Doelgroepen 3
Inleiding:
Orthopedagogisch grondplan: Biomedisch & psycho-sociaal
Nieuwe inzichten in vroege ontwikkeling & ouderschap
- Vroege ervaringen in de kindertijd beïnvloeden latere somatische,
gedrags- en mentale problemen.
- Ingrijpende ervaringen (ACEs) bepalen niet iemands toekomst;
veerkracht en herstel zijn mogelijk met tijdige hulp.
DEEL 1: Adverse Childhood Experiences (ACEs)
- Definitie, epidemiologie en gevolgen van ACEs.
- Specifieke ACEs:
o Gezinnen met meervoudige en complexe problemen.
o Kindermishandeling.
o Ouders met psychische kwetsbaarheid of verslaving.
- Hulpvragen en handelingsgerichte ondersteuning.
- ACEs en gedrags-/emotionele problemen zijn wederzijds
beïnvloedend.
DEEL 2: Gedrags- en emotionele problemen
- Benoeming en classificatie van problemen binnen een continuüm.
- Verklaringsmodellen: monocausaal & multicausaal.
- Epidemiologie en begeleiding van personen met deze problemen.
DEEL 3: Autisme en neurodiversiteit
- Bespreking van autisme vanuit drie perspectieven:
o DSM-5 (stoornisdenken).
o VAPH-kader (beperking).
o Neurodiversiteitsparadigma.
- Prevalentie, verklaringsmodellen en begeleidingsprincipes.
- In de toekomst bredere focus op neurodiversiteit.
Diversiteitsdenken &
kruispuntdenken
- Focus op meervoudige identiteiten
en hun invloed op hulpverlening.
- Intersectioneel denken als
hulpmiddel tegen stereotypering
en stigma’s.
- Persoonsgerichte, inclusieve en
krachtgerichte hulpverlening.
,Kritische reflectie en voortdurende aanpassing
Uitnodiging om kritisch te kijken naar maatschappelijke structuren
en eigen handelen.
Openstaan voor nieuwe inzichten en ervaringen delen om de cursus
te verrijken.
🤝 Doel: Kennis vertalen naar handelingsgericht werken met nuance en
empathie.
Deel1: ACE’s
‘Als je vooruit wil, moet je achterom kijken’
MAAR: kinderen met een trauma vinden het moeilijk om vooruit te kijken
omdat ze nog niet vooruit willen gaan.
ACE’s = Adverse Childhood Experiences
= Ingrijpende Negatieve Jeugdervaringen.
- Ontstaan in 1988
- Ervaringen onder de 18 jaar
- Anders dan Problematische opvoedingssituatie (POS)
- Andres dan Verontrustende opvoedingssituaties (VOS)
Bv. iemand die overleden is. heeft veel impact op jou als kind,
wilt niet zeggen dat je is een pos of vos zit.
- Hoe gaat het met het welzijn?
Definitie
Ingrijpende (ongunstige) kind – en jeugdervaringen (-18) met duidelijke
negatieve impact op de ontwikkeling Impact op lange en op korte termijn.
- Individueel: ouder die gescheiden zijn
- Omgeving: gevaarlijke buurt
Hoe berekenen?
Bij elke moeilijke ervaring = 1 punt op ace score.
4 punten of meer? 12% van 18 jarigen
Soorten aces
- Kindermishandeling - Pesten
- opgroeien in gezinnen - Gedwongen huwelijken
waar sprake is van - Getuigen van collectief
huiselijk geweld geweld in de
- alcohol-of druggebruik gemeenschap
- psychiatrische problemen - Onveilige buurt
- echtscheiding - Ervaren van racisme of
- verlies van een ouder andere discriminatie
- ouder met crimineel - Geschiedenis van
, gedrag pleegzorg
Conclusie: (4 of meer ACE’s)
1. Impact op ontwikkeling als kind zelf, op langere periode tot je
volwassen bent, en datgene je doorgeeft aan eigen kinderen
2. Hoe meer aces, hoe meer risico op gezondheidsproblemen
(psychisch en lichamelijk)
Bv. hart- en vaatziektes, alzheimer, depressie,..
ACE ≠ Trauma
= de emotionele, fysieke of psychologische gevolgen die iemand ervaart
van ingrijpende gebeurtenis.
Voor iedereen anders! Persoonsafhankelijk
Bv. bij scheiding van ouders. Sommigen gaan hier heel
verdrietig om zijn, anderen heel opgelucht.
Vanuit een ACE kan een trauma ontstaan
Stress die chronisch is + impact op gezondheid invloed op
trauma
Soorten trauma’s:
- Enkelvoudig: één traumatische ervaring
Bv. kindje valt heel hard van de fiets
- Meervoudig: meerdere traumatische gebeurtenissen die samen
voorkomen
Bv. broer verloren aan zelfdoding en papa ernstig ziek
- Complex trauma: de opvoeders niet meer in staat om jou als kind
in een gezond omgeving te laten ontwikkelen. Niet perse door
opvoeder zelf, kan ook door andere factoren.
Bv. je bent seksueel misbruikt geweest door een nonkel.
