Ondernemingsrecht
Rechtspersoon: - Zelfstandig drager van rechten en plichten - Afgescheiden vermogen:
verhaal alleen op vermogen bedrijf - Rechtspersoon aansprakelijk voor schulden, dus niet
bestuurder, tenzij onbehoorlijk bestuur.
Verschil personenvennootschap (samenwerkingsovereenkomst) en rechtspersoon:
het grootste verschil is de rechtspersoonlijkheid en daarmee de afgeschermde
aansprakelijkheid. Ook het opzetten is anders.
Rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid (personenvennootschappen):
eenmanszaak, vennootschap onder firma (vof), maatschap, commanditaire Vennootschap
(cv).
Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid: besloten Vennootschap (BV), naamloze,
vennootschap (NV), coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij, stichting, vereniging.
De eenmanszaak: - Eén verantwoordelijke - Geen afgescheiden vermogen; privé
aansprakelijk - Makkelijk op te starten; alleen KvK - Geen rechtspersoonlijkheid - Leiding,
financiering en aansprakelijkheid geconcentreerd in één persoon - Goedkoop.
Maatschap, vof, cv: Algemene kenmerken: - overeenkomst - gericht op samenwerking -
gemeenschappelijk doel is voordeel of winst te behalen - inbreng - geen
rechtspersoonlijkheid
De maatschap: Overeenkomst bij vrije beroepen: - in gemeenschap - voordeel behalen
(winstverdeling). Kenmerken: - geen rechtspersoonlijkheid - geen afgescheiden vermogen -
aansprakelijkheid. Vermogen: - Maatschap is onderdeel van het privévermogen van iedere
maat afzonderlijk. Aansprakelijkheid: - Een maat handelt voor zichzelf en is dus individueel
aansprakelijk - De crediteur kan dan terecht bij het privévermogen van de handelende maat -
én op het deel in de maatschap van handelende maat - andere maten zijn ook aansprakelijk
als de handeling: een beheersdaad is, achteraf wordt bekrachtigd, vooraf een volmacht is
gegeven of voordelig voor de maatschap blijkt te zijn.
Alle maten zijn voor gelijke delen aansprakelijk.
De Vof: Overeenkomst bij bedrijfsuitoefenaars: - in gemeenschap - voordeel behalen - onder
gemeenschappelijke naam. Kenmerken: - geen rechtspersoon - wel afgescheiden vermogen
- aansprakelijkheid. Externe aansprakelijkheid: - Een vennoot handelt ook namens de andere
vennoten. - Tenzij de handelende vennoot niet binnen het doel van de vof blijft. - Iedere
vennoot is hoofdelijk aansprakelijk.
Hoofdelijke aansprakelijkheid: ieder van de betrokkenen kan worden aangesproken voor
de totale schuld.
Waar kan de crediteur terecht?
Vennoot bleef binnen omschreven doel: - afgescheiden vof vermogen - privévermogen van
handelende vennoot - privévermogen van andere vennoten - Hoofdelijke aansprakelijkheid!
