Samenvatting Juridische aspecten van
informatievoorziening
,Inhoud
Hoofdstuk 2: Recht ................................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 3: algemeen overeenkomstrecht ........................................................................................... 6
Hoofdstuk 4: De inhoud van een overeenkomst ..................................................................................... 8
Hoofdstuk 5: De intellectuele eigendom ............................................................................................... 10
Hoofdstuk 6: programmatuurovereenkomsten .................................................................................... 14
Hoofdstuk 7: Apparatuur overeenkomsten ........................................................................................... 18
Hoofdstuk 8: Dienstverleningsovereenkomsten ................................................................................... 20
Hoofdstuk 9: Recht en internet .............................................................................................................. 24
Hoofdstuk 10: Bescherming van persoonsgegevens in de informatiemaatschappij ............................. 28
Hoofdstuk 11: Computercriminaliteit .................................................................................................... 30
Hoofdstuk 12: IT-Geschillen ................................................................................................................... 32
2
,Hoofdstuk 2: Recht
2.1 inleiding
Recht: een verzameling normen die de ordening van een bepaalde samenleving tot doel heeft.
Rechtsnormen: zijn gericht op het creëren van orde, het beschermen van personen of belangen.
Recht is nauw verweven met de begrippen macht en moraal.
2.2 Ordening van het recht
Recht komt uit internationale verdragen, nationale wetten uit jurisprudentie en uit gewoonte.
Bijvoorbeeld Europese verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en fundamentele
vrijheden(EVRM).
De nationale wetgever de kroon(koning(in) en ministers) en de staten generaal – draagt zorg voor de
vastlegging van normen in formele wetten.
Jurisprudentie: het geheel van rechterlijke beslissingen waarbij regelgeving wordt getoetst en
geïnterpreteerd.
Gewoonterecht: deze rechtsborn heeft aan betekenis ingeboet in onze moderne maatschappij,
waarin aan de codificatie van normen veel belangen wordt gehecht.
Dwingend recht en regelend ook wel aanvullend recht genoemd is een ordening naar de werking
van rechtsnormen.
Publiekrecht: is het algemeen belang of de algemene regelgeving in het geding, dan spreekt men van
publiekrecht. Rechtsbetrekkingen tussen overheidsorganen onderling en tussen overheidsorganen
en burger waarin de overheid een speciale rol vervult.
Privaatrecht: De rechtsverhoudingen tussen partijen onderling. Rechtsbetrekkingen tussen ‘burgers’
onderling (‘burgers’ zijn ook rechtspersonen oftewel bedrijven).
Staatsrecht: Omvat de belangrijkste regels van de nationale ordening van het overheidsapparaat en
De organisatie van de staat, de verhouding tussen de verschillende organen en de relatie tussen de
overheid en de burgers (overheid in ruste)
Bestuursrecht/administratief recht: Regels over de bestuurstaak van de overheid. Bijvoorbeeld de
zorg voor het milieu, onderwijs, welzijn etc. (de overheid in actie).
Strafrecht: is te verdelen in materieel strafrecht en formeel strafrecht. Materieel strafrecht hierin
staan strafbare feiten en de daarmee verbonden sancties. Formeel strafrecht ook wel
strafprocesrecht geeft aan op welke wijze het materieel strafrecht wordt gehandhaafd.
Het strafrecht onderscheidt twee soorten strafbare feiten:
Misdrijven
Overtredingen
Wetgever bepaald in welke categorie een strafbaar feit hoort. Het wetboek van strafrecht(WvSR)
heeft in boek 2 misdrijven en in boek 3 overtredingen staan.
3
,2.3 het privaatrecht nader bekeken.
Je heb natuurlijke en rechtspersonen: een natuurlijk persoon is jij en ik. Rechtspersonen zijn bijv.
stichtingen en verenigingen en vennootschappen.
Niet-vermogensrechtelijk privaatrecht: personen en familierecht. Dit recht dat betrekking heeft op
de regels omtrent personen en betrekkingen uit familie en gezinsverband, wordt gekenmerkt door
veel regels van dwingend recht.
Vermogensrecht: kenmerkt zich door het tegenovergestelde: veel regels van regelend recht, terwijl
de recht overdraagbaar zijn. Hieronder vallen weer absolute recht en relatieve rechten. Absolute
rechten zijn rechten die de rechthebbende aanspraken verleent die tegenover eenieder geldend
gemaakt kunnen worden (voorbrengeselen van de geest (auteursrecht, octrooirecht) en de
goederenrechtelijke rechten (eigendom, pand en hypotheek). Relatieve rechten ook wel
vorderingsrechten en kunnen door de rechthebbende alleen worden ingeroepen jegens een of
meerdere personen (bijv. recht op betaling van huur).
