Hoofdstuk 15 Groene chemie
-----------------------------------------------------------------------------
§15.1 Atoomeconomie ----------------------------------------------------------
Principes van de groene chemie
❖ groene chemie → het streven naar verduurzaming in de chemische industrie
➢ zo veel mogelijk maken van een gewenst product en zo min mogelijk
afval
❖ aantal ascpecten van duurzaamheid
❖ atoomeconomie → bepaalt hoe efficiënt een productieproces is
𝑚𝑔𝑒𝑤𝑒𝑛𝑠𝑡 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡
➢ 𝑎𝑡𝑜𝑜𝑚𝑒𝑐𝑜𝑛𝑜𝑚𝑖𝑒 = 𝑚𝑏𝑒𝑔𝑖𝑛𝑠𝑡𝑜𝑓𝑓𝑒𝑛
× 100%
➢ m is hierin de molecuulmassa g/mol
❖ rendement → bepaalt hoe efficiënt een productieproces is
𝑝𝑟𝑎𝑘𝑡𝑖𝑠𝑐ℎ𝑒 𝑜𝑝𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑠𝑡
➢ 𝑟𝑒𝑛𝑑𝑒𝑚𝑒𝑛𝑡 = 𝑡ℎ𝑒𝑜𝑟𝑒𝑡𝑖𝑠𝑐ℎ𝑒 𝑜𝑝𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑠𝑡
× 100%
➢ praktische opbrengst → massa van het product, zoals die bij een
bepaalde reactie in de chemische fabriek in werkelijkheid ontstaat
➢ theoretische opbrengst → massa van het product die volgens een
kloppende reactievergelijking maximaal bij een aflopende reactie
ontstaan
E-factor en Q-factor
❖ E-factor → informatie wordt uit de atoomeconomie en het rendement
gecombineerd.
➢ E (Environmental)
➢ is een maat voor de hoeveelheid afval die ontstaat bij een
productieproces
➢ hulpmiddel om de efficiëntie van verschillende processen te vergelijken
➢ gebruik alleen maar bij praktische opbrengst van het gewenste product
𝑚𝑎𝑠𝑠𝑎𝑏𝑒𝑔𝑖𝑛𝑠𝑡𝑜𝑓𝑓𝑒𝑛 − 𝑚𝑎𝑠𝑠𝑎 𝑔𝑒𝑤𝑒𝑛𝑠𝑡 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡
➢ 𝐸𝑓𝑎𝑐𝑡𝑜𝑟 = 𝑚𝑎𝑠𝑠𝑎𝑔𝑒𝑤𝑒𝑛𝑠𝑡 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡
❖ Q-factor → is een vervuilingsfactor
Je bepaalt hoe groen een synthese is door te kijken naar beide factoren.
Grenswaarde
❖ grenswaarde → maximaal toegestane hoeveelheid van een stof in mg per
m^3 lucht op de werkplek
❖ gevaarlijke situaties ontstaan door:
➢ gebrek aan toxicologische informatie
➢ verschil in gevoeligheid van een persoon voor de stof
➢ langere werktijden
➢ blootstelling aan een mengsel van stoffen
➢ onjuist meten van luchtconcentratie
-----------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------
§15.1 Atoomeconomie ----------------------------------------------------------
Principes van de groene chemie
❖ groene chemie → het streven naar verduurzaming in de chemische industrie
➢ zo veel mogelijk maken van een gewenst product en zo min mogelijk
afval
❖ aantal ascpecten van duurzaamheid
❖ atoomeconomie → bepaalt hoe efficiënt een productieproces is
𝑚𝑔𝑒𝑤𝑒𝑛𝑠𝑡 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡
➢ 𝑎𝑡𝑜𝑜𝑚𝑒𝑐𝑜𝑛𝑜𝑚𝑖𝑒 = 𝑚𝑏𝑒𝑔𝑖𝑛𝑠𝑡𝑜𝑓𝑓𝑒𝑛
× 100%
➢ m is hierin de molecuulmassa g/mol
❖ rendement → bepaalt hoe efficiënt een productieproces is
𝑝𝑟𝑎𝑘𝑡𝑖𝑠𝑐ℎ𝑒 𝑜𝑝𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑠𝑡
➢ 𝑟𝑒𝑛𝑑𝑒𝑚𝑒𝑛𝑡 = 𝑡ℎ𝑒𝑜𝑟𝑒𝑡𝑖𝑠𝑐ℎ𝑒 𝑜𝑝𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑠𝑡
× 100%
➢ praktische opbrengst → massa van het product, zoals die bij een
bepaalde reactie in de chemische fabriek in werkelijkheid ontstaat
➢ theoretische opbrengst → massa van het product die volgens een
kloppende reactievergelijking maximaal bij een aflopende reactie
ontstaan
E-factor en Q-factor
❖ E-factor → informatie wordt uit de atoomeconomie en het rendement
gecombineerd.
➢ E (Environmental)
➢ is een maat voor de hoeveelheid afval die ontstaat bij een
productieproces
➢ hulpmiddel om de efficiëntie van verschillende processen te vergelijken
➢ gebruik alleen maar bij praktische opbrengst van het gewenste product
𝑚𝑎𝑠𝑠𝑎𝑏𝑒𝑔𝑖𝑛𝑠𝑡𝑜𝑓𝑓𝑒𝑛 − 𝑚𝑎𝑠𝑠𝑎 𝑔𝑒𝑤𝑒𝑛𝑠𝑡 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡
➢ 𝐸𝑓𝑎𝑐𝑡𝑜𝑟 = 𝑚𝑎𝑠𝑠𝑎𝑔𝑒𝑤𝑒𝑛𝑠𝑡 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡
❖ Q-factor → is een vervuilingsfactor
Je bepaalt hoe groen een synthese is door te kijken naar beide factoren.
Grenswaarde
❖ grenswaarde → maximaal toegestane hoeveelheid van een stof in mg per
m^3 lucht op de werkplek
❖ gevaarlijke situaties ontstaan door:
➢ gebrek aan toxicologische informatie
➢ verschil in gevoeligheid van een persoon voor de stof
➢ langere werktijden
➢ blootstelling aan een mengsel van stoffen
➢ onjuist meten van luchtconcentratie
-----------------------------------------------------------------------------
