Economie – Hoorcollege 1a:
Economie is overal, enorme groei van welvaart en productie in laatste 200 jaar
voor 50% door meer productiefactoren (arbeid, machines, grondstoffen etc.) en
voor 50% door technologische vooruitgang en/of innovatie (kennis en onderwijs
innovatie = hogere arbeidsproductiviteit), human capital wordt dus steeds
belangrijker.
Economische crisis een V of W model? Elke crisis is anders!
Meer geld maakt niet steeds gelukkiger maar werkloosheid maakt wel minder
gelukkig!
Nederland is een gemengde economie dus een markteconomie met veel
overheidsbemoeienis, particulier eigendom en economische vrijheid liggen ter
grondslag aan de markteconomie.
Markteconomie is een zelfregulerend mechanisme (onzichtbare hand), mar
daarom nog niet volmaakt daarom is overheidsinvloed noodzakelijk.
Deelnemers stellen arbeid en/of andere productiefactoren beschikbaar in ruil voor
geld en daar kopen ze weer goederen/diensten van.
Volmaakte markt: maximale welvaart oftewel economische efficiënte allocatie en
heeft als marktvorm volledige mededinging: individuele (ver)kopers hebben geen
invloed op prijs en vrije toetreding op lange termijn.
Mankementen zijn:
- Onjuiste afstemming van productie of behoefte, onrechtvaardige verdeling
van welvaart, economische inzinkingen en stagnatie
Redenen inefficiënte allocatie:
- Marktvorm (onvolledige mededinging zoals bij monopolie of oligopolie)
- Externe effecten (nadelen/voordelen waarvoor men niet zelf betaald heeft
maar wel last/voordeel van heeft)
- Collectieve goederen zoals politie, leger, zeedijken
- Onrechtvaardige inkomensverdeling, economie stabiliteit
Consument streeft naar maximaal nut, producent streeft naar maximale winst,
men handelt rationeel: doel bereiken met zo min mogelijke kosten onder
schaarste en eigenbelang.
Economie – Hoorcollege 1b:
Consument ontleent nut (anders dan geld/geluk/winst) aan goederen/diensten
Voorkeursvolgorde/rangschikking:
, Volledigheid (altijd een keuze): A > B, B < A of A = B
Transitiviteit (consistentie): als A > B en B > C dan is A
>C
Nutsfunctie U = U(q1, q2)
Indifferentiecurve gelijk nut op deze curve hoe verder
verwijdert van de oorsprong des te hoger het nut.
Indifferentie curves van één individu kunnen niet
snijden.
Y (inkomen) = p1 x q1 + p2 x q2
Budgetlijn opstellen door voor q1 en/of q2, 0 in te vullen
en deze punten verbinden, Y en p1, p2 zijn gegeven.
Deze lijn schuift naar rechts als inkomen toeneemt en
steiler/vlakker lopen als P veranderd.
Nutsmaximalisatie: raakpunt budgetlijn aan hoogst bereikbare
indiffentiecurve
Ceteris paribus clausule: al het andere blijft gelijk!
De vraagcurve verloopt dalend, het verband tussen p en q is
negatief, prijsdaling heeft 2 effecten: substitutie effect door ander
prijsverhouding product 1 en 2 en door inkomenseffect de
verandering in (relatieve) koopkracht.
Substitutie effect is altijd negatief, bij lagere prijs koopt
men dus meer, inkomenseffect is bij een normaal goed
negatief en bij een inferieur goed positief men koopt niet
meer maar stapt over naar een luxer product.
AC = inkomen & substitutie effect, AB = substitutie effect,
BC = inkomens effect.
