Samenvatting ES, jaar 2

Kennisdoelen ES
De student weet de betekenis van de begrippen dysmatuur en prematuur
en beschrijft welke invloed dysmaturiteit en/of prematuriteit kan hebben
op de ontwikkeling van eten, drinken en slikken
Prematuur = te vroeg = onderontwikkeld. Komen in couveuse en krijgen
voeding met neus-maagsonde of infuus.

Vanaf 33-34 weken kan gestart worden met orale voeding omdat zuigen,
slikken en ademhalen dan op elkaar afgestemd kunnen worden. Is vaak
een geleidelijke overgang en rond de à terme leeftijd kunnen ze meestal
drinken. Lukt orale voeding pas enkele weken ná de à terme leeftijd, dan
zal het proces moeilijker verlopen.


De student beschrijft welke invloed een CP kan hebben op de ontwikkeling
van het eten en drinken.
 Afwijkende bewegingen van de tong (sabbelen, bijtreflex en kokhalzen)
en de mond (mond- en lipsluiting) worden sterker als er niets aan
gedaan wordt.
 De spieren die tijdens het eten en drinken gebruikt worden, heeft je
kind later ook nodig om te praten. Een verkeerd of onvoldoende
gebruik van deze spieren heeft een negatief gevolg op de ontwikkeling
van praten.
 Als het eten of drinken niet prettig verloopt, kan dit zorgen voor grote
spanning tussen ouder en kind.
 Wanneer je kind te weinig voeding binnenkrijgt, kan er een
groeiachterstand optreden.

 Bilateraal
 Dyskinetisch
 Atactisch
Bilateraal heeft ernstigere ED-problemen dan unilateraal (obviously)

De student benoemt en beschrijft de fases van het slikken
a. Voorbereidende fase: bewust en willekeurig
b. Orale fase: bewust en willekeurig
c. Faryngeale fase: bewust en onwillekeurig
d. Oesofageale fase: onbewust en onwillekeurig


De student beschrijft de neurologische aansturing van het slikken (Ertekin
2003; Miller 2008)
Hersenstam speelt een belangrijke rol bij de regulatie van het slikken:
sensorische info wordt verstuurd vanuit de orofarynx naar het dorsale
slikcentrum in de hersenstam; die versturen het naar het ventrale
slikcentrum en sturen de spieren aan.

,Orale fase:
 N. V nervus facialis voor het aansturen van de mondspieren
 N. VII nervus trigeminus voor het aansturen van de kauwspieren
 N. XII nervus hypoglossus voor het aansturen van de tongspieren

Faryngeale en oesofageale fase:
 N. IX nervus glossopharyngeus voor het slikken
 N. X nervus vagus voor het slikken

, De student benoemt de belangrijkste anatomische verschillen tussen het
mondgebied van het jonge kind (tot 0;6) en het uitgegroeide mondgebied




a. Verhouding tong, velum en gedeelte rond de stembanden
 Tong, velum en gedeelte rond de stembanden zijn groter in verhouding
tot de omliggende ruimten dan bij een volwassene: nemen meer ruimte
in dan bij een volwassene
 Laterale wanden zijn bekleed met zuigkussens (vetweefsel in de
wangen) die de mondholte nog verder verkleinen. Is van belang bij het
maken van een vacuüm bij het zuigen en geven stabiliteit van de tong
in de mond bij het zuigen
 Tong bevat aanzienlijk minder vet en zacht weefsel dan de tong van
een volwassene.
 Deze anatomische verhoudingen zijn ideaal voor het drinken uit borst
of fles

 In de periode dat hoofd en nek groeien, wordt de mondholte rond de
tong groter waarbij ook de zuigkussens verdwijnen.
 Larynx zit tot 0;6 op de hoogte van C3 en C4, en daalt later naar C7 of
C8.
 Afstand tussen velum en epiglottis ontstaat doordat de daling van de
larynx: er ontstaat een hoek van 90 graden bij het orofaryngeale
gebied waarbij het achterste 1/3 gedeelte van de tong in de farynx
komt te liggen.

b. Bescherming epiglottis
 Larynx ligt hoog bij het kind en het uiteinde van het velum raakt de
epiglottis of overlapt deze soms. Geeft extra bescherming tegen
aspiratie bij vloeibare voeding en zorgt ervoor dat baby’s door de neus
gaan ademen.
 Bij het slikken sluit het velum de neusweg af en sluiten de stemplooien.