Niet binnen het doel: - privévermogen van handelende vennoot
De CV: Tussenvorm tussen bv en maatschap/vof: - minimaal één beherende vennoot en een
stille vennoot - stille vennoot is beperkt aansprakelijk zolang hij niets doet; - anders ook
hoofdelijk aansprakelijk Kenmerken: - geen rechtspersoon - overeenkomst - bedrijf - wel
afgescheiden vermogen
Kapitaalvennootschappen: Algemene kenmerken: - aandelen - rechtspersoonlijkheid
De BV: - Rechtspersoon - Aansprakelijkheid - Onbehoorlijk bestuur - Afgescheiden
vermogen (stukje veiligheid). Oprichtingshandelingen: - Notaris: conceptakte/statuten -
inschrijving handelsregister (BV i.o =in oprichting) - Notaris: definitieve akte/statuten -
volstorting 1 eurocent (aandeelhoudersregister) - inschrijving handelsregister (definitief). (NV
of BV i.o.: hoofdelijke aansprakelijkheid van bestuurders. Rechtshandelingen in i.o. periode
moeten bekrachtigd worden: kan stilzwijgend. Hoofdelijke aansprakelijkheid blijft bestaan als
nv/bv binnen 1 jaar failliet gaat). Aandelenuitgifte: - aandelen op naam: blokkeringsregeling,
aanbiedingsverplichting, goedkeuringsregeling - aandeelhouders kopen een deel van het
bedrijf - later wordt, bij winst, op ieder aandeel dividend uitgekeerd. Organen BV/NV:
Bestuurders: - dagelijkse leiding - vertegenwoordiging naar buiten. Aandeelhouders (AVA): -
toezicht op bestuur, formele taken als goedkeuring jaarrekening, in wezen zijn de Ava en
, bestuur gelijk - stemrecht. Raad van Commissarissen (RvC): - toezicht op bestuur en
adviseren.
De NV: Lijkt erg op BV. Belangrijke verschillen met BV: - aandelen op naam én aandelen
aan toonder - aandelen aan toonder zijn makkelijker overdraagbaar (effectenbeurs; geen
aandeelhoudersregister) - startkapitaal 45.000 euro - bij oprichting bank- of
accountantsverklaring nodig.
Overige rechtsvormen: - Stichting: ideëel doel - Vereniging: leden - Coöperatie: vereniging
van bedrijven.
Ondernemer en huwelijk: Aandachtspunten: - Keuze rechtsvorm - Keuze huwelijksvorm.
(Standaard ben je in beperkte gemeenschap van goederen getrouwd).
Overeenkomst
Geldige overeenkomst? - wil en verklaring stemmen niet overeen: ovk komt niet/toch tot
stand - wil is gebrekkig gevormd: vernietigbaar - in strijd met goede zeden/openbare orde:
nietig - handelsonbekwaamheid (minderjarig/curatele staat): vernietigbaar.
Onstaan van de overeenkomst: Aanbod en aanvaarding: Aanbod: - Mondeling: met
termijn, zonder termijn - Schriftelijk: met termijn, zonder termijn.
Overeenkomst ontstaat door aanbod en aanvaarding daarvan.
Aanbod intrekken: alleen als geen termijn is genoemd en tot het moment van aanvaarding.
Aanbod vervalt: - mondeling: met termijn als termijn afloopt, zonder termijn als niet
meteen wordt aanvaard - schriftelijk: met termijn als termijn afloopt, zonder termijn na
redelijke termijn.
Ontstaan van de overeenkomst: Wilsovereenstemming: wil komt overeen met de
verklaring. Fout in de verklaring: - Grote (overduidelijke) fout: ovk komt niet tot stand. - Kleine
(niet overduidelijke) fout: ovk komt toch tot stand. Fout in de wil: wilsgebreken, de wil is
gebrekkig tot stand gekomen.
Wilsgebreken: Gaat over omstandigheden die vóór aanvaarding al bestonden. 1. Dwaling: -
Andere partij heeft per ongeluk verkeerd, of helemaal niet, ingelicht / met betrekking tot iets
essentieels van de zaak zelf (zelfstandigheid). - Koper had overeenkomst nooit gesloten als
de werkelijke situatie bekend was. 2. Bedrog: Opzettelijke onjuiste mededelingen 3.
Bedreiging: Fysieke of geestelijke dwang om een ovk aan te gaan 4. Misbruik van
omstandigheden: Labiele (emotionele) situatie van andere partij misbruiken.
Overeenkomst: Vernietigbaar: overeenkomst kan ongedaan gemaakt worden -door de
gedupeerde/zwakste partij. Nietig: overeenkomst wordt geacht nooit bestaan te hebben. -
bijvoorbeeld als hij in strijd is met: 1 de wet, 2 openbare orde, 3 goede zeden.
