Scheikunde samenvatting periode 1
Hoofdstuk 1
1.1
- Met behulp van een atoommodel van kern en elektronenwolk de
bouw van atomen en ionen beschrijven.
- De opbouw van het periodiek systeem beschrijven en gebruiken om
van elementen de atoombouw te beschrijven en chemische
eigenschappen te voorspellen.
Bohr ontdekte de elektronenschillen waarin de elektronen rond de kern
zitten;
- K; 2
- L; 8
- M; 18
- Etc.
Chadwick ontdekte het laatste missende ding; het neutron.
Een atoom bestaat dus negatieve elektronen (1-), die in een baan om de
kern met positieve protonen (1+) en neutrale neutronen (0) gaan.
- De lading van 1 elektron/proton is de kleinst mogelijke lading die kan
voorkomen; het elementair ladingskwantum e. 1e= 1,60*10-19
coulomb.
Aantal protonen= atoomnummer (= gelijk aan aantal elektronen). -> links
onder atoomsymbool.
Massagetal= som van protonen en neutronen. -> links boven
atoomsymbool
Atoommassa= massa van een atoom. Binas 25A.
Isotopen= atomen met zelfde aantal protonen en verschillend aantal
neutronen. Ze verschillen van massagetal.
Atomaire massa-eenheid u. 1u=1,66*10-27 kg. (binas tabel 7B)
Relatieve atoommassa’s= onder atoom. Kan je M(molecuulmassa) mee
berekenen.
Periodieke systeem;
- Perioden; boven (laag) naar onder (hoog). Aantal elektronenschillen.
- Groepen; vergelijkbare eigenschappen horen bij elkaar.
Groep 18; edelgassen. Groep 17; halogenen. Groep 2;
aardalkalimetalen. Groep 1; alkalimetalen. Groep 14-17; niet-
metalen.
,Metalen; vergelijkbare eigenschappen. Altijd gelijk aan symbool van Fe.
Vaak goede geleiders van stroom en warmte.
Niet-metalen; bestaan vaak uit twee-atomige moleculen. N2 bv. Vaak
gasvormig bij kamertemperaturen en geleiden geen elektriciteit. Kunnen
ook met elkaar verbinden aangaan.
- Valentie-elektronen; aantal elektronen in buitenste schil.
Okteregel; altijd 8 elektronen in buitenste schil. Edelgassen
voldoen hieraan.
=edelgasconfiguratie.
- Elektronenconfiguratie= verdeling van elektronen over de schillen.
Binas 99.
- Elementen kunnen edelgasconfiguratie bereiken door covalente
bindingen/atoombindingen te vormen. Hoeveel ze er kunnen
vormen= covalentie.
hoe verder het element van de edelgassen verwijderd is, hoe
meer elektronen het atoom moet opnemen volgens de okteregel.
Wanneer een metaal en niet-metaal met elkaar reageren, bereiken beide
atoomsoorten de stabiele edelgasconfiguratie. Het niet-metaalatoom krijgt
een negatieve lading, en het metaal krijgt een positieve lading. Het
worden beide ionen.
1.2
- Rekenen met de molaire massa en het getal van Avogadro.
- Rekenen met dichtheid.
Chemische hoeveelheid, n=grootheid die het aantal deeltjes uitdrukt in
mol. Zegt niks over de massa van de deeltjes, alleen over het aantal
deeltjes.
Getal van Avogadro; (NA)
- 6,02*1023. 1 mol= dus 6,02*1023 deeltjes.
n=N/Na
n=mol, N=aantal deeltjes, Na is getal van Avogadro.
, P=m/V
P= dichtheid (kg m-3), m=massa (kg), V=volume (m3)
1.3
- Berekeningen uitvoeren aan gehaltes; massapercentage,
volumepercentage, massa-ppm, massa-ppb en concentratie.
- Uitleggen wat bedoeld wordt met significatie van meetwaarden.
