GGZ1023: Introductie wetenschappelijk
onderzoeksmethoden
Volledige notities van de colleges, uitgebreide uitwerking problemen + eventuele tips van de tutor
Inhoud
Colleges
- College 1+2: Inleiding epidemiologie
- College 3: Theorie en onderzoeksvraagstelling
- College 4: Onderzoek in de praktijk
- College 5: Inleiding kwalitatief onderzoek
- College 6: RCT en cohortonderzoek
- College 7: Patiënt-controle onderzoek
- College 8: Meetinstrumenten
- College 9: Data-analyse van epidemiologisch onderzoek
- College 10: Analyse in kwalitatief onderzoek
Problemen
- Probleem 1: ‘De empirische cyclus: Stop Aids Now!’
- Probleem 2: ‘Alice in Wonderland’
- Probleem 3: Onderzoeksdesigns
- Probleem 4: Operationalisatie I, de praktische invulling van een kwalitatief onderzoek
- Probleem 5: Operationalisatie II, de praktische invulling van een kwantitatief observationeel
onderzoeksdesign
- Probleem 6: Operationalisatie III, de praktische invulling van een kwantitatief experimenteel
onderzoeksdesign
- Probleem 7: Meetinstrumenten
- Probleem 8: Analyse van kwalitatieve onderzoeksgegeven
College 1: Inleiding epidemiologie
,Kwalitatieve methodologie: meningen en ervaringen vanuit perspectief van patiënt (subjectief)
epidemiologie
Kwantitatieve methodologie: cijfers (objectief)
Theorie is een samenhangend stelsel van verklaringen (objectief) en aannames (subjectief) waarmee
empirische regelmatigheden of verschijnselen (zoals ziekte, menselijk gedrag, etc.), verklaard en
voorspeld kunnen worden
Een theorie kan ook gebaseerd zijn op niet systematische (toevallige) waarnemingen
Theorie is hoogst haalbare van kennis
Als we theorie beginnen zal het vooral bestaan uit aannames naarmate meer onderzoek
meer objectieve kennis
Empirie = ervaring
Empirist = iemand die ervaringen gaan opdoen om te kijken hoe de werkelijkheid in elkaar zit
Goede theorie gebaseerd op onderzoek
Theorie ontwikkelt over de tijd
Empirisch onderzoek is onderzoek waarbij de empirische cyclus wordt doorlopen en waarbij de
hoeveelheid kennis dus toeneemt
Epidemiologie is de leer van het verspreiden en het voorkomen van ziekte onder het volk
Onderwerpen van epidemiologisch onderzoek hoe de ziektes in de bevolking voorkomt hoe
vaak en bij wie in de populatie = een wetenschap van tellen
,Proces van formuleren van hypothese = deductie
Systematische waarnemingen leiden tot gegevens
Terugkoppelen van resultaten van het specifieke onderzoek naar de heorie voor iedereen = inductie
empirische cyclus staat dus voor enkel onderzoek, hoe onderzoeken over zelfde onderwerp = hoe
sterker theorie wordt
10% van de onderzoeken blijkt maar waar te zijn, onderzoekers onderzoeken alleen maar als ze
denken gelijk te hebben
Pte = ziek
- Beschrijven van ziekte: met grafiek, zien we trends? Geen verklaringen dus
- Etiologie: preventie
Etiologie = leer van ziekteoorzaken = risicofactoren en beschermingsfactoren
- Diagnose: screening
Screening = het opsporen van asymptomatische gevallen van een ziekte
Factoren identificeren van factoren die invloed kunnen hebben op ziekte
- Prognose: therapie
, De epidemiologische functie (model)
- Z=fMi (Di|Ci) ziekte is gevolg van aantal determinanten
Z is het vóórkomen van ziekte
Dit is de afhankelijke variabele, ook wel de uitkomst
Di is de status van determinanten
Ci is de status van ‘verstorende variabelen’
Mi zijn modificatoren – bijvoorbeeld man/vrouw verschillen
Dit zijn de onafhankelijke variabelen, ook wel de determinanten
- Operationalisatie: uitkomst en determinanten meten d.m.v. van een concept naar een
meetbare definitie
Bijvoorbeeld: bloeddruk mmHg op een manometer
kanker aanwezigheid van maligne cellen
Deterministisch: dat het al beslist is als je de genetische factoren al hebt
= als je A hebt, zal je zeker B krijgen
Wat is ziekte?