Inhoud overeenkomst: De inhoud wordt bepaald door: - wat partijen afspreken, maar ook
door: - de aard van de overeenkomst - de wet - gewoonte - algemene voorwaarden - de
redelijkheid en billijkheid (aanvullende-/ beperkende werking).
Algemene voorwaarden: Voorwaarden opgesteld door de verkoper, van toepassing op al
zijn contracten. o.a. leveringstijd, betalingstermijn, beperking aansprakelijkheid en garanties.
Gelden alleen indien: 1. Koper heeft vooraf kennis kunnen nemen van de voorwaarden. 2.
Voorwaarden zijn niet onredelijk bezwarend.
Wat is onredelijk bezwarend? - Zwarte lijst: zonder meer onredelijk. - Grijze lijst: vermoedelijk
onredelijk – tegendeel bewijzen is aan de opsteller van de voorwaarden.
Reflexwerking: niet alleen consumenten, maar ook kleinere bedrijven mogen beroep doen op
beschermende werking van zwarte en grijze lijst.
Tekortkoming in nakoming: Er is een geldige overeenkomst, maar die wordt niet (goed)
nagekomen: er gaat iets mis, één van de partijen handelt niet volgens de afspraak.
= Niet, niet juist, niet tijdig nakomen: - het kan nog in orde komen: ingebrekestelling sturen,
daarna pas verzuim. - Het kan niet meer in orde komen: direct verzuim.
Wanprestatie: Als een contractspartij zijn verplichting niet, niet deugdelijk of te laat nakomt.
Ingebrekestelling: een schriftelijke aanmaning waarin nog een redelijke termijn wordt
gegeven waarbinnen de ander de kans krijgt om alsnog te presteren.
Wat staat in ingebrekestelling: datum/termijn: anders treedt er geen verzuim in en kun je
geen schadevergoeding eisen, ontbinden of opschorten.
Rechtspersoon: - Zelfstandig drager van rechten en plichten - Afgescheiden vermogen:
verhaal alleen op vermogen bedrijf - Rechtspersoon aansprakelijk voor schulden, dus niet
bestuurder, tenzij onbehoorlijk bestuur.
Verschil personenvennootschap (samenwerkingsovereenkomst) en rechtspersoon:
het grootste verschil is de rechtspersoonlijkheid en daarmee de afgeschermde
aansprakelijkheid. Ook het opzetten is anders.
Rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid (personenvennootschappen):
eenmanszaak, vennootschap onder firma (vof), maatschap, commanditaire Vennootschap
(cv).
Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid: besloten Vennootschap (BV), naamloze,
vennootschap (NV), coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij, stichting, vereniging.
De eenmanszaak: - Eén verantwoordelijke - Geen afgescheiden vermogen; privé
aansprakelijk - Makkelijk op te starten; alleen KvK - Geen rechtspersoonlijkheid - Leiding,
financiering en aansprakelijkheid geconcentreerd in één persoon - Goedkoop.
Maatschap, vof, cv: Algemene kenmerken: - overeenkomst - gericht op samenwerking -
gemeenschappelijk doel is voordeel of winst te behalen - inbreng - geen
rechtspersoonlijkheid
De maatschap: Overeenkomst bij vrije beroepen: - in gemeenschap - voordeel behalen
(winstverdeling). Kenmerken: - geen rechtspersoonlijkheid - geen afgescheiden vermogen -
aansprakelijkheid. Vermogen: - Maatschap is onderdeel van het privévermogen van iedere
maat afzonderlijk. Aansprakelijkheid: - Een maat handelt voor zichzelf en is dus individueel
aansprakelijk - De crediteur kan dan terecht bij het privévermogen van de handelende maat -
én op het deel in de maatschap van handelende maat - andere maten zijn ook aansprakelijk
als de handeling: een beheersdaad is, achteraf wordt bekrachtigd, vooraf een volmacht is
gegeven of voordelig voor de maatschap blijkt te zijn.
