De lever: hoe schade evalueren?
Levertesten
Leversynthese-functie
Protrombine of INR (% of s)
Halfwaardetijd 1 dag -> acuut leverfalen
Examenvraag: PT is beste leverfunctie test
Normaal INR 1s = PT 100%
Albumine
Halfwaardetijd 20 dagen -> chronische pathologie
Leverexcretie-functie
Totaal bilirubine
Functie van gal = excretie van afvalstoffen (bilirubine)
Bilirubine is afbraakproduct van RBC
Stijgt bij galwegobstructie of leverceldysfunctie (gestoorde conjugatie)
Leidt tot icterus (geelzucht)
Ammoniak
Hepatocellulaire necrose
AST
Is merker voor weefselschade
Aspecifiek
ALT
Is merker voor weefselschade
(meer) leverspecifiek
Als AST en ALT gestegen zijn: denk in de richting van de lever
LDH
Parameter voor weefselschade in context van ischemie
Aspecifiek
Cholestase
= aandoening waarbij galafvoer uit de lever vertraagd is
Cholestase + obstructie -> bilirubine stijging (-> icterus)
Alkalisch fosfatase
Geïsoleerd in bot en placenta
Gecombineerd met GGT -> cholestase
GGT
Gestegen -> denk aan alcohol
In combinatie met AF -> cholestase
,Acute hepatitis
Definitie
- Acute ontsteking leverparenchym
- Fors gestegen transaminasen: AST en ALT
- Acuut < 6 maanden
- Kan leiden tot acuut leverfalen
Algemene biochemische kenmerken
- Milde hepatitis: enkel transaminase stijging
- Ernstige hepatitis: transaminitis + bilirubine stijging (icterus)
- Leverfalen: hepatitis + PT-daling (<50%) + hepatische encephalopathie
, Etiologie
Acute hepatitis -specifieke vormen
Infectieus – virale hepatitis
Hepatotrope viridae
HAV (meest besmettelijke/frequente van alle acute)
- Faeco-orale overdracht (besmet voedsel/water of via direct contact)
- Incubatie duur 2-6 weken
- Geen chroniciteit
- Vaccinatie (Twinrix)
- Klinisch: gastro-enteritis met hepatitis/geelzucht
- Diagnostiek: IgM bij acute besmetting, IgG is maat voor immuniteit
- Behandeling: supportief
Acute HBV (meest besmettelijke van alle chronische)
- Horizontale of verticale overdracht
- Incubatieduur 2-6 maanden
- 90% chroniciteit bij primo-infectie als kind, 2-6% chroniciteit bij
volwassenen
- Vaccinatie (Twinrix)
- Klinisch: 1/3 heeft symptomatische hepatitis/geelzucht
Levertesten
Leversynthese-functie
Protrombine of INR (% of s)
Halfwaardetijd 1 dag -> acuut leverfalen
Examenvraag: PT is beste leverfunctie test
Normaal INR 1s = PT 100%
Albumine
Halfwaardetijd 20 dagen -> chronische pathologie
Leverexcretie-functie
Totaal bilirubine
Functie van gal = excretie van afvalstoffen (bilirubine)
Bilirubine is afbraakproduct van RBC
Stijgt bij galwegobstructie of leverceldysfunctie (gestoorde conjugatie)
Leidt tot icterus (geelzucht)
Ammoniak
Hepatocellulaire necrose
AST
Is merker voor weefselschade
Aspecifiek
ALT
Is merker voor weefselschade
(meer) leverspecifiek
Als AST en ALT gestegen zijn: denk in de richting van de lever
LDH
Parameter voor weefselschade in context van ischemie
Aspecifiek
Cholestase
= aandoening waarbij galafvoer uit de lever vertraagd is
Cholestase + obstructie -> bilirubine stijging (-> icterus)
Alkalisch fosfatase
Geïsoleerd in bot en placenta
Gecombineerd met GGT -> cholestase
GGT
Gestegen -> denk aan alcohol
In combinatie met AF -> cholestase
,Acute hepatitis
Definitie
- Acute ontsteking leverparenchym
- Fors gestegen transaminasen: AST en ALT
- Acuut < 6 maanden
- Kan leiden tot acuut leverfalen
Algemene biochemische kenmerken
- Milde hepatitis: enkel transaminase stijging
- Ernstige hepatitis: transaminitis + bilirubine stijging (icterus)
- Leverfalen: hepatitis + PT-daling (<50%) + hepatische encephalopathie
, Etiologie
Acute hepatitis -specifieke vormen
Infectieus – virale hepatitis
Hepatotrope viridae
HAV (meest besmettelijke/frequente van alle acute)
- Faeco-orale overdracht (besmet voedsel/water of via direct contact)
- Incubatie duur 2-6 weken
- Geen chroniciteit
- Vaccinatie (Twinrix)
- Klinisch: gastro-enteritis met hepatitis/geelzucht
- Diagnostiek: IgM bij acute besmetting, IgG is maat voor immuniteit
- Behandeling: supportief
Acute HBV (meest besmettelijke van alle chronische)
- Horizontale of verticale overdracht
- Incubatieduur 2-6 maanden
- 90% chroniciteit bij primo-infectie als kind, 2-6% chroniciteit bij
volwassenen
- Vaccinatie (Twinrix)
- Klinisch: 1/3 heeft symptomatische hepatitis/geelzucht