Bedrijven en overheden zijn erg geïnteresseerd in het verband tussen p en q
vanwege subsidies en accijnzen. Elastisch als Ep < -1 of > 1 is, inelastisch als
tussen -1 en 1 ligt, de prijselasticiteit is NIET hetzelfde in elk punt van een
vraagcurve
Economie is overal, enorme groei van welvaart en productie in laatste 200 jaar
voor 50% door meer productiefactoren (arbeid, machines, grondstoffen etc.) en
voor 50% door technologische vooruitgang en/of innovatie (kennis en onderwijs
innovatie = hogere arbeidsproductiviteit), human capital wordt dus steeds
belangrijker.
Economische crisis een V of W model? Elke crisis is anders!
Meer geld maakt niet steeds gelukkiger maar werkloosheid maakt wel minder
gelukkig!
Nederland is een gemengde economie dus een markteconomie met veel
overheidsbemoeienis, particulier eigendom en economische vrijheid liggen ter
grondslag aan de markteconomie.
Markteconomie is een zelfregulerend mechanisme (onzichtbare hand), mar
daarom nog niet volmaakt daarom is overheidsinvloed noodzakelijk.
Deelnemers stellen arbeid en/of andere productiefactoren beschikbaar in ruil voor
geld en daar kopen ze weer goederen/diensten van.
Volmaakte markt: maximale welvaart oftewel economische efficiënte allocatie en
heeft als marktvorm volledige mededinging: individuele (ver)kopers hebben geen
invloed op prijs en vrije toetreding op lange termijn.
Mankementen zijn:
- Onjuiste afstemming van productie of behoefte, onrechtvaardige verdeling
van welvaart, economische inzinkingen en stagnatie
Redenen inefficiënte allocatie:
- Marktvorm (onvolledige mededinging zoals bij monopolie of oligopolie)
- Externe effecten (nadelen/voordelen waarvoor men niet zelf betaald heeft
maar wel last/voordeel van heeft)
- Collectieve goederen zoals politie, leger, zeedijken
- Onrechtvaardige inkomensverdeling, economie stabiliteit
Consument streeft naar maximaal nut, producent streeft naar maximale winst,
men handelt rationeel: doel bereiken met zo min mogelijke kosten onder
schaarste en eigenbelang.
Economie – Hoorcollege 1b:
Consument ontleent nut (anders dan geld/geluk/winst) aan goederen/diensten
Voorkeursvolgorde/rangschikking:
, Volledigheid (altijd een keuze): A > B, B < A of A = B
Transitiviteit (consistentie): als A > B en B > C dan is A
>C
Nutsfunctie U = U(q1, q2)
Indifferentiecurve gelijk nut op deze curve hoe verder
verwijdert van de oorsprong des te hoger het nut.
Indifferentie curves van één individu kunnen niet
snijden.
Y (inkomen) = p1 x q1 + p2 x q2
Budgetlijn opstellen door voor q1 en/of q2, 0 in te vullen
en deze punten verbinden, Y en p1, p2 zijn gegeven.
Deze lijn schuift naar rechts als inkomen toeneemt en
steiler/vlakker lopen als P veranderd.
Nutsmaximalisatie: raakpunt budgetlijn aan hoogst bereikbare
indiffentiecurve
Ceteris paribus clausule: al het andere blijft gelijk!
De vraagcurve verloopt dalend, het verband tussen p en q is
negatief, prijsdaling heeft 2 effecten: substitutie effect door ander
prijsverhouding product 1 en 2 en door inkomenseffect de
verandering in (relatieve) koopkracht.
Substitutie effect is altijd negatief, bij lagere prijs koopt
men dus meer, inkomenseffect is bij een normaal goed
negatief en bij een inferieur goed positief men koopt niet
meer maar stapt over naar een luxer product.
AC = inkomen & substitutie effect, AB = substitutie effect,
BC = inkomens effect.
Bedrijven en overheden zijn erg geïnteresseerd in het verband tussen p en q
vanwege subsidies en accijnzen. Elastisch als Ep < -1 of > 1 is, inelastisch als
tussen -1 en 1 ligt, de prijselasticiteit is NIET hetzelfde in elk punt van een
vraagcurve