- Kleine ‘t’: vaak te maken met structureel, langdurig pesten of
discriminatie. Het is vaak heel klein maar herhaaldelijk aanwezig;
Bv. dagelijks opmerkingen dat je lelijk bent, stinkt,..
PACE’s = Protective and Compensatory Childhood Experiences
= positive childhood ervaringen
Bv. beste vriendin waar je verhaal bij kan doen wanneer je je
ouder verliest.
Zorgt ervoor dat de ACE verdraagzamer is en geen
trauma wordt. Het zijn positieve ervaringen.
Je kan als begeleider niets doen aan de ACE maar je kan wel
voor de PACE’s zorgen (zoeken naar de positieve dingen)
waardoor de trauma niet zo ernstig wordt
, 2 Soorten PACE’s:
- Beschermende PACE’s
- Leuke belevende PACE’s
4 categorieën
- Koesterende en ondersteunende relaties
Bv. leerkracht die je ondersteunt op school, beste vriendin waar je
mee kan praten,..
- Sociale betrokkenheid en verbondenheid
Bv. hobby’s, studentenvereniging, klasgroep,..
- Veilige, stabiele, beschermende en rechtvaardige omgeving
Bv. op zelfde plaats blijven wonen, van huis te huis gaan, gevaarlijke
buurt,..
- Sociaal en emotioneel leren
Bv. onderwijs volgen, toegang tot gezondheidszorg,..
Epidemiologie
• Ongeveer 66% 1 ACE
• Ongeveer 12% minstens 4 ACEs
• Personen met VB:
– 83% meer kans op 1 of 2 ACEs,
– 73% meer kans op 3 of meer ACEs
WANT: emotioneel kwetsbaarder, gevoeliger
voor stress, discriminatie op meerdere
identiteitsassen, sociale uitsluiting,..
- 1 + 1 ≠ 2
= Wilt niet zeggen als je de 2 Ace’s hebt, dat er dan een specifiek
gevolg is. Iedereen ervaart het anders en heeft andere gevolgen.
MAAR: Hoe meer ACE’s je samen meemaakt, hoe groter de
gevolgen/ hoe meer kans op de trauma’s
Vicieuze cirkel
De 2 factoren beïnvloeden elkaar voortdurend. Er is geen start en einde.
KM: kindermishandeling
KOPP: Kinderen van Ouders met Psychische
Problemen.
KOAP: Kinderen van Ouders met een
Autisme Spectrum Stoornis (ASS)
GMCP: Gezinnen met Meervoudige en
Complexe Problemen.
Inleiding:
Orthopedagogisch grondplan: Biomedisch & psycho-sociaal
Nieuwe inzichten in vroege ontwikkeling & ouderschap
- Vroege ervaringen in de kindertijd beïnvloeden latere somatische,
gedrags- en mentale problemen.
- Ingrijpende ervaringen (ACEs) bepalen niet iemands toekomst;
veerkracht en herstel zijn mogelijk met tijdige hulp.
DEEL 1: Adverse Childhood Experiences (ACEs)
- Definitie, epidemiologie en gevolgen van ACEs.
- Specifieke ACEs:
o Gezinnen met meervoudige en complexe problemen.
o Kindermishandeling.
o Ouders met psychische kwetsbaarheid of verslaving.
- Hulpvragen en handelingsgerichte ondersteuning.
- ACEs en gedrags-/emotionele problemen zijn wederzijds
beïnvloedend.
DEEL 2: Gedrags- en emotionele problemen
- Benoeming en classificatie van problemen binnen een continuüm.
- Verklaringsmodellen: monocausaal & multicausaal.
- Epidemiologie en begeleiding van personen met deze problemen.
DEEL 3: Autisme en neurodiversiteit
- Bespreking van autisme vanuit drie perspectieven:
o DSM-5 (stoornisdenken).
o VAPH-kader (beperking).
o Neurodiversiteitsparadigma.
- Prevalentie, verklaringsmodellen en begeleidingsprincipes.
- In de toekomst bredere focus op neurodiversiteit.
Diversiteitsdenken &
kruispuntdenken
- Focus op meervoudige identiteiten
en hun invloed op hulpverlening.
- Intersectioneel denken als
hulpmiddel tegen stereotypering
en stigma’s.
- Persoonsgerichte, inclusieve en
krachtgerichte hulpverlening.
,Kritische reflectie en voortdurende aanpassing
Uitnodiging om kritisch te kijken naar maatschappelijke structuren
en eigen handelen.
Openstaan voor nieuwe inzichten en ervaringen delen om de cursus
te verrijken.
🤝 Doel: Kennis vertalen naar handelingsgericht werken met nuance en
empathie.
Deel1: ACE’s
‘Als je vooruit wil, moet je achterom kijken’
MAAR: kinderen met een trauma vinden het moeilijk om vooruit te kijken
omdat ze nog niet vooruit willen gaan.
ACE’s = Adverse Childhood Experiences
= Ingrijpende Negatieve Jeugdervaringen.