Faillissementsrecht: natuurlijk en of rechtspersoon kan door rechtbank failliet worden verklaard als
meerdere schuldeisers de rechter overtuigen van het niet meer betalen door diegene. De curator
neemt de zaken dan over.
2.4 De handhaving van rechtsnormen
Burgerlijk procesrecht: beschrijft de rechtsregels die met de procesgang te maken hebben wanneer
er sprake is van privaatrechtelijke geschillen tussen rechtssubjecten onderling. Het bewijsrecht
maakt hiervan deel uit.
Administratief procesrecht: is geregeld in de algemene wet bestuursrecht.
Strafprocesrecht: is geregeld in het wetboek van strafvordering.
De volgende vormen van rechtspraak worden onderscheiden:
Strafrechtspraak
Burgerlijke rechtspraak(civiel)
Administratieve rechtspraak.
In Nederland zijn er drie lagen van burgerlijke rechtspraak:
Rechtbanken
Gerechtshoven
Hoge raad
De Nederlandse rechtspraak kenmerkt zich door de volgende punten:
Onafhankelijke rechterlijke macht
Recht wordt door rechtsgeleerde rechters gedaan.
Collegiale rechtspraak: een of meerdere rechters.
Eerste aanleg en hoger beroep.
Uitspraak van de hoge raad is een arrest.
2.5 Europese recht
Europese economische gemeenschap(EEG) op 25 maart 1957. In 1992 omgezet in EU.
4
, Er zijn 5 instellingen opgericht:
• Europees Parlement: gekozen door het volk.
• Raad van de Europese Unie: elk 1 vertegenwoordiger (minister buitenlandse zaken)
• Europese Commissie: twintig leden voor onafhankelijkheid
• Europees hof van justitie: onafhankelijke rechters door regeringen voor 6 jaar benoemd.
• Europese rekenkamer: Controlerende instantie voor de rekeningen van de eu.
Verdragen tijdens oprichten bindend
Verordeningen direct bindend
Richtlijnen overnemen in landelijke wetgeving
Een aantal bekende en voor het informaticarecht relevantie richtlijnen zijn:
Softwarerichtlijn(91/250/EEG).
Databankrichtlijn
Auteursrechtrichtlijn
E-commercerichtlijn
Richtlijn op afstand gesloten overeenkomsten
Richtlijn elektronische handtekening
Richtlijn bescherming persoonsgegevens
Aanbestedingsrichtlijnen
5
informatievoorziening
,Inhoud
Hoofdstuk 2: Recht ................................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 3: algemeen overeenkomstrecht ........................................................................................... 6
Hoofdstuk 4: De inhoud van een overeenkomst ..................................................................................... 8
Hoofdstuk 5: De intellectuele eigendom ............................................................................................... 10
Hoofdstuk 6: programmatuurovereenkomsten .................................................................................... 14
Hoofdstuk 7: Apparatuur overeenkomsten ........................................................................................... 18
Hoofdstuk 8: Dienstverleningsovereenkomsten ................................................................................... 20
Hoofdstuk 9: Recht en internet .............................................................................................................. 24
Hoofdstuk 10: Bescherming van persoonsgegevens in de informatiemaatschappij ............................. 28
Hoofdstuk 11: Computercriminaliteit .................................................................................................... 30
Hoofdstuk 12: IT-Geschillen ................................................................................................................... 32
2
,Hoofdstuk 2: Recht
2.1 inleiding
Recht: een verzameling normen die de ordening van een bepaalde samenleving tot doel heeft.
Rechtsnormen: zijn gericht op het creëren van orde, het beschermen van personen of belangen.
Recht is nauw verweven met de begrippen macht en moraal.
2.2 Ordening van het recht
Recht komt uit internationale verdragen, nationale wetten uit jurisprudentie en uit gewoonte.
Bijvoorbeeld Europese verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en fundamentele
vrijheden(EVRM).
De nationale wetgever de kroon(koning(in) en ministers) en de staten generaal – draagt zorg voor de
vastlegging van normen in formele wetten.
Jurisprudentie: het geheel van rechterlijke beslissingen waarbij regelgeving wordt getoetst en
geïnterpreteerd.
Gewoonterecht: deze rechtsborn heeft aan betekenis ingeboet in onze moderne maatschappij,
waarin aan de codificatie van normen veel belangen wordt gehecht.
Dwingend recht en regelend ook wel aanvullend recht genoemd is een ordening naar de werking
van rechtsnormen.
Publiekrecht: is het algemeen belang of de algemene regelgeving in het geding, dan spreekt men van
publiekrecht. Rechtsbetrekkingen tussen overheidsorganen onderling en tussen overheidsorganen
en burger waarin de overheid een speciale rol vervult.
