Inhoudsopgave
1. INLEIDING VAN HET GEZONDHEIDSRECHT.....................................................................................1
1.1 BRONNEN VAN HET RECHT................................................................................................................1
1.2 BELGIË.........................................................................................................................................2
1.3 ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG............................................................................................3
2. KWALITEIT VAN ZORG EN PATIËNTENRECHTEN.............................................................................7
2.1 GESCHIEDENIS PATIËNTENRECHTEN.....................................................................................................7
2.2 BELANGRIJKSTE PATIËNTENRECHTEN...................................................................................................8
2.3 RECHT OP KWALITEITSVOLLE ZORG....................................................................................................12
2.4 RECHT OP VRIJE KEUZE...................................................................................................................15
2.5 RECHT OP INFORMATIE OVER DE GEZONDHEIDSTOESTAND......................................................................18
2.6 RECHT OP GEÏNFORMEERDE TOESTEMMING........................................................................................19
2.7 RECHT OP EEN ZORGVULDIG BIJGEHOUDEN EN VEILIG BEWAARD PATIËNTENDOSSIER.....................................24
2.8 RECHT OP BESCHERMING VAN DE PRIVÉSFEER EN INTIMITEIT...................................................................27
2.9 RECHT OP KLACHT........................................................................................................................28
2.10 VERTEGENWOORDIGING...............................................................................................................29
3. PRIVACY EN BEROEPSGEHEIM.....................................................................................................34
3.1 BEROEPSGEHEIM..........................................................................................................................34
3.2 GDPR.......................................................................................................................................40
1. Inleiding van het gezondheidsrecht
1.1 Bronnen van het recht
Gezondheidszorg handelt op verschillende niveaus
microniveau (individuele patiënt)
mesoniveau (organisationele modellen)
macroniveau (overheid)
Welke normen?
verschil tussen verschillen in
recht afdwingbaarheid en sanctioneerbaarheid
ethiek aard vd sancties
deontologie auteur van de norm en autoriteit
toepassingsgebied
Bronnen van het recht
, wet (in brede zin)
rechtspraak
algemene rechtsbeginselen
gewoonte, maar ook
o deontologische codes en gezaghebbende adviezen (o.m. van Orde der Artsen)
o professionele richtlijnen
doctrine (rechtsleer)
rechtspraak
in België:
o Grondwettelijk Hof
o Hof van Cassatie
o Raad van State
op Europees niveau:
o Europees Hof voor de Rechten van de Mens (Straatsburg)
o Europees Hof voor Justitie (Luxemburg)
feitenrechters:
o gemotiveerde beslissingen
o beperkt door casuïstiek
o rechters kunnen op verschillende manieren oordelen
adviezen
Raadgevend comité voor bio-ethiek
Nationale Raad van de Orde der Artsen
Federale commissie patiëntenrechten
Hiërarchie der normen
1. wetgeving op supranationaal niveau
= verdragen, richtlijnen, verordeningen
2. wetgeving op nationaal niveau
= wetten, decreten, ordonnanties
3. uitvoeringsbesluiten
= koninklijke besluiten, besluiten van gemeenschaps- of gewestregeringen
4. deontologische codes
1.2 België
,De Belgische complexiteit
federale staat = volledige grondgebied van België
9 ministers van volksgezondheid
3 gemeenschappen
de Vlaamse gemeenschap
de Franse gemeenschap
de Duitse gemeenschap
betreffende de persoon
3 gewesten
het Vlaamse gewest
het Waalse gewest
het Brussels Hoofdstedelijk gewest
betreffende grondgebied
1.3 Organisatie van de gezondheidszorg
De 6 staatshervormingen
gewoon België
1 federaal parlement
â wijziging grondwet in 1970
oprichting 3 cultuurgemeenschappen (Nederlands, Frans, Duits)
basis voor 3 gewesten
â 1980
cultuurgemeenschappen worden gemeenschappen
persoonsgebonden materie wordt overgedragen (in gezondheid en bijstand)
oprichting 2 gewesten (Vlaams & Waals)
â 1988
oprichting Brussels Hoofdstedelijk Gewest
onderwijs naar gemeenschappen
vervoer en openbare werken naar gewesten
â 1933, Sint Michielsakkoord
“België is een federale staat samengesteld uit gemeenschappen en gewesten”
, rechtstreekse verkiezing gewestparlementen
bevoegdheid om verdragen te sluiten OVER hun bevoegdheden
â 2000, Lambermontakkoord
gewest: landbouw, handel, organisatie & werking van lokale besturen
gemeenschap: hogere dotatie plus overdracht van belastingen
â 2011, Vlinderakkoord (Bijzondere Wet 2014)
splitsing Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV)
fiscale autonomie (gewesten hebben eigen belastingsbeleid)
verdere overdracht bevoegdheden
bevoegdheidsverdeling van gezondheidszorg is enorm versnipperd
Belgische gezondheidszorg
federaal niveau gemeenschappen
ziekteverzekering ouderenzorg
organisatie ziekenhuizen gehandicaptenzorg incl. uitkeringen
uitoefening gezondheidszorg GGZ (geestelijke gezondheidszorg)
geneesmiddelen en gezondheidsproducten thuiszorg
medische hulpmiddelen revalidatie
patiëntrechten gezondheids- en ziekteprevalentie
Federale regering
regulering en financiering van de verplichte ziekteverzekering
bepaling van de erkenningscriterea
financiering van het ziekenhuisbudget en de zware medische zorg units
wetgeving over de uitoefening van de gezondheidsberoepen
registratie en prijsbeheersing van geneesmiddelen
Gefedereerde entiteiten
