Casuscollege week 1 – 8 januari ’21
Casus:
Merchandise BV, een vennootschap gespecialiseerd in de vervaardiging van onder meer sport merchandise, is opgericht
naar Nederlands recht en houdt hoofdkantoor in Rotterdam. Zij heeft een fabriek in Hongarije, waar de productie
plaatsvindt. Een van de afnemers is Festiva SA, die haar statutaire zetel en hoofdvestiging in Cancún (Mexico) en een
nevenvestiging in Lissabon (Portugal) heeft. Op 3 juni 2020 bestelt Festiva voor € 23.000 een partij voetbalshirts bij
Merchandise, die op grond van de overeenkomst uiterlijk op 15 oktober 2020 moeten worden geleverd bij de vestiging in
Lissabon. Het bedrag van € 23.000 moet binnen een maand na levering worden voldaan, bij gebreke waarvan Festiva van
rechtswege in verzuim is en over de hoofdsom 1% rente per maand is verschuldigd. Voorts is in de overeenkomst
opgenomen dat buitengerechtelijke kosten (ter hoogte van 10 % van de hoofdsom) zijn verschuldigd, zodra Festiva SA in
verzuim is met betaling. In de schriftelijke overeenkomst is de volgende bepaling opgenomen: ‘The District Court in Mexico-
city will have exclusive jurisdiction for disputes arising out of or in connection with this agreement’. Merchandise BV levert
de voetbalshirts volgens afspraak, maar Festiva SA weigert te betalen, omdat de shirts niet aan de kwaliteitseisen zouden
voldoen. Na diverse aanmaningen en pogingen tot een minnelijke schikking, bezint Merchandise BV zich op een mogelijke
juridische procedure.
Extra gegeven: ten tijde van de contractsluiting waren Nederland en Mexico partij bij het Haags Forumkeuzeverdrag.
Vraag 1.
Merchandise BV zou graag willen procederen voor de Nederlandse rechter. Zal de Nederlandse rechter zich bevoegd
(kunnen) achten om van een vordering van Merchandise BV jegens Festiva SA tot betaling van de koopprijs kennis te
nemen?
1. Is er een IPR feit?
a. Rechtsfeit in het buitenland
b. Buitenlandse partij
c. Buitenlandse forumkeuze
2. Welke rechter is bevoegd?
a. Is Brussel I-bis van toepassing? NEE. BIB regelt niet of een niet-EU-rechter bevoegd is! Verder gaat het hier over
een rechter in Mexico en er is sprake van exclusieve forumkeuze.
i. Materieel toepassingsgebied: art. 1 BIB – Burgerlijke en handelszaken
ii. Formeel toepassingsgebied: art. 4 BIB (woonplaats verweerder/gedaagde), art. 25 lid 1 BIB forumkeuze in
gerecht van lidstaat, art. 24 BIB en art. 18/25 BIB consumenten en arbeidsovereenkomst.
iii. Temporele toepassingsgebied: Brussel I-Vo: EU-landen + Noorwegen, IJsland en Zwitserland, art. 66 BIB.
b. Is het Haags Forumkeuzeverdrag van toepassing? JA.
i. Materieel toepassingsgebied: art. 1 (internationale situaties en exclusieve forumkeuzebedingen in
burgerlijke en handelszaken) jo. Art. 2 (uitzonderingen) Haags Forumkeuzeverdrag.
ii. Formeel toepassingsgebied: twee lidstaten van dit verdrag (EU + Mexico, Singapore, Montenegro +
Denemarken) en in een van beide landen ligt de forumkeuze. Beide partijen verblijf in lidstaat. Beide
partijen uit de casus zijn partij van Haags Forumverdrag.
iii. Temporeel toepassingsgebied: na 01 oktober 2015.
Dus het Haags Forumkeuzeverdrag is van toepassing zie: art. 1-3 HFV. Art. 3 en 5 HFV: forumkeuze moet
liggen in het land dat onderdeel is bij het verdrag. Mexicaanse rechter moet zich bevoegd verklaren, art. 5
HFV. Andere rechters moeten zich onbevoegd verklaren, art. 6 HFV. Dit artikel kan er eventueel nog voor
zorgen dat de NL-rechter wel bevoegd is, maar die kans is in dit geval heel klein.
