ALTERNATIEVE
CONFLICTOPLOSSING
Voorbeeld
Zaak/persoon
2025-2026
Begrip
Artikel
,INHOUDSTAFEL
THEMA 1. WAT IS ALTERNATIEVE CONFLICT OPLOSSING (ACO)? .............................................................................. 3
1. INLEIDING: WAT IS HET VAK ACO? .......................................................................................................................... 3
2. WAT IS ACO? ...................................................................................................................................................... 4
A. Terminologie ................................................................................................................................................. 4
B. Indeling.......................................................................................................................................................... 5
C. Belang voor masterstudenten rechten ..................................................................................................... 7
THEMA 2. TUSSENPARTIJDIGE ALTERNATIEVE CONFLICTOPLOSSING ....................................................................... 11
1. ALGEMEEN ......................................................................................................................................................... 11
2. PSYCHOLOGISCHE COMPONENT ........................................................................................................................... 12
A. ACO in het algemeen ............................................................................................................................... 12
B. Conflict: Wat is het en wat doet het met mensen? .............................................................................. 14
Algemeen............................................................................................................................................................................... 14
Conflictescalatie ................................................................................................................................................................... 16
Conflictstijlen .......................................................................................................................................................................... 18
Conflictanalyse ...................................................................................................................................................................... 20
C. Constructieve communicatie: van competitie naar coöperatie........................................................ 21
Ijsberg ...................................................................................................................................................................................... 21
D. Bemiddelende interventies en onderhandelen ..................................................................................... 24
Communicatie en bemiddelende interventies ................................................................................................................. 24
Bemiddelende interventies .................................................................................................................................................. 26
Onderhandelen ................................................................................................................................................................. 26
Bemiddelen ........................................................................................................................................................................ 29
3. JURIDISCHE COMPONENT ..................................................................................................................................... 32
A. Bemiddeling (buitengerechtelijk vs. gerechtelijk) .................................................................................. 32
Wat is bemiddeling? ............................................................................................................................................................. 32
Bouwstenen ............................................................................................................................................................................ 33
Partij-autonomie ................................................................................................................................................................ 34
Vertrouwelijkheid ............................................................................................................................................................... 37
Medewerking van een derde.......................................................................................................................................... 38
Gestructureerd flexibel proces met oog op belangengericht onderhandelen ....................................................... 40
Verloop en milestones .......................................................................................................................................................... 41
B. Collaboratief Onderhandelen ................................................................................................................. 43
Wat is het? .............................................................................................................................................................................. 43
Bouwstenen ............................................................................................................................................................................ 44
Vrijwilligheid en partijen als beheerders van inhoud/proces ....................................................................................... 44
Bijstand en advies van een of meerdere derden ......................................................................................................... 46
Verloop – Milestones ............................................................................................................................................................. 47
C. Verzoening .................................................................................................................................................. 48
Wat is het? .............................................................................................................................................................................. 48
Minnelijke schikking door de grondrechter (‘klassieke’ verzoening) .............................................................................. 49
Algemeen........................................................................................................................................................................... 49
Vrijwillige poging tot minnelijke schikking ....................................................................................................................... 49
De kamers voor minnelijke schikking (KMS) ........................................................................................................................ 52
D. Trajectkeuzebegeleiding .......................................................................................................................... 52
1
,THEMA 3. BOVENPARTIJDIGE ALTERNATIEVE CONFLICTBESLECHTING .................................................................... 53
1. ARBITRAGE ......................................................................................................................................................... 53
A. Wat is het? .................................................................................................................................................. 53
B. Complex juridisch raamwerk .................................................................................................................... 55
C. Bouwstenen ................................................................................................................................................ 56
D. Verloop van de arbitrageprocedure ...................................................................................................... 63
E. Wat na de arbitrage? ............................................................................................................................... 66
2. BINDENDE DERDENBESLISSING ................................................................................................................................ 68
3. WAT NU MET HYBRIDE VORMEN? ........................................................................................................................... 71
Wat is het? ............................................................................................................................................................. 71
Even recapituleren en verfijnen .......................................................................................................................... 73
Hete hangijzers ...................................................................................................................................................... 79
Evaluatie ................................................................................................................................................................ 83
BOOSTERSESSIE ............................................................................................................................................................ 84
2
, LES 1 – 23/09
THEMA 1. WAT IS ALTERNATIEVE CONFLICT OPLOSSING (ACO)?
Overzicht Thema 1
• 1. Inleiding: Wat is het vak ACO?
• 2. Wat is ACO?
o Terminologie
o Indeling
o Belang voor masterstudenten rechten
Voorbereiding op de les
• Art. 444, 519, 730/1, 731, 1734 en 1740 Ger.W.
• E. Lancksweerdt, Handboek Alternatieve Conflictoplossing 22-23, p.144-150
• K. Wagner, Handboek Intersentia, Antwerpen, 2022, p739-743 (vanaf randnummer 38)
o ‘Verplichtingen voortvloeiend uit art. 444 Ger.W.
https://www.ordevanvlaamsebalies.be/nl/kennisbank/klantenrelatie/verplichtingen-
voortvloeiend-uit-artikel-444-gerechtelijk-wetboek
1. INLEIDING: WAT IS HET VAK ACO?
Leerstof
• 4 thema’s
o Thema 1. Wat is ACO? cf. les 1 p3-10
o Thema 2. Tussenpartijdige ACO cf. les 2-6 p11-53
o Thema 3. Bovenpartijdige ACO cf. les 7-8 en 10 p54-84
o Thema 4. Toekomst van geschiloplossing cf. les 9 apart document
o Boostersessie cf. les 11 p85-88
• Multidisciplinaire benadering à juridisch + psychologisch
• Studiemateriaal
o Literatuur op Ufora (meer als achtergrond)
o Powerpoints
o Werkstuk à door gastspreker
§ Individueel of groepswerk (keuze)
Evaluatie
• Examen (16/20)
o Schriftelijk, gesloten boek + niet-geannoteerde wetteksten zijn toegelaten
o Open vragen
o Meerkeuzevragen
o Casus
o Voorbeeldvragen
• Werkstuk (4/20)
o Thema 4: Weken 11 en 12 à indiendatum 11 december
o !! Enkel in 1e zittijd + voorwaarde om aan het examen te mogen deelnemen
3