Ziekteleer bovenste lidmaat
Inhoud
FUNCTIONELE ANATOMIE BOVENSTE LIDMAAT......................................................3
1. Stabilisatoren.................................................................................................. 3
1.1. Statische stabilisatoren............................................................................ 3
1.2. Dynamische stabilisatoren.......................................................................4
1.3. Scapulaire rol............................................................................................ 4
KLINISCH ONDERZOEK BOVENSTE LIDMAAT..........................................................5
1. basis functioneel onderzoek...........................................................................5
1.1. Subacromiale provocatie testen...............................................................5
1.2. Rotator cuff functie-testen........................................................................5
1.3. Biceps-labrum complex............................................................................6
1.4. Instabiliteit................................................................................................ 7
2. sportspeciefiek functioneel onderzoek...........................................................7
SCHOUDER PROBLEMATIEK................................................................................... 7
1. subacromiale pijn (= external impingement).................................................7
1.1. Klinisch beeld........................................................................................... 8
1.2. Klinisch onderzoek....................................................................................8
1.3. Differentiatie............................................................................................ 8
2. instabiliteit.................................................................................................... 12
2.1. Terminologie........................................................................................... 12
2.2. Klinische presentaties............................................................................. 13
3. STIJVE SCHOUDER........................................................................................ 17
3.1. Frozen shoulder...................................................................................... 17
3.1.2. Oorzaak............................................................................................... 17
3.1.3. Stadia.................................................................................................. 17
3.1.4. Revalidatie........................................................................................... 18
3.2. Fake frozen shoulder.............................................................................. 18
ELLEBOOGPROBLEMATIEK................................................................................... 19
1. Elleboog tendinopathieën.............................................................................19
1.1. Algemene principes................................................................................ 19
1.2. Laterale elleboog.................................................................................... 21
1.3. Mediale elleboog.................................................................................... 21
2. ziektebeelden elleboog.................................................................................21
, 2.1. N. ulnaris entrapment............................................................................. 21
2.2. N. interosseous posterior entrapment....................................................22
2.3. Valgus instabiliteit..................................................................................22
2.4. Osteochondritis dissecans......................................................................23
2.5. Little league elbow................................................................................. 23
2.6. Posterieur impingement.........................................................................24
2.7. Olecranon bursitis.................................................................................. 24
POLS EN HAND PROBLEMATIEK............................................................................24
1. anatomie...................................................................................................... 24
2. ziektebeelden............................................................................................... 25
2.1. Scaphoid................................................................................................. 25
2.2. CRPS....................................................................................................... 25
2.3. TFCC....................................................................................................... 26
2.4. Carpale instabiliteit................................................................................27
2.5. Rhizartrose............................................................................................. 28
2.6. De quervain tenosynovitis......................................................................28
2.7. Triggervinger.......................................................................................... 28
2.8. Ziekte van Dupuytren.............................................................................29
2.9. Carpaal tunnel syndroom.......................................................................29
2.10. Kanaal van Guydon syndroom..............................................................30
2.11. Wartenberg syndroom..........................................................................31
2.12. Ziekte van Kienbock............................................................................. 31
,FUNCTIONELE ANATOMIE BOVENSTE LIDMAAT
SCHOUDER – ART. GLENOHUMERALIS
KENM:
- Intrinsiek instabiel
R: kom bedekt bol niet volledig => schouderluxaties zijn ‘veel’
voorkomend (meer dan bv heupluxaties)
Zorgt wel voor veel bewegingsassen
1.STABILISATOREN
1.1. Statische stabilisatoren
= bindweefsel stabilisatoren
Ligament kapsel labrum
1.1.1.LIGAMENTUUR
o Lig. Coracohumerale
o Lig glenohumerale superior
F: controle inferieure translatie humerus kop =
vormt brug zodat kop niet daalt
o Lig. glenohumerale inferior
F: controle van inferieure translatie bij ABDUCTIE
door het creëren van een opwaartse stijfheid
Anterieur inferieur glenohumeraal ligament
Controle anterieure translatie
Aanhechting op fossa glenoidalis => preventie subluxatie
tijdens abductie / exorotatie
Posterieur inferieur glenohumeraal ligament
Controle posterieure translatie
Zowel versterking bij abductie, exorotatie als bij anteflexie
Axillaire pouch (= recessus axillaris)
F: mobiliteit bieden en op bepaald punt zorgen voor extra
stabiliteit (mouw voorbeeld vanuit de les)
o Lig. glenohumerale medius
F: controle van anterieure translatie bij EXOROTATIE
Schouder luxatie vaak door extreme ABDCUTIE en EXOROTATIE schade
aan inferieure en mediale banden
1.1.2.KAPSEL
adhv synovium zorgt het kapsel voor het onderhoud van het gewricht
1.1.3.LABRUM
= ring rondom glenoid
F: vergroting van de diameter (sup-inf = ↑75%, ant-post =
↑50%)
RES: zuignapeffect om bol in kom te zuigen
o Aanhechting voor ligamentuur en spieren
, Labrum scheuren
o Ouderen vaak door chronische over-use vaak geen relevantie
o Jongeren geen degeneratieve oorzaak wel relevantie