Significante cijfers= nauwkeurigheid aangeven. Cijfers die ertoe doen. Van
links naar rechts, je begint met het eerste getal anders dan 0.
Regels;
- Optellen/aftrekken. Aantal decimalen van meetwaarde met minste
aantal decimalen.
- Vermenigvuldigen/delen. Aantal significante cijfers van meetwaarde
met minst aantal significante cijfers.
- Tussendoor nooit afronden.
Massapercentage; gehalte massa in een mengsel. -> M%=
m(stof)/m(mengsel)*100%
Massa-ppm= massa parts per million. -> m(stof)/m(mengsel)*106
Massa-ppb= massa parts per billion. -> m(stof)/m(mengsel)*109
Volumepercentage; -> V(stof)/V(mengsel)*100%
Volume-ppm -> V(stof)/V(mengsel)*106
Concentratie= hoeveel van een bepaalde stof in een liter oplossing
aanwezig is. Kun je uitdrukken in gram per liter, maar ook in mol per liter.
Wordt ook wel molariteit genoemd. Om molariteit weer te geven zet je de
formule van de stof tussen rechte haken. []
[A]= c(A)=n/V
[A]=molariteit in (mol/L) of in M(molair), c(A)=concentratie in (mol/L) of
M(molair), n=mol, V is volume in (L)
1.4
- Berekeningen uitvoeren aan chemische processen en reacties,
waarbij je gebruik maakt van molverhouding en wet van behoud van
massa
- Je kunt berekenen hoe groot de overmaat/ondermaat is bij een
chemische reactie
Wet van behoud van massa= in elke chemische reactie gaat geen massa
verloren en ontstaat er ook geen massa. Zie je ook in reactievergelijkingen
(links evenveel als rechts)
Met de molverhouding kun je makkelijk rekenen aan reacties.
Molverhouding= bv. Dat bij verbranding van 2 mol glucose 12 mol zuurstof
ontstaat. Dan is de verhouding dus 2:12
Hoofdstuk 1
1.1
- Met behulp van een atoommodel van kern en elektronenwolk de
bouw van atomen en ionen beschrijven.
- De opbouw van het periodiek systeem beschrijven en gebruiken om
van elementen de atoombouw te beschrijven en chemische
eigenschappen te voorspellen.
Bohr ontdekte de elektronenschillen waarin de elektronen rond de kern
zitten;
- K; 2
- L; 8
- M; 18
- Etc.
Chadwick ontdekte het laatste missende ding; het neutron.
Een atoom bestaat dus negatieve elektronen (1-), die in een baan om de
kern met positieve protonen (1+) en neutrale neutronen (0) gaan.
- De lading van 1 elektron/proton is de kleinst mogelijke lading die kan
voorkomen; het elementair ladingskwantum e. 1e= 1,60*10-19
coulomb.
Aantal protonen= atoomnummer (= gelijk aan aantal elektronen). -> links
onder atoomsymbool.
Massagetal= som van protonen en neutronen. -> links boven
atoomsymbool
Atoommassa= massa van een atoom. Binas 25A.
Isotopen= atomen met zelfde aantal protonen en verschillend aantal
neutronen. Ze verschillen van massagetal.
Atomaire massa-eenheid u. 1u=1,66*10-27 kg. (binas tabel 7B)
Relatieve atoommassa’s= onder atoom. Kan je M(molecuulmassa) mee
berekenen.
Periodieke systeem;
- Perioden; boven (laag) naar onder (hoog). Aantal elektronenschillen.
- Groepen; vergelijkbare eigenschappen horen bij elkaar.
Groep 18; edelgassen. Groep 17; halogenen. Groep 2;
aardalkalimetalen. Groep 1; alkalimetalen. Groep 14-17; niet-
metalen.
,Metalen; vergelijkbare eigenschappen. Altijd gelijk aan symbool van Fe.
Vaak goede geleiders van stroom en warmte.
