NEONAAT (INGE VERSYK)
1
,1. HET ONTSTAAN VAN DE NEONATOLOGIE
1.1 INLEIDING
1.2 HISTORIEK
Voor einde 19e eeuw weinig aandacht: kinderen werden gezien als ‘zwakke kinderen’
Einde 19de eeuw aandacht
o 1880: eerste couveuse (Fransman Étienne Stéphane Tarnier , Parijs)
Houten kist waarin men verwarmingselementen deed
o 1893: eerste afdeling ‘aangeboren zwakke kinderen’
Slechte overlevingskansen
o 1945: eerste handboek (Clement Smith)
Extra uteriene circulatie en intra uteriene werd goed omschreven in dit boek
Standaard O2-toediening hoge incidentie van ROP
Dit wordt nu niet meer gedaan, kan leiden tot aandoeningen aan de
ogen (blindheid) bij te veel zuurstof
o Jaren ’50: extra behandelingsmogelijkheden (Aangepaste voeding, wisseltransfusies,
behandeling AH-problemen)
o 1960: monitoring, sondevoeding, eenvoudig bloedonderzoek
o 1970: beademing, betere labo-OZ, Parenterale voeding…
o 1980: beeldvorming, verfijndere behandeling, foetale chirurgie, surfactans
Foetale chirurgie = is een gespecialiseerde vorm van chirurgie die wordt
uitgevoerd op een ongeboren baby (foetus) terwijl deze nog in de
baarmoeder zit. Dit type operatie wordt meestal uitgevoerd om ernstige
aangeboren afwijkingen te corrigeren die anders levensbedreigend zouden
zijn of ernstige gezondheidsproblemen zouden veroorzaken na de geboorte.
Bv Spina Bifida
De huidige onderzoeksgebieden binnen de neonatologie richten zich op het voorkomen van
secundaire schade zoals NEC, ROP, BPD, hersenbloedingen,…
Weeënremmers + foetale chirurgie (ook in België)
Onderkoeling neonaat (baby’s in coma brengen, aan het beademingsstoelsel leggen en stelselmatig
de lichaamstemperatuur gaan verhogen)
Wanneer er sprake is van pathologie vindt de zorg voor de zwangere en haar kind tegenwoordig
plaats in een perinataal centrum.
2
,1.3 ORGANISATIE VAN DE NEONATOLOGIE IN BELGIË
KB 20/08/1996
o Alle materniteiten moeten over een gespecialiceerde, niet intensieve neonatologie
N* beschikken en moeten een binding hebben met een NIC (Neonatal Intensive
Care)
o Een ziekenhuis mag onder bepaalde voorwaarden over een NIC beschikken of over
de nog meer gespecialiceerde PIC (Perinatal Intensive Care). Dit is een NIC en MIC in
1 ziekenhuis aanwezig
Voorwaarden N*
» Diensthoofd geneesheer specialist pediatrie/neonatologie
» Samenwerkingsverband met NIC
» Verpleegkundige leiding door gegradueerde hoofdverpleegkundige, gespecialiseerd in de
pediatrie/vroedvrouw
» Min. 6 gegradueerde verpleegkundigen of vroedvrouwen met bijzondere ervaring in de
neonatologie aanwezig zijn >> prioritair toegewezen aan de N*
Voorwaarden NIC
» Voldoen aan criteria
» min. 15 bedden met nodige onderzoeksapparatuur
» Leiding van voltijds geneesheer specialist pediatrie/neonatologie + 24u/24u permanentie
» Per bed 2,5 FTE gegradueerde VPK van wie 60% met bijzondere ervaring in de neonatologie
» 1 FTE administratieve kracht
Bijzondere beroepstitel in de pediatrie en neonatologie
Vanaf 13/03/2012
Voor gegradueerde verpleegkundigen en bachelors in de verpleegkunde.
verkrijgen van beroepstitel mogelijk na 900u werken op neonatologie + volgen van
bijkomende opleiding
3
, 2. INFORMATIE INWINNEN
Informatie inwinnen!
Multidisciplinair
Klinisch redeneren
Voor je een neonaat op neonatologie begint te verzorgen verzamel je eerst de nodige
gegevens!
Hoe?
Observatie
Medisch/verpleegkundige anamnese
Verpleegdossier
Introductiegesprek met patiënt/familie
Overdracht
Belangrijk om te weten welke weg het kind dat je gaat verzorgen al heeft afgelegd voor de aanvang
van de zorg !
Is een continu proces!
2.1 HET VERPLEEGDOSSIER
Anamnese en individueel verpleegplan
Kan bestaan uit verschillende onderdelen:
Anamnese
Verpleegplan
Orderblad (die medicatie bij die baby, die hoeveelheid)
Orderblad TPN- en vochtbeleid
Neonatologische biometrie
Classificatie van de pasgeborene volgen intra-uteriene groei
o Biometrie – Groeicurve
o Wekelijks schedelomtrek meten, waarom? Om te kijken wat er normaal en
abnormaal groeit (hersenbloeding, hydrocefalie)
ANAMNESE
Identificatiegegevens
o Belangrijk voor correcte identificatie!
o Naam, voornaam neonaat/ouders
o Adres
o Box, bedje/incubator
Reden van opname en diagnose
o Vroeggeborenen
o I.U.G.R. (baby is te klein)
o Macrosome pasgeborene
o Serotine pasgeborene (vanaf 42 w)
4