Samenvatting interculturele contacten: Westen

Geschiedenis van de interculturele contacten

Inleiding
Ottomaanse spionagekaart




Ontmoetingen in het Westen/Oosten
Westen/Oosten: relatieve begrippen; vanuit ‘ons’ standpunt
Nadruk op
 Routes over land en water als verbindingen
 Rol van religies, handel en kennis
o Vormen van uitwisseling die culturen constant wijzigen
Contacten
 steeds in beweging, sinds vroegste tijden
 glijdende schaal van uiterst vreedzaam tot extreem gewelddadig
Romantische voorstelling Vikingen Groenland




Opvattingen over interculturele contacten
 Huntington: The Clash of Civilizations and the remaking of the world
order

, o Geschiedenis bepaalt wat regio’s zijn
o 1 lijn getrokken
 Graeber en Wengrow: The Dawn of Everything
o Mogelijkheden liggen altijd open
o Beschaving en culturen bestaan bij mobiliteit en kunnen enorm
verschillen en elkaar beïnvloeden op lange afstand
 Beiden buigen zich over de vraag wat culturen zijn + historische dimensie
in hun werken




2. De oudste westelijke globaliseringen
2.1. Big History
= trend id Noord-Amerikaanse historiografie

,  Amerika voor 1492 naar schatting 80 miljoen bewoners = ca. 1/5
wereldbevolking
 Vier wereldsystemen v.o.t.: Mesopotamië, oosten van China, Peru,
Mexico: geen van deze duurzaam op zee gericht
o Groot systeem in Peru
o Groot systeem van Mexico tot midden VS

2.2. Het Incapad
Waar? Andesgebergte aan westflank Z-Am
 Verticaal: naar # hoogtes
o Land en water schaars en lastig: migraties
o Hooggebergte (tierra fria) grens
o Gematigd in valleien (tierra templada)
o Heet aan kust en in Amazonegebied (tierra caliente)
 Horizontaal: naar dezelfde hoogtes
El Nino? weersfenomeen met grote invloed; om de 7-11 jaar warme stroming
in de Stille Oceaan duwt koude water van de Humboldstroom aan de kusten
van Peru en Chili naar onder; gevolg: vissterfte, stijgingsregens
 Stromingen in SO die klimaatschommelingen geven
 Verandering vd kustwateren  verandering in systemen ter plekke
o Vissterfte  trekken naar ander gebied
o Erosie  door stijgingsregens  trekken naar hoger gebied
 Zorgt voor interactie in LAM zelf: ‘hoe overleven als gemeenschap?’
o Verklaring voor integratie en netwerken
o Inca’s en Spanjaarden zullen hierop verder bouwen
 Incapad tot 2000 km ten N van Cuzco en 2500 km ten Z
ervan
 Tahuantinsuyu: de vier
windstreken
 militaire macht om het
systeem van verticale
integratie te verbreden
 Zorgt voor interactie met rest vh AM
continent: handel in objecten


, 2.3. Het Middellandse Zeegebied
2.3.1. De Middellandse Zee
Wat? knooppunt van oost en west, noord en zuid, Afrika, Europa en Azië
= hoe de MZ een eigen identiteit heeft
 model van verspreiding van cultuur door Feniciërs, Grieken, Romeinen…
 model van verspreiding van cultuur door grote godsdiensten: joden,
christenen, moslims…
Wie?
 Fernand Braudel, Frans historicus: eenheid in geografische
verscheidenheid, die onveranderlijk is
 archeologen Peregrine en Horden: microconnecties tussen eilanden en
kusten, elk met eigen taakverdeling
Feniciërs? Groep die oplossingen vindt voor catastrofes door gebruik te maken
van de MZ en vanuit havensteden andere punten te zoeken
= zee als antwoord voor wat er op het land gebeurde


• Ca. 1200 v.o.t. invallen zeevolkeren zorgen voor chaos in oostelijke
bekken MZ
o Belegering Troje
o Handel vermindert
• Nieuw type cultuur: zeehandel over de lange afstand
o Feniciërs: steden Tirus, Sidon, Beiroet
o F. stichtten kolonies: Cadiz, Marseille, Carthago…
o F. verkenden ook de Atlantische kusten
o Culturele invloed: ritueel offeren oudste; schrift van 22
medeklinkers