- Ontstaan in 1988
- Ervaringen onder de 18 jaar
- Anders dan Problematische opvoedingssituatie (POS)
- Andres dan Verontrustende opvoedingssituaties (VOS)
Bv. iemand die overleden is. heeft veel impact op jou als kind,
wilt niet zeggen dat je is een pos of vos zit.
- Hoe gaat het met het welzijn?
Definitie
Ingrijpende (ongunstige) kind – en jeugdervaringen (-18) met duidelijke
negatieve impact op de ontwikkeling Impact op lange en op korte termijn.
- Individueel: ouder die gescheiden zijn
- Omgeving: gevaarlijke buurt
Hoe berekenen?
Bij elke moeilijke ervaring = 1 punt op ace score.
4 punten of meer? 12% van 18 jarigen
Soorten aces
- Kindermishandeling - Pesten
- opgroeien in gezinnen - Gedwongen huwelijken
waar sprake is van - Getuigen van collectief
huiselijk geweld geweld in de
- alcohol-of druggebruik gemeenschap
- psychiatrische problemen - Onveilige buurt
- echtscheiding - Ervaren van racisme of
- verlies van een ouder andere discriminatie
- ouder met crimineel - Geschiedenis van
, gedrag pleegzorg
Conclusie: (4 of meer ACE’s)
1. Impact op ontwikkeling als kind zelf, op langere periode tot je
volwassen bent, en datgene je doorgeeft aan eigen kinderen
2. Hoe meer aces, hoe meer risico op gezondheidsproblemen
(psychisch en lichamelijk)
Bv. hart- en vaatziektes, alzheimer, depressie,..
ACE ≠ Trauma
= de emotionele, fysieke of psychologische gevolgen die iemand ervaart
van ingrijpende gebeurtenis.
Voor iedereen anders! Persoonsafhankelijk
Bv. bij scheiding van ouders. Sommigen gaan hier heel
verdrietig om zijn, anderen heel opgelucht.
Vanuit een ACE kan een trauma ontstaan
Stress die chronisch is + impact op gezondheid invloed op
trauma
Soorten trauma’s:
- Enkelvoudig: één traumatische ervaring
Bv. kindje valt heel hard van de fiets
- Meervoudig: meerdere traumatische gebeurtenissen die samen
voorkomen
Bv. broer verloren aan zelfdoding en papa ernstig ziek
- Complex trauma: de opvoeders niet meer in staat om jou als kind
in een gezond omgeving te laten ontwikkelen. Niet perse door
opvoeder zelf, kan ook door andere factoren.
Bv. je bent seksueel misbruikt geweest door een nonkel.
- Kleine ‘t’: vaak te maken met structureel, langdurig pesten of
discriminatie. Het is vaak heel klein maar herhaaldelijk aanwezig;
Bv. dagelijks opmerkingen dat je lelijk bent, stinkt,..
PACE’s = Protective and Compensatory Childhood Experiences
= positive childhood ervaringen
Bv. beste vriendin waar je verhaal bij kan doen wanneer je je
ouder verliest.
Zorgt ervoor dat de ACE verdraagzamer is en geen
trauma wordt. Het zijn positieve ervaringen.
Je kan als begeleider niets doen aan de ACE maar je kan wel
voor de PACE’s zorgen (zoeken naar de positieve dingen)
waardoor de trauma niet zo ernstig wordt
, 2 Soorten PACE’s:
- Beschermende PACE’s
- Leuke belevende PACE’s
4 categorieën
- Koesterende en ondersteunende relaties
Bv. leerkracht die je ondersteunt op school, beste vriendin waar je
mee kan praten,..
- Sociale betrokkenheid en verbondenheid
Bv. hobby’s, studentenvereniging, klasgroep,..
- Veilige, stabiele, beschermende en rechtvaardige omgeving
Bv. op zelfde plaats blijven wonen, van huis te huis gaan, gevaarlijke
buurt,..
- Sociaal en emotioneel leren
Bv. onderwijs volgen, toegang tot gezondheidszorg,..
Epidemiologie
• Ongeveer 66% 1 ACE
• Ongeveer 12% minstens 4 ACEs
• Personen met VB:
– 83% meer kans op 1 of 2 ACEs,
– 73% meer kans op 3 of meer ACEs
WANT: emotioneel kwetsbaarder, gevoeliger
voor stress, discriminatie op meerdere
identiteitsassen, sociale uitsluiting,..
- 1 + 1 ≠ 2
= Wilt niet zeggen als je de 2 Ace’s hebt, dat er dan een specifiek
gevolg is. Iedereen ervaart het anders en heeft andere gevolgen.
MAAR: Hoe meer ACE’s je samen meemaakt, hoe groter de
gevolgen/ hoe meer kans op de trauma’s
Vicieuze cirkel
De 2 factoren beïnvloeden elkaar voortdurend. Er is geen start en einde.
KM: kindermishandeling
KOPP: Kinderen van Ouders met Psychische
Problemen.
KOAP: Kinderen van Ouders met een
Autisme Spectrum Stoornis (ASS)
GMCP: Gezinnen met Meervoudige en
Complexe Problemen.