Alle maten zijn voor gelijke delen aansprakelijk.
De Vof: Overeenkomst bij bedrijfsuitoefenaars: - in gemeenschap - voordeel behalen - onder
gemeenschappelijke naam. Kenmerken: - geen rechtspersoon - wel afgescheiden vermogen
- aansprakelijkheid. Externe aansprakelijkheid: - Een vennoot handelt ook namens de andere
vennoten. - Tenzij de handelende vennoot niet binnen het doel van de vof blijft. - Iedere
vennoot is hoofdelijk aansprakelijk.
Hoofdelijke aansprakelijkheid: ieder van de betrokkenen kan worden aangesproken voor
de totale schuld.
Waar kan de crediteur terecht?
Vennoot bleef binnen omschreven doel: - afgescheiden vof vermogen - privévermogen van
handelende vennoot - privévermogen van andere vennoten - Hoofdelijke aansprakelijkheid!
Niet binnen het doel: - privévermogen van handelende vennoot
De CV: Tussenvorm tussen bv en maatschap/vof: - minimaal één beherende vennoot en een
stille vennoot - stille vennoot is beperkt aansprakelijk zolang hij niets doet; - anders ook
hoofdelijk aansprakelijk Kenmerken: - geen rechtspersoon - overeenkomst - bedrijf - wel
afgescheiden vermogen
Kapitaalvennootschappen: Algemene kenmerken: - aandelen - rechtspersoonlijkheid
De BV: - Rechtspersoon - Aansprakelijkheid - Onbehoorlijk bestuur - Afgescheiden
vermogen (stukje veiligheid). Oprichtingshandelingen: - Notaris: conceptakte/statuten -
inschrijving handelsregister (BV i.o =in oprichting) - Notaris: definitieve akte/statuten -
volstorting 1 eurocent (aandeelhoudersregister) - inschrijving handelsregister (definitief). (NV
of BV i.o.: hoofdelijke aansprakelijkheid van bestuurders. Rechtshandelingen in i.o. periode
moeten bekrachtigd worden: kan stilzwijgend. Hoofdelijke aansprakelijkheid blijft bestaan als
nv/bv binnen 1 jaar failliet gaat). Aandelenuitgifte: - aandelen op naam: blokkeringsregeling,
aanbiedingsverplichting, goedkeuringsregeling - aandeelhouders kopen een deel van het
bedrijf - later wordt, bij winst, op ieder aandeel dividend uitgekeerd. Organen BV/NV:
Bestuurders: - dagelijkse leiding - vertegenwoordiging naar buiten. Aandeelhouders (AVA): -
toezicht op bestuur, formele taken als goedkeuring jaarrekening, in wezen zijn de Ava en
, bestuur gelijk - stemrecht. Raad van Commissarissen (RvC): - toezicht op bestuur en
adviseren.
De NV: Lijkt erg op BV. Belangrijke verschillen met BV: - aandelen op naam én aandelen
aan toonder - aandelen aan toonder zijn makkelijker overdraagbaar (effectenbeurs; geen
aandeelhoudersregister) - startkapitaal 45.000 euro - bij oprichting bank- of
accountantsverklaring nodig.
Overige rechtsvormen: - Stichting: ideëel doel - Vereniging: leden - Coöperatie: vereniging
van bedrijven.
Ondernemer en huwelijk: Aandachtspunten: - Keuze rechtsvorm - Keuze huwelijksvorm.
(Standaard ben je in beperkte gemeenschap van goederen getrouwd).
Overeenkomst
Geldige overeenkomst? - wil en verklaring stemmen niet overeen: ovk komt niet/toch tot
stand - wil is gebrekkig gevormd: vernietigbaar - in strijd met goede zeden/openbare orde:
nietig - handelsonbekwaamheid (minderjarig/curatele staat): vernietigbaar.