1. INLEIDING VAN HET GEZONDHEIDSRECHT.....................................................................................1
1.1 BRONNEN VAN HET RECHT................................................................................................................1
1.2 BELGIË.........................................................................................................................................2
1.3 ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG............................................................................................3
2. KWALITEIT VAN ZORG EN PATIËNTENRECHTEN.............................................................................7
2.1 GESCHIEDENIS PATIËNTENRECHTEN.....................................................................................................7
2.2 BELANGRIJKSTE PATIËNTENRECHTEN...................................................................................................8
2.3 RECHT OP KWALITEITSVOLLE ZORG....................................................................................................12
2.4 RECHT OP VRIJE KEUZE...................................................................................................................15
2.5 RECHT OP INFORMATIE OVER DE GEZONDHEIDSTOESTAND......................................................................18
2.6 RECHT OP GEÏNFORMEERDE TOESTEMMING........................................................................................19
2.7 RECHT OP EEN ZORGVULDIG BIJGEHOUDEN EN VEILIG BEWAARD PATIËNTENDOSSIER.....................................24
2.8 RECHT OP BESCHERMING VAN DE PRIVÉSFEER EN INTIMITEIT...................................................................27
2.9 RECHT OP KLACHT........................................................................................................................28
2.10 VERTEGENWOORDIGING...............................................................................................................29
3. PRIVACY EN BEROEPSGEHEIM.....................................................................................................34
3.1 BEROEPSGEHEIM..........................................................................................................................34
3.2 GDPR.......................................................................................................................................40
1. Inleiding van het gezondheidsrecht
1.1 Bronnen van het recht
Gezondheidszorg handelt op verschillende niveaus
microniveau (individuele patiënt)
mesoniveau (organisationele modellen)
macroniveau (overheid)
Welke normen?
verschil tussen verschillen in
recht afdwingbaarheid en sanctioneerbaarheid
ethiek aard vd sancties
deontologie auteur van de norm en autoriteit
toepassingsgebied
Bronnen van het recht
, wet (in brede zin)
rechtspraak
algemene rechtsbeginselen
gewoonte, maar ook
o deontologische codes en gezaghebbende adviezen (o.m. van Orde der Artsen)
o professionele richtlijnen
doctrine (rechtsleer)
rechtspraak
in België:
o Grondwettelijk Hof
o Hof van Cassatie
o Raad van State
op Europees niveau:
o Europees Hof voor de Rechten van de Mens (Straatsburg)
o Europees Hof voor Justitie (Luxemburg)
feitenrechters:
o gemotiveerde beslissingen
o beperkt door casuïstiek
o rechters kunnen op verschillende manieren oordelen
adviezen
Raadgevend comité voor bio-ethiek
Nationale Raad van de Orde der Artsen
Federale commissie patiëntenrechten
Hiërarchie der normen
1. wetgeving op supranationaal niveau
= verdragen, richtlijnen, verordeningen
2. wetgeving op nationaal niveau
= wetten, decreten, ordonnanties
3. uitvoeringsbesluiten
= koninklijke besluiten, besluiten van gemeenschaps- of gewestregeringen
4. deontologische codes
1.2 België
,De Belgische complexiteit
federale staat = volledige grondgebied van België
9 ministers van volksgezondheid
3 gemeenschappen
de Vlaamse gemeenschap
de Franse gemeenschap
de Duitse gemeenschap
betreffende de persoon
3 gewesten
het Vlaamse gewest
het Waalse gewest
het Brussels Hoofdstedelijk gewest
betreffende grondgebied
1.3 Organisatie van de gezondheidszorg
De 6 staatshervormingen
gewoon België
1 federaal parlement
â wijziging grondwet in 1970
oprichting 3 cultuurgemeenschappen (Nederlands, Frans, Duits)
basis voor 3 gewesten
â 1980
cultuurgemeenschappen worden gemeenschappen
persoonsgebonden materie wordt overgedragen (in gezondheid en bijstand)
oprichting 2 gewesten (Vlaams & Waals)
â 1988
oprichting Brussels Hoofdstedelijk Gewest
onderwijs naar gemeenschappen
vervoer en openbare werken naar gewesten
â 1933, Sint Michielsakkoord
“België is een federale staat samengesteld uit gemeenschappen en gewesten”
, rechtstreekse verkiezing gewestparlementen
bevoegdheid om verdragen te sluiten OVER hun bevoegdheden
â 2000, Lambermontakkoord
gewest: landbouw, handel, organisatie & werking van lokale besturen
gemeenschap: hogere dotatie plus overdracht van belastingen
â 2011, Vlinderakkoord (Bijzondere Wet 2014)
splitsing Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV)
fiscale autonomie (gewesten hebben eigen belastingsbeleid)
verdere overdracht bevoegdheden
bevoegdheidsverdeling van gezondheidszorg is enorm versnipperd
Belgische gezondheidszorg
federaal niveau gemeenschappen
ziekteverzekering ouderenzorg
organisatie ziekenhuizen gehandicaptenzorg incl. uitkeringen
uitoefening gezondheidszorg GGZ (geestelijke gezondheidszorg)
geneesmiddelen en gezondheidsproducten thuiszorg
medische hulpmiddelen revalidatie
patiëntrechten gezondheids- en ziekteprevalentie
Federale regering
regulering en financiering van de verplichte ziekteverzekering
bepaling van de erkenningscriterea
financiering van het ziekenhuisbudget en de zware medische zorg units
wetgeving over de uitoefening van de gezondheidsberoepen
registratie en prijsbeheersing van geneesmiddelen
Gefedereerde entiteiten