Aardrijkskunde samenvatting SE klimaatvraagstukken
1.1
de aarde is 4,6 miljard jaar oud, het universum is 13,8 miljard jaar oud
aarde als systeem 4 onderdelen
1. Atmosfeer
2. Hydrosfeer al het water op de aarde
a. Oppervlakte water/grondwater/vormen van neerslag
3. Lithosfeer de koude/vaste buitenlaag aarde
a. Korst/deel van de mantel
4. Biosfeer al het leven op aarde
a. In de zee/op land/in de lucht
o Als 1 van deze veranderd, veranderen de andere ook
aan het aardoppervlak luchtdruk het hoogst
o Hoe verder weg van de aarde, hoe lager de luchtdruk
De atmosfeer van de aarde is anders dan op andere planeten in ons zonnestelsel
opbouw en temperatuur van atmosfeer
Atmosfeer met gassen
o Stikstof (N2)
o Zuurstof (O2)
o Koolstofdioxide (CO2)
Atmosfeer heeft 4 lagen:
1. Troposfeer
2. Stratosfeer
3. Mesosfeer
4. Thermosfeer
Onderste laag atmosfeer troposfeer temp afname = -0,6 graden bij 100 meter
Verschil tussen land en zee
Zee Land
1. Licht dringt diep door 1. Verdamping van dunne laag
2. Stroming 2. Geen stroming/menging
3. Hoge soortgelijke warmte 3. Lage soortgelijke warmte
4. Verdampingswarmte
, Klimaatfactoren:
1. Neerslagfactoren
2. Temperatuurfactoren
Temperatuurfactoren
Invalshoek zonnestralen
o Breedteligging
o Scheve stand van de aardas
Vegetatiegordels
o Hoe hoger hoe kouder
Ligging aan de zee of ver landinwaards
o Zee heeft matigende invloed op de temp.
Alleen met aanlandige wind
Continentaliteit
o Wat: sterk afnemende invloed/geen invloed van zee op het klimaat
o Waar: vaak ver landinwaards, maar kan ook door een bestendige aflandige wind
komen
Warme of koude zeestromen
Neerslagfactoren
Luchtdrukgebieden
o Lage druk stijgingsregen
o Hoge druk geen neerslag
o Fronten neerslag
Aanlandige wind
o Hoe langer de wind over een (warme) zee waait, hoe vochtiger
Aflandige wind
o Droog
Afstandsverval
o Invloed van vochtige lucht is vlak bij zee veel sterker dan ver landinwaards
Ontstaan stuwingsregen (gebergten)
Variaties in stralingsbalans
Stralingsbalans de optelsom van de kortgolvige instraling (zonlicht) op aarde, de naar het heelal
teruggekaatste straling en de langgolvige uitstraling (warmte) van de aarde.
De breedteligging
Het albedo
Gesteldheid van het aardoppervlak
Breedtegraad afstand van plaatst tot de evenaar
1.1
de aarde is 4,6 miljard jaar oud, het universum is 13,8 miljard jaar oud
aarde als systeem 4 onderdelen
1. Atmosfeer
2. Hydrosfeer al het water op de aarde
a. Oppervlakte water/grondwater/vormen van neerslag
3. Lithosfeer de koude/vaste buitenlaag aarde
a. Korst/deel van de mantel
4. Biosfeer al het leven op aarde
a. In de zee/op land/in de lucht
o Als 1 van deze veranderd, veranderen de andere ook
aan het aardoppervlak luchtdruk het hoogst
o Hoe verder weg van de aarde, hoe lager de luchtdruk
De atmosfeer van de aarde is anders dan op andere planeten in ons zonnestelsel
opbouw en temperatuur van atmosfeer
Atmosfeer met gassen
o Stikstof (N2)
o Zuurstof (O2)
o Koolstofdioxide (CO2)
Atmosfeer heeft 4 lagen:
1. Troposfeer
2. Stratosfeer
3. Mesosfeer
4. Thermosfeer
Onderste laag atmosfeer troposfeer temp afname = -0,6 graden bij 100 meter
Verschil tussen land en zee
Zee Land
1. Licht dringt diep door 1. Verdamping van dunne laag
2. Stroming 2. Geen stroming/menging
3. Hoge soortgelijke warmte 3. Lage soortgelijke warmte
4. Verdampingswarmte
, Klimaatfactoren:
1. Neerslagfactoren
2. Temperatuurfactoren
Temperatuurfactoren
Invalshoek zonnestralen
o Breedteligging
o Scheve stand van de aardas
Vegetatiegordels
o Hoe hoger hoe kouder
Ligging aan de zee of ver landinwaards
o Zee heeft matigende invloed op de temp.
Alleen met aanlandige wind
Continentaliteit
o Wat: sterk afnemende invloed/geen invloed van zee op het klimaat
o Waar: vaak ver landinwaards, maar kan ook door een bestendige aflandige wind
komen
Warme of koude zeestromen
Neerslagfactoren
Luchtdrukgebieden
o Lage druk stijgingsregen
o Hoge druk geen neerslag
o Fronten neerslag
Aanlandige wind
o Hoe langer de wind over een (warme) zee waait, hoe vochtiger
Aflandige wind
o Droog
Afstandsverval
o Invloed van vochtige lucht is vlak bij zee veel sterker dan ver landinwaards
Ontstaan stuwingsregen (gebergten)
Variaties in stralingsbalans
Stralingsbalans de optelsom van de kortgolvige instraling (zonlicht) op aarde, de naar het heelal
teruggekaatste straling en de langgolvige uitstraling (warmte) van de aarde.
De breedteligging
Het albedo
Gesteldheid van het aardoppervlak
Breedtegraad afstand van plaatst tot de evenaar