Conclusie: aan alle elementen is voldaan, dus Haags Forumkeuze is van toepassing. Art. 5 lid 1 HFV is
relevant om te zien of er een exclusieve keuze is voor het gerecht. Art. 6 HFV is ook nog van toepassing.
Rechter in Mexico is dus bevoegd op grond van art. 5 HFV en de NL-rechter is niet bevoegd.
Vraag 2. Hoe zou u deze vraag beoordelen als de overeenkomst voor 1 oktober 2015 was gesloten? Is het een IPR feit?
a. Rechtsfeit in het buitenland
b. Buitenlandse partij
c. Buitenlandse forumkeuze
2. Welke rechter is bevoegd?
a. Is Brussel I-bis van toepassing? NEE. We hebben nog steeds te maken met die forumkeuze.
i. Materieel toepassingsgebied: art. 1 BIB Burgerlijke en handelszaken
ii. Formeel toepassingsgebied: art. 4 BIB: woonplaats verweerder/gedaagde in lidstaat – art. 63 BIB voor
bedrijven. Forumkeuze in gerecht van de lidstaat, art. 25 lid 1 BIB. Art. 24/18/21 BIB checken. Is er
vrijwillige verschijningen?
iii. Temporeel toepassingsgebied: Brussel I-Vo: EU landen + Noorwegen, IJsland en Zwitserland, art. 66 BIB.
iv. Voorlopige voorwaarden, litispendentie of samenhangingsinstinker? Niet van toepassing
b. Is het Haags Forumkeuzeverdrag van toepassing? Niet van toepassing
c. Is het nationaal recht van toepassing? Vangnet, JA.
3. Conclusie: Art. 8 lid 2 Rv: De NL rechter is onbevoegd indien er een forumkeuze in de overeenkomst is vastgesteld. Dus de NL-
rechter is onbevoegd en de rechter uit Mexico is bevoegd door forumkeuze. Art. 8 lid 1 Rv wordt gebruikt als het gaat om een
forumkeuze van de Nederlandse rechter. Art. 9 sub a Rv en art. 1 Rv nog van belang (vrijwillige verschijning). Art. 9 sub b Rv kan
gebruikt worden als er echt iets vreselijks in dat land is.
Casus:
Merchandise BV, een vennootschap gespecialiseerd in de vervaardiging van onder meer sport merchandise, is opgericht
naar Nederlands recht en houdt hoofdkantoor in Rotterdam. Zij heeft een fabriek in Hongarije, waar de productie
plaatsvindt. Een van de afnemers is Festiva SA, die haar statutaire zetel en hoofdvestiging in Cancún (Mexico) en een
nevenvestiging in Lissabon (Portugal) heeft. Op 3 juni 2020 bestelt Festiva voor € 23.000 een partij voetbalshirts bij
Merchandise, die op grond van de overeenkomst uiterlijk op 15 oktober 2020 moeten worden geleverd bij de vestiging in
Lissabon. Het bedrag van € 23.000 moet binnen een maand na levering worden voldaan, bij gebreke waarvan Festiva van
rechtswege in verzuim is en over de hoofdsom 1% rente per maand is verschuldigd. Voorts is in de overeenkomst
opgenomen dat buitengerechtelijke kosten (ter hoogte van 10 % van de hoofdsom) zijn verschuldigd, zodra Festiva SA in
verzuim is met betaling. In de schriftelijke overeenkomst is de volgende bepaling opgenomen: ‘The District Court in Mexico-
city will have exclusive jurisdiction for disputes arising out of or in connection with this agreement’. Merchandise BV levert
de voetbalshirts volgens afspraak, maar Festiva SA weigert te betalen, omdat de shirts niet aan de kwaliteitseisen zouden
voldoen. Na diverse aanmaningen en pogingen tot een minnelijke schikking, bezint Merchandise BV zich op een mogelijke
juridische procedure.
Extra gegeven: ten tijde van de contractsluiting waren Nederland en Mexico partij bij het Haags Forumkeuzeverdrag.
Vraag 1.
Merchandise BV zou graag willen procederen voor de Nederlandse rechter. Zal de Nederlandse rechter zich bevoegd
(kunnen) achten om van een vordering van Merchandise BV jegens Festiva SA tot betaling van de koopprijs kennis te
nemen?