Niet-metalen; bestaan vaak uit twee-atomige moleculen. N2 bv. Vaak
gasvormig bij kamertemperaturen en geleiden geen elektriciteit. Kunnen
ook met elkaar verbinden aangaan.
- Valentie-elektronen; aantal elektronen in buitenste schil.
Okteregel; altijd 8 elektronen in buitenste schil. Edelgassen
voldoen hieraan.
=edelgasconfiguratie.
- Elektronenconfiguratie= verdeling van elektronen over de schillen.
Binas 99.
- Elementen kunnen edelgasconfiguratie bereiken door covalente
bindingen/atoombindingen te vormen. Hoeveel ze er kunnen
vormen= covalentie.
hoe verder het element van de edelgassen verwijderd is, hoe
meer elektronen het atoom moet opnemen volgens de okteregel.
Wanneer een metaal en niet-metaal met elkaar reageren, bereiken beide
atoomsoorten de stabiele edelgasconfiguratie. Het niet-metaalatoom krijgt
een negatieve lading, en het metaal krijgt een positieve lading. Het
worden beide ionen.
1.2
- Rekenen met de molaire massa en het getal van Avogadro.
- Rekenen met dichtheid.
Chemische hoeveelheid, n=grootheid die het aantal deeltjes uitdrukt in
mol. Zegt niks over de massa van de deeltjes, alleen over het aantal
deeltjes.
Getal van Avogadro; (NA)
- 6,02*1023. 1 mol= dus 6,02*1023 deeltjes.
n=N/Na
n=mol, N=aantal deeltjes, Na is getal van Avogadro.
, P=m/V
P= dichtheid (kg m-3), m=massa (kg), V=volume (m3)
1.3
- Berekeningen uitvoeren aan gehaltes; massapercentage,
volumepercentage, massa-ppm, massa-ppb en concentratie.
- Uitleggen wat bedoeld wordt met significatie van meetwaarden.
Significante cijfers= nauwkeurigheid aangeven. Cijfers die ertoe doen. Van
links naar rechts, je begint met het eerste getal anders dan 0.
Regels;
- Optellen/aftrekken. Aantal decimalen van meetwaarde met minste
aantal decimalen.
- Vermenigvuldigen/delen. Aantal significante cijfers van meetwaarde
met minst aantal significante cijfers.
- Tussendoor nooit afronden.
Massapercentage; gehalte massa in een mengsel. -> M%=
m(stof)/m(mengsel)*100%
Massa-ppm= massa parts per million. -> m(stof)/m(mengsel)*106
Massa-ppb= massa parts per billion. -> m(stof)/m(mengsel)*109
Volumepercentage; -> V(stof)/V(mengsel)*100%
Volume-ppm -> V(stof)/V(mengsel)*106
Concentratie= hoeveel van een bepaalde stof in een liter oplossing
aanwezig is. Kun je uitdrukken in gram per liter, maar ook in mol per liter.
Wordt ook wel molariteit genoemd. Om molariteit weer te geven zet je de
formule van de stof tussen rechte haken. []
[A]= c(A)=n/V
[A]=molariteit in (mol/L) of in M(molair), c(A)=concentratie in (mol/L) of
M(molair), n=mol, V is volume in (L)
1.4
- Berekeningen uitvoeren aan chemische processen en reacties,
waarbij je gebruik maakt van molverhouding en wet van behoud van
massa
- Je kunt berekenen hoe groot de overmaat/ondermaat is bij een
chemische reactie
Wet van behoud van massa= in elke chemische reactie gaat geen massa
verloren en ontstaat er ook geen massa. Zie je ook in reactievergelijkingen
(links evenveel als rechts)
Met de molverhouding kun je makkelijk rekenen aan reacties.
Molverhouding= bv. Dat bij verbranding van 2 mol glucose 12 mol zuurstof
ontstaat. Dan is de verhouding dus 2:12