Onstaan van de overeenkomst: Aanbod en aanvaarding: Aanbod: - Mondeling: met
termijn, zonder termijn - Schriftelijk: met termijn, zonder termijn.
Overeenkomst ontstaat door aanbod en aanvaarding daarvan.
Aanbod intrekken: alleen als geen termijn is genoemd en tot het moment van aanvaarding.
Aanbod vervalt: - mondeling: met termijn als termijn afloopt, zonder termijn als niet
meteen wordt aanvaard - schriftelijk: met termijn als termijn afloopt, zonder termijn na
redelijke termijn.
Ontstaan van de overeenkomst: Wilsovereenstemming: wil komt overeen met de
verklaring. Fout in de verklaring: - Grote (overduidelijke) fout: ovk komt niet tot stand. - Kleine
(niet overduidelijke) fout: ovk komt toch tot stand. Fout in de wil: wilsgebreken, de wil is
gebrekkig tot stand gekomen.
Wilsgebreken: Gaat over omstandigheden die vóór aanvaarding al bestonden. 1. Dwaling: -
Andere partij heeft per ongeluk verkeerd, of helemaal niet, ingelicht / met betrekking tot iets
essentieels van de zaak zelf (zelfstandigheid). - Koper had overeenkomst nooit gesloten als
de werkelijke situatie bekend was. 2. Bedrog: Opzettelijke onjuiste mededelingen 3.
Bedreiging: Fysieke of geestelijke dwang om een ovk aan te gaan 4. Misbruik van
omstandigheden: Labiele (emotionele) situatie van andere partij misbruiken.
Overeenkomst: Vernietigbaar: overeenkomst kan ongedaan gemaakt worden -door de
gedupeerde/zwakste partij. Nietig: overeenkomst wordt geacht nooit bestaan te hebben. -
bijvoorbeeld als hij in strijd is met: 1 de wet, 2 openbare orde, 3 goede zeden.
Inhoud overeenkomst: De inhoud wordt bepaald door: - wat partijen afspreken, maar ook
door: - de aard van de overeenkomst - de wet - gewoonte - algemene voorwaarden - de
redelijkheid en billijkheid (aanvullende-/ beperkende werking).
Algemene voorwaarden: Voorwaarden opgesteld door de verkoper, van toepassing op al
zijn contracten. o.a. leveringstijd, betalingstermijn, beperking aansprakelijkheid en garanties.
Gelden alleen indien: 1. Koper heeft vooraf kennis kunnen nemen van de voorwaarden. 2.
Voorwaarden zijn niet onredelijk bezwarend.
Wat is onredelijk bezwarend? - Zwarte lijst: zonder meer onredelijk. - Grijze lijst: vermoedelijk
onredelijk – tegendeel bewijzen is aan de opsteller van de voorwaarden.
Reflexwerking: niet alleen consumenten, maar ook kleinere bedrijven mogen beroep doen op
beschermende werking van zwarte en grijze lijst.
Tekortkoming in nakoming: Er is een geldige overeenkomst, maar die wordt niet (goed)
nagekomen: er gaat iets mis, één van de partijen handelt niet volgens de afspraak.
= Niet, niet juist, niet tijdig nakomen: - het kan nog in orde komen: ingebrekestelling sturen,
daarna pas verzuim. - Het kan niet meer in orde komen: direct verzuim.
Wanprestatie: Als een contractspartij zijn verplichting niet, niet deugdelijk of te laat nakomt.
Ingebrekestelling: een schriftelijke aanmaning waarin nog een redelijke termijn wordt
gegeven waarbinnen de ander de kans krijgt om alsnog te presteren.
Wat staat in ingebrekestelling: datum/termijn: anders treedt er geen verzuim in en kun je
geen schadevergoeding eisen, ontbinden of opschorten.
