/verzamelaars steeds meer agrariërs. Doordat oogst moest worden opgeslagen,
werden ze gebonden aan één plek. Groepen werden groter en er kwam behoefte aan een leider.
1.2.3 De eerste landbouwers in ons land: de Bandkeramiekers (5300 v. Chr.)
7000 jaar geleden kwamen de eerste boeren in Zuid-Limburg. Ze bouwden langwerpige huizen
van planken/bepleisterd vlechtwerk met een dak van stro. Huizen stonden evenwijdig, 20-40 meter
van elkaar met afvalkuilen en groentetuinen ertussen. Er woonden 9-12 mensen per huis. Ze oogsten
eenkoorn, gerst en emmer met stenen sikkels. De veestapel bestond uit zo’n 100 dieren waarvan
er jaarlijks 17 werden geslacht. Er werd gejaagd op wild en vis en vruchten, zaden en noten werden
verzameld. Ze maakten aardewerk met versieringen. Doden kregen geschenken mee. Er is figuratieve
kunst gevonden tot 30.000 jaar terug.
We weten weinig over de Hunebedbouwers (Trechterbekervolk). Er zijn enkele hunebedden
gevonden, nooit een dorp of plattegrond. Ze zijn genoemd naar het aardewerk dat ze maakten, net
als de bandkeramiekers. Zij begroeven hun doden in grafkuilen, per familie, met voedsel en giften.
Hunebedden zijn stenen graven met een heuvel eroverheen. Er zijn 5 typen. Er wordt gedacht dat
de gigantische stenen in de winter over het ijs werden vervoerd en in kuilen rechtop werden gezet.
Tegen de buitenkant werd een helling geplaatst. Het zand werd uit het hunebed gehaald en de grond
kreeg een laag leem en klei. De ingang is altijd aan de zonzijde (zuiden) en in de richting oost-west
(zonsopgang-zonsondergang).
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 3
Bron : Geschiedenis geven – R. de Bruin e.a.
Bronvermelding
Titel : Geschiedenis geven
Druk : 1
Auteur : R. de Bruin en M. Bosua
Uitgever : Koninklijke Van Gorcum
ISBN (boek) : 9789023244653
Aantal hoofdstukken (boek) : 10
Aantal pagina’s (boek) : 332
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel nastreeft.
Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden aan altijd het bijbehorende
studieboek te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel staan diverse verwijzingen naar het studieboek
op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2012 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden. De uitgever
van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen kun je je per email wenden
tot .
,Inhoudsopgave
Deel 1 Prehistorie 3
Hoofdstuk 1 Tijd van jagers en boeren (-3000 v. Chr.) 3
Deel 2 Oudheid 5
Hoofdstuk 2 Tijd van Grieken en Romeinen (3000 v. Chr. – 500 na Chr.) 5
Deel 3 Middeleeuwen 9
Hoofdstuk 3 Tijd van monniken en ridders (500 na Chr. – 1000 na Chr.) 9
Hoofdstuk 4 Tijd van steden en staten (1000-1500) 12
Deel 5 Vroegmoderne tijd 16
Hoofdstuk 5 Tijd van ontdekkers en hervormers (1500-1600) 16
Hoofdstuk 6 Tijd van regenten en vorsten 20
Hoofdstuk 7 Tijd van pruiken en revoluties (1700-1800) 24
Deel 6 Moderne tijd 26
Hoofdstuk 8 Tijd van burgers en stoommachines (1800-1900) 26
Hoofdstuk 9 Tijd van wereldoorlogen (1900-1950) 30
Hoofdstuk 10 Tijd van televisie en computer (1950-heden) 33
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden.
Bron : Geschiedenis geven – R. de Bruin e.a.
, Deel 1 Prehistorie
Hoofdstuk 1 Tijd van jagers en boeren (-3000 v. Chr.)
1.1 Het didactische aspect: de lesvoorbereiding
Controlelijst voor een les: beginsituatie, praktische voorbereiding, algemene gegevens, doelstellingen,
achtergrondinformatie, aanbieding, conclusie en evaluatie.
