Samenvatting - Politiek en Recht

Hoofdstuk 1: Bouwstenen van Politiek en recht ​ ​ ​ ​
Sociaal werk = werken met kwetsbare mensen
Eerlijkheid, gelijke kansen, toegang tot hulp → centraal
Inzicht samenleving → essentieel

1.​ Politieke partijen en ideologieën​ ​ ​ ​ ​ ​ ​
1.1. Politiek = ‘georganiseerd meningsverschil’:​ ​ ​ ​ ​
Politieke partijen spelen hoofdrol in democratische debat
-​ Reageren op gebeurtenissen + bepalen zelf welke thema’s besproken worden.
-​ Elke partij bekijkt problemen op haar manier → aantal perspectieven beperkt.
=> Zorgt voor structuur: partijen ordenen ideeën over hoe de samenleving bestuurd
moet worden.
-​ Daardoor debat overzichtelijker & kunnen problemen makkelijker besproken +
opgelost worden.

Politieke partijen = verenigingen van mensen met min of meer dezelfde politieke
opvattingen en ideeën over de vele vragen uit de samenleving

1.2. Ideologieën ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​
= Geheel van opvattingen over de inrichting van de samenleving
= Visie waardoor je belangrijke dingen kunt onderscheiden van minder belangrijke
→ Helpt wereld begrijpen
→ Kan soms ander geinterpreteerd kunnen worden = valkuil

Bevat 3 elementen:
-​ Analyse van samenleving: wat is goed, wat loopt fout
-​ Ideaal einddoel: hoe ziet de ideale maatschappij eruit?
-​ Stappenplan: hoe gaan we er geraken?

1.3. Liberalisme​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​
= Individuele vrijheid natuurlijk recht voor menswaardig bestaan

Belang individu primeert op groep, natie, gemeenschap
Individu zelf beslissen over leven

Samenleving als doel individu laten ontplooien

Staat zoveel mogelijk individuele vrijheid verzekeren + recht op leven en eigendom
beschermen
=> Sociaal contract tss staat en individu

Je verdient je plek in de samenleving alleen als je die krijgt door je eigen inzet en talent, in
een wedstrijd die voor iedereen eerlijk is. (meritocratie)

,1.4. Conservatisme ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​
= Samenleving is organisch geheel waaraan elk deel bijdraagt en waarbij gedeelde
waarden en cultuur belangrijk zijn.

Tradities & instituten zoals familie, gezin, school, kerk staan boven verlangens van individu.
Er is stabiele & geordende gemeenschap met strikte wetten en strenge straffen.
Hiërarchie is onvermijdelijk & natuurlijk
Geloven dat autoriteit & macht nodig is en van bovenaf moeten komen.

1.5. ​ Socialisme​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​
Gelijkheid = voorwaarde vr vrijdheid & ontplooiing van mensen + kwestie van
rechtvaardigheid

Socialisten: ongelijkheid niet gevolg van ongelijke talenten tss mensen mr gevolg van
onrechtvaardige samenleving.
=> Gemeenschap, samenwerking & solidariteit belangrijkste waarden
=> Streven naar gelijke rechten vr alle groepen & naties (internationaal)

Binnen socialismen 2 stromingen:
-​ Communisme: via revolutie het proletariaat socialistische doelstellingen realiseren.
Pleiten vr omverwerping van kapitalisme & parlementaire democratie
-​ Sociaaldemocratie: via evolutie gelijkheid & rechtvaardigheid nastreven. Alg
stemrecht, sociale wetgeving & uitbouw van verzorgingsstaat

1.6. Link - rechts ​​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​
Ontstonden na Franse revolutie
=> Groep radicale verandering wilde = links
=> Groep franse koning verdedigde = rechts

Nu:
Groep die bestaande samenleving willen veranderen = links
Groep die wil behouden = rechts

1.7. Breuklijnen ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​
= Wanneer standpunten tegenover elkaar liggen
→ rond die breuklijnen nemen politieke partijen stellingen in

Sociaaleconomische breuklijn: gaat over organisatie van economie
-​ Vrije markt mag niet verstoord worden
-​ Overheid moet regels opleggen & ingrijpen om kader scheppen
-​ Tot alle goederen zijn van de gemeenschap

●​ Liberalen: weinig mogelijk overheidsregels &belastingen => vrije markt werk kan
doen.​

●​ Socialisten vonden vrije markt het algemeen belang niet beschermt & overheid moet
ingrijpen met regels & wetten om werknemers & samenleving te beschermen.

, Ethische breuklijn: betrekking op het moraal, wat goed & fout is, wat mag en niet mag
-​ Conservatieve visie op moraal: mensen keuzes maken op basis algemene waarden
in samenleving
-​ Liberale visie op moraal: uitgaan van individuele keuze van elk persoon
=> Ik mag zelf kiezen (ik bepaal zelf wat goed is)

Vb: gebruik drugs, alcohol & tabak:
Lib: ik heb recht keuze over maken, ik bepaal wat ik doe met mijn lichaam.
Con: Neen, je hebt als individu dat recht niet daar zijn algemene waarden en regels
voor. Regels zorgen respect voor elkaar + rekening houden anderen.

Communautaire breuklijn:
België 2 talig land → raken spanningen
Conflicten over waar welke taak gesproken worden.
Bent als burger vrij om overal de taal te spreken die je wil of niet.

Traditionele breuklijn: (De drie hierboven beschouwen we als traditionele breuklijn)
Vragen aandacht voor recentere dingen die belangrijk zijn geworden zoals milieu,
klimaat,...

Groene ideologie:
Is recent in ontwikkeling gekomen
Duurzame visie op leefmilieu & economische groei

Thema van immigratie:
Opstellen van grenzen & opvang van vluchtelingen tot gesloten grenzen + streng
gecontroleerde immigratie



1.8. Politieke partijen en breuklijnen​ ​ ​ ​ ​ ​ ​
CD&V (christen-democratie & Vlaams)
-​ Christendemocraten
-​ Christelijke waarden, zorgzaamheid en solidariteit belang. Mens en omgeving staan
centraal
-​ Centrumpartij
-​ Individu = verbonden met gemeenschap
-​ Gezinsleven & verenigingsleven = belang
-​ Geen voorstander van sterke vrije economie mr ook niet sterk gestructureerde
economie
-​ Moeilijk met themas als abortus, eutanasie en druggebruik

Vooruit
-​ Socialistische partij
-​ Sociale rechtvaardigheid en sociale zekerheid
-​ Overheid moet markteconomie kunnen bijsturen
-​ Willen gelijke kansen vr ied op vlak onderwijs, huisvesting, opvang
-​ Groepsdenken = belang dan individu