Privaatrecht: De rechtsverhoudingen tussen partijen onderling. Rechtsbetrekkingen tussen ‘burgers’
onderling (‘burgers’ zijn ook rechtspersonen oftewel bedrijven).
Staatsrecht: Omvat de belangrijkste regels van de nationale ordening van het overheidsapparaat en
De organisatie van de staat, de verhouding tussen de verschillende organen en de relatie tussen de
overheid en de burgers (overheid in ruste)
Bestuursrecht/administratief recht: Regels over de bestuurstaak van de overheid. Bijvoorbeeld de
zorg voor het milieu, onderwijs, welzijn etc. (de overheid in actie).
Strafrecht: is te verdelen in materieel strafrecht en formeel strafrecht. Materieel strafrecht hierin
staan strafbare feiten en de daarmee verbonden sancties. Formeel strafrecht ook wel
strafprocesrecht geeft aan op welke wijze het materieel strafrecht wordt gehandhaafd.
Het strafrecht onderscheidt twee soorten strafbare feiten:
Misdrijven
Overtredingen
Wetgever bepaald in welke categorie een strafbaar feit hoort. Het wetboek van strafrecht(WvSR)
heeft in boek 2 misdrijven en in boek 3 overtredingen staan.
3
,2.3 het privaatrecht nader bekeken.
Je heb natuurlijke en rechtspersonen: een natuurlijk persoon is jij en ik. Rechtspersonen zijn bijv.
stichtingen en verenigingen en vennootschappen.
Niet-vermogensrechtelijk privaatrecht: personen en familierecht. Dit recht dat betrekking heeft op
de regels omtrent personen en betrekkingen uit familie en gezinsverband, wordt gekenmerkt door
veel regels van dwingend recht.
Vermogensrecht: kenmerkt zich door het tegenovergestelde: veel regels van regelend recht, terwijl
de recht overdraagbaar zijn. Hieronder vallen weer absolute recht en relatieve rechten. Absolute
rechten zijn rechten die de rechthebbende aanspraken verleent die tegenover eenieder geldend
gemaakt kunnen worden (voorbrengeselen van de geest (auteursrecht, octrooirecht) en de
goederenrechtelijke rechten (eigendom, pand en hypotheek). Relatieve rechten ook wel
vorderingsrechten en kunnen door de rechthebbende alleen worden ingeroepen jegens een of
meerdere personen (bijv. recht op betaling van huur).
Faillissementsrecht: natuurlijk en of rechtspersoon kan door rechtbank failliet worden verklaard als
meerdere schuldeisers de rechter overtuigen van het niet meer betalen door diegene. De curator
neemt de zaken dan over.
2.4 De handhaving van rechtsnormen
Burgerlijk procesrecht: beschrijft de rechtsregels die met de procesgang te maken hebben wanneer
er sprake is van privaatrechtelijke geschillen tussen rechtssubjecten onderling. Het bewijsrecht
maakt hiervan deel uit.
Administratief procesrecht: is geregeld in de algemene wet bestuursrecht.
Strafprocesrecht: is geregeld in het wetboek van strafvordering.
De volgende vormen van rechtspraak worden onderscheiden:
Strafrechtspraak
Burgerlijke rechtspraak(civiel)
Administratieve rechtspraak.
In Nederland zijn er drie lagen van burgerlijke rechtspraak:
Rechtbanken
Gerechtshoven
Hoge raad
De Nederlandse rechtspraak kenmerkt zich door de volgende punten:
Onafhankelijke rechterlijke macht
Recht wordt door rechtsgeleerde rechters gedaan.
Collegiale rechtspraak: een of meerdere rechters.
Eerste aanleg en hoger beroep.
Uitspraak van de hoge raad is een arrest.
2.5 Europese recht
Europese economische gemeenschap(EEG) op 25 maart 1957. In 1992 omgezet in EU.
4
, Er zijn 5 instellingen opgericht:
• Europees Parlement: gekozen door het volk.
• Raad van de Europese Unie: elk 1 vertegenwoordiger (minister buitenlandse zaken)
• Europese Commissie: twintig leden voor onafhankelijkheid
• Europees hof van justitie: onafhankelijke rechters door regeringen voor 6 jaar benoemd.
• Europese rekenkamer: Controlerende instantie voor de rekeningen van de eu.
Verdragen tijdens oprichten bindend
Verordeningen direct bindend
Richtlijnen overnemen in landelijke wetgeving
Een aantal bekende en voor het informaticarecht relevantie richtlijnen zijn:
Softwarerichtlijn(91/250/EEG).
Databankrichtlijn
Auteursrechtrichtlijn
E-commercerichtlijn
Richtlijn op afstand gesloten overeenkomsten
Richtlijn elektronische handtekening
Richtlijn bescherming persoonsgegevens
Aanbestedingsrichtlijnen
5