1.2 De achtergrondinformatie: Tijd van jagers en boeren (-3000 v. Chr.)
1.2.1 De eerste ‘welvaartsmaatschappij’
De homo erectus wordt gezien als de voorouder van de moderne mens. Oudere fossielen hebben
al wel menselijke trekken. De homo erectus heeft een grotere herseninhoud. Vanaf dan zorgt de
mens voor zichzelf door te jagen en te verzamelen. Ook toen 35.000 jaar geleden de homo sapiens
in Europa leefde, werd er gejaagd en verzameld. Zo’n 10.000 jaar geleden startte de landbouw in
het Nabije Oosten. De eerste jagers woonden in (sub)tropische klimaten. Er waren 4 miljoen mensen
op de wereld, levend in kleine groepen van 15-50 mensen. Een klein deel van de dag werd besteed
aan het jagen en verzamelen.
De volgende groepen zijn nu nog jagers en verzamelaars: Pygmeeën (Afrika), San (Zuidwest-Afrika),
Aboriginals (Australië), Hadza (Oost-Afrika), Inuit (poolstreken), Indianen (tropische regenwouden
Zuid-Amerika) en een paar groepen in Zuidoost-Azië en India.
1.2.2 Jagers en verzamelaars in onze streken: de rendierjagers
15.000 jaar geleden (einde van de laatste ijstijd) was er een toendra in West-Europa. Veel dieren
verdwenen doordat er meer bos kwam en er veel gejaagd werd. Doordat dieren vertrokken en
voedingsmiddelen werden uitgeput, moesten de groepen regelmatig verhuizen. Dit verhuizen was
lastig. Jagers leefden waarschijnlijk niet lang; 50 jaar was heel oud. Gereedschappen werden gemaakt
van vuursteen, naalden en vishaken van beenderen, kleding van leer en stoffen van haren. De tent
werd gemaakt van dierenhuiden.
12.000 jaar geleden veranderde het klimaat (holoceen). Er kwamen naaldbomen, struiken en berken.
Het werd warm en het regende meer. Het ijs smolt en de zeespiegel steeg. 10.000 jaar geleden
werden de jagers/verzamelaars steeds meer agrariërs. Doordat oogst moest worden opgeslagen,
werden ze gebonden aan één plek. Groepen werden groter en er kwam behoefte aan een leider.
1.2.3 De eerste landbouwers in ons land: de Bandkeramiekers (5300 v. Chr.)
7000 jaar geleden kwamen de eerste boeren in Zuid-Limburg. Ze bouwden langwerpige huizen
van planken/bepleisterd vlechtwerk met een dak van stro. Huizen stonden evenwijdig, 20-40 meter
van elkaar met afvalkuilen en groentetuinen ertussen. Er woonden 9-12 mensen per huis. Ze oogsten
eenkoorn, gerst en emmer met stenen sikkels. De veestapel bestond uit zo’n 100 dieren waarvan
er jaarlijks 17 werden geslacht. Er werd gejaagd op wild en vis en vruchten, zaden en noten werden
verzameld. Ze maakten aardewerk met versieringen. Doden kregen geschenken mee. Er is figuratieve
kunst gevonden tot 30.000 jaar terug.
We weten weinig over de Hunebedbouwers (Trechterbekervolk). Er zijn enkele hunebedden
gevonden, nooit een dorp of plattegrond. Ze zijn genoemd naar het aardewerk dat ze maakten, net
als de bandkeramiekers. Zij begroeven hun doden in grafkuilen, per familie, met voedsel en giften.
Hunebedden zijn stenen graven met een heuvel eroverheen. Er zijn 5 typen. Er wordt gedacht dat
de gigantische stenen in de winter over het ijs werden vervoerd en in kuilen rechtop werden gezet.
Tegen de buitenkant werd een helling geplaatst. Het zand werd uit het hunebed gehaald en de grond
kreeg een laag leem en klei. De ingang is altijd aan de zonzijde (zuiden) en in de richting oost-west
(zonsopgang-zonsondergang).
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 3
Bron : Geschiedenis geven – R. de Bruin e.a.