1. Is er een IPR feit?
a. Rechtsfeit in het buitenland
b. Buitenlandse partij
c. Buitenlandse forumkeuze
2. Welke rechter is bevoegd?
a. Is Brussel I-bis van toepassing? NEE. BIB regelt niet of een niet-EU-rechter bevoegd is! Verder gaat het hier over
een rechter in Mexico en er is sprake van exclusieve forumkeuze.
i. Materieel toepassingsgebied: art. 1 BIB – Burgerlijke en handelszaken
ii. Formeel toepassingsgebied: art. 4 BIB (woonplaats verweerder/gedaagde), art. 25 lid 1 BIB forumkeuze in
gerecht van lidstaat, art. 24 BIB en art. 18/25 BIB consumenten en arbeidsovereenkomst.
iii. Temporele toepassingsgebied: Brussel I-Vo: EU-landen + Noorwegen, IJsland en Zwitserland, art. 66 BIB.
b. Is het Haags Forumkeuzeverdrag van toepassing? JA.
i. Materieel toepassingsgebied: art. 1 (internationale situaties en exclusieve forumkeuzebedingen in
burgerlijke en handelszaken) jo. Art. 2 (uitzonderingen) Haags Forumkeuzeverdrag.
ii. Formeel toepassingsgebied: twee lidstaten van dit verdrag (EU + Mexico, Singapore, Montenegro +
Denemarken) en in een van beide landen ligt de forumkeuze. Beide partijen verblijf in lidstaat. Beide
partijen uit de casus zijn partij van Haags Forumverdrag.
iii. Temporeel toepassingsgebied: na 01 oktober 2015.
Dus het Haags Forumkeuzeverdrag is van toepassing zie: art. 1-3 HFV. Art. 3 en 5 HFV: forumkeuze moet
liggen in het land dat onderdeel is bij het verdrag. Mexicaanse rechter moet zich bevoegd verklaren, art. 5
HFV. Andere rechters moeten zich onbevoegd verklaren, art. 6 HFV. Dit artikel kan er eventueel nog voor
zorgen dat de NL-rechter wel bevoegd is, maar die kans is in dit geval heel klein.
Conclusie: aan alle elementen is voldaan, dus Haags Forumkeuze is van toepassing. Art. 5 lid 1 HFV is
relevant om te zien of er een exclusieve keuze is voor het gerecht. Art. 6 HFV is ook nog van toepassing.
Rechter in Mexico is dus bevoegd op grond van art. 5 HFV en de NL-rechter is niet bevoegd.
Vraag 2. Hoe zou u deze vraag beoordelen als de overeenkomst voor 1 oktober 2015 was gesloten? Is het een IPR feit?
a. Rechtsfeit in het buitenland
b. Buitenlandse partij
c. Buitenlandse forumkeuze
2. Welke rechter is bevoegd?
a. Is Brussel I-bis van toepassing? NEE. We hebben nog steeds te maken met die forumkeuze.
i. Materieel toepassingsgebied: art. 1 BIB Burgerlijke en handelszaken
ii. Formeel toepassingsgebied: art. 4 BIB: woonplaats verweerder/gedaagde in lidstaat – art. 63 BIB voor
bedrijven. Forumkeuze in gerecht van de lidstaat, art. 25 lid 1 BIB. Art. 24/18/21 BIB checken. Is er
vrijwillige verschijningen?
iii. Temporeel toepassingsgebied: Brussel I-Vo: EU landen + Noorwegen, IJsland en Zwitserland, art. 66 BIB.
iv. Voorlopige voorwaarden, litispendentie of samenhangingsinstinker? Niet van toepassing
b. Is het Haags Forumkeuzeverdrag van toepassing? Niet van toepassing
c. Is het nationaal recht van toepassing? Vangnet, JA.
3. Conclusie: Art. 8 lid 2 Rv: De NL rechter is onbevoegd indien er een forumkeuze in de overeenkomst is vastgesteld. Dus de NL-
rechter is onbevoegd en de rechter uit Mexico is bevoegd door forumkeuze. Art. 8 lid 1 Rv wordt gebruikt als het gaat om een
forumkeuze van de Nederlandse rechter. Art. 9 sub a Rv en art. 1 Rv nog van belang (vrijwillige verschijning). Art. 9 sub b Rv kan
gebruikt worden als er echt iets vreselijks in dat land is.