Gezondheid volgens de WHO: “Een toestand van compleet sociaal, lichamelijk en psychisch
welbevinden”
Ziekte = een ongewenste verstoring van deze toestand
Ziekte = continuüm van ‘gezond’ tot dood
onderzoeksmethoden
Volledige notities van de colleges, uitgebreide uitwerking problemen + eventuele tips van de tutor
Inhoud
Colleges
- College 1+2: Inleiding epidemiologie
- College 3: Theorie en onderzoeksvraagstelling
- College 4: Onderzoek in de praktijk
- College 5: Inleiding kwalitatief onderzoek
- College 6: RCT en cohortonderzoek
- College 7: Patiënt-controle onderzoek
- College 8: Meetinstrumenten
- College 9: Data-analyse van epidemiologisch onderzoek
- College 10: Analyse in kwalitatief onderzoek
Problemen
- Probleem 1: ‘De empirische cyclus: Stop Aids Now!’
- Probleem 2: ‘Alice in Wonderland’
- Probleem 3: Onderzoeksdesigns
- Probleem 4: Operationalisatie I, de praktische invulling van een kwalitatief onderzoek
- Probleem 5: Operationalisatie II, de praktische invulling van een kwantitatief observationeel
onderzoeksdesign
- Probleem 6: Operationalisatie III, de praktische invulling van een kwantitatief experimenteel
onderzoeksdesign
- Probleem 7: Meetinstrumenten
- Probleem 8: Analyse van kwalitatieve onderzoeksgegeven
College 1: Inleiding epidemiologie
,Kwalitatieve methodologie: meningen en ervaringen vanuit perspectief van patiënt (subjectief)
epidemiologie
Kwantitatieve methodologie: cijfers (objectief)
Theorie is een samenhangend stelsel van verklaringen (objectief) en aannames (subjectief) waarmee
empirische regelmatigheden of verschijnselen (zoals ziekte, menselijk gedrag, etc.), verklaard en
voorspeld kunnen worden
Een theorie kan ook gebaseerd zijn op niet systematische (toevallige) waarnemingen
Theorie is hoogst haalbare van kennis
Als we theorie beginnen zal het vooral bestaan uit aannames naarmate meer onderzoek
meer objectieve kennis
Empirie = ervaring
Empirist = iemand die ervaringen gaan opdoen om te kijken hoe de werkelijkheid in elkaar zit
Goede theorie gebaseerd op onderzoek
Theorie ontwikkelt over de tijd
Empirisch onderzoek is onderzoek waarbij de empirische cyclus wordt doorlopen en waarbij de
hoeveelheid kennis dus toeneemt
Epidemiologie is de leer van het verspreiden en het voorkomen van ziekte onder het volk
Onderwerpen van epidemiologisch onderzoek hoe de ziektes in de bevolking voorkomt hoe
vaak en bij wie in de populatie = een wetenschap van tellen
,Proces van formuleren van hypothese = deductie
Systematische waarnemingen leiden tot gegevens
Terugkoppelen van resultaten van het specifieke onderzoek naar de heorie voor iedereen = inductie
empirische cyclus staat dus voor enkel onderzoek, hoe onderzoeken over zelfde onderwerp = hoe
sterker theorie wordt
10% van de onderzoeken blijkt maar waar te zijn, onderzoekers onderzoeken alleen maar als ze
denken gelijk te hebben
Pte = ziek
- Beschrijven van ziekte: met grafiek, zien we trends? Geen verklaringen dus
- Etiologie: preventie
Etiologie = leer van ziekteoorzaken = risicofactoren en beschermingsfactoren
- Diagnose: screening
Screening = het opsporen van asymptomatische gevallen van een ziekte
Factoren identificeren van factoren die invloed kunnen hebben op ziekte
- Prognose: therapie
, De epidemiologische functie (model)
- Z=fMi (Di|Ci) ziekte is gevolg van aantal determinanten
Z is het vóórkomen van ziekte
Dit is de afhankelijke variabele, ook wel de uitkomst
Di is de status van determinanten
Ci is de status van ‘verstorende variabelen’
Mi zijn modificatoren – bijvoorbeeld man/vrouw verschillen
Dit zijn de onafhankelijke variabelen, ook wel de determinanten
- Operationalisatie: uitkomst en determinanten meten d.m.v. van een concept naar een
meetbare definitie
Bijvoorbeeld: bloeddruk mmHg op een manometer
kanker aanwezigheid van maligne cellen
Deterministisch: dat het al beslist is als je de genetische factoren al hebt
= als je A hebt, zal je zeker B krijgen
Wat is ziekte?
Gezondheid volgens de WHO: “Een toestand van compleet sociaal, lichamelijk en psychisch
welbevinden”
Ziekte = een ongewenste verstoring van deze toestand
Ziekte = continuüm van ‘gezond’ tot dood