1.2. Dynamische stabilisatoren
1.2.1.ROTATOR CUFF (RC)
o Supraspinatus
o Infraspinatus
o Teres minor
o Subscapularis
F: lokale stabilisator in het schoudergewricht (R: korte
hefboom)
Krachtenkoppel met deltoideus
RC trekkracht naar mediaal
DEL trekkracht naar craniaal
RES: krachtenkoppel zorgt ervoor dat kop in kom
getrokken wordt
Zonder RC
Migratie naar superieur
RES: kop zit niet mooi in de kom door te grote craniale
trekkracht
1.2.2.SCAPULO/THORACO/HUMERALE SPIEREN
o Trapezius (volledig)
o Serratus anterior
o Rhomboidei
o Levator scapulae
o Pectoralis minor
F: globalere stabilisatoren van het schouder gewricht (R: geen directe
aanhechting op de schouder)
Zorgen ook voor verschillende posities/bewegingen van de scapula
BELANGRIJK om deze tijdens revalidatie/problematiek op te trainen
1.3. Scapulaire rol
Schouderblad zorgt mee voor de begeleiding van de schouder beweging
=> belang om hier ook evaluatie van te doen
ELLEBOOG – ART. CUBITI
3 betrokken botstructuren:
1. Radius
2. Ulna
3. Humerus
Ligamentuur:
o Lig. collaterale mediale
o Lig. collaterale laterale
o Lig. annulare
Spieren met aanhechting op het gewricht
Inhoud
FUNCTIONELE ANATOMIE BOVENSTE LIDMAAT......................................................3
1. Stabilisatoren.................................................................................................. 3
1.1. Statische stabilisatoren............................................................................ 3
1.2. Dynamische stabilisatoren.......................................................................4
1.3. Scapulaire rol............................................................................................ 4
KLINISCH ONDERZOEK BOVENSTE LIDMAAT..........................................................5
1. basis functioneel onderzoek...........................................................................5
1.1. Subacromiale provocatie testen...............................................................5
1.2. Rotator cuff functie-testen........................................................................5
1.3. Biceps-labrum complex............................................................................6
1.4. Instabiliteit................................................................................................ 7
2. sportspeciefiek functioneel onderzoek...........................................................7
SCHOUDER PROBLEMATIEK................................................................................... 7
1. subacromiale pijn (= external impingement).................................................7
1.1. Klinisch beeld........................................................................................... 8
1.2. Klinisch onderzoek....................................................................................8
1.3. Differentiatie............................................................................................ 8
2. instabiliteit.................................................................................................... 12
2.1. Terminologie........................................................................................... 12
2.2. Klinische presentaties............................................................................. 13
3. STIJVE SCHOUDER........................................................................................ 17
3.1. Frozen shoulder...................................................................................... 17
3.1.2. Oorzaak............................................................................................... 17
3.1.3. Stadia.................................................................................................. 17
3.1.4. Revalidatie........................................................................................... 18
3.2. Fake frozen shoulder.............................................................................. 18
ELLEBOOGPROBLEMATIEK................................................................................... 19
1. Elleboog tendinopathieën.............................................................................19
1.1. Algemene principes................................................................................ 19
1.2. Laterale elleboog.................................................................................... 21
1.3. Mediale elleboog.................................................................................... 21
2. ziektebeelden elleboog.................................................................................21
, 2.1. N. ulnaris entrapment............................................................................. 21
2.2. N. interosseous posterior entrapment....................................................22
2.3. Valgus instabiliteit..................................................................................22
2.4. Osteochondritis dissecans......................................................................23
2.5. Little league elbow................................................................................. 23
2.6. Posterieur impingement.........................................................................24
2.7. Olecranon bursitis.................................................................................. 24
POLS EN HAND PROBLEMATIEK............................................................................24
1. anatomie...................................................................................................... 24
2. ziektebeelden............................................................................................... 25
2.1. Scaphoid................................................................................................. 25
2.2. CRPS....................................................................................................... 25
2.3. TFCC....................................................................................................... 26
2.4. Carpale instabiliteit................................................................................27
2.5. Rhizartrose............................................................................................. 28
2.6. De quervain tenosynovitis......................................................................28
2.7. Triggervinger.......................................................................................... 28
2.8. Ziekte van Dupuytren.............................................................................29
2.9. Carpaal tunnel syndroom.......................................................................29
2.10. Kanaal van Guydon syndroom..............................................................30
2.11. Wartenberg syndroom..........................................................................31
2.12. Ziekte van Kienbock............................................................................. 31
,FUNCTIONELE ANATOMIE BOVENSTE LIDMAAT
SCHOUDER – ART. GLENOHUMERALIS
KENM:
- Intrinsiek instabiel
R: kom bedekt bol niet volledig => schouderluxaties zijn ‘veel’
voorkomend (meer dan bv heupluxaties)
Zorgt wel voor veel bewegingsassen
1.STABILISATOREN
1.1. Statische stabilisatoren
= bindweefsel stabilisatoren
Ligament kapsel labrum
1.1.1.LIGAMENTUUR
o Lig. Coracohumerale
o Lig glenohumerale superior
F: controle inferieure translatie humerus kop =
vormt brug zodat kop niet daalt
o Lig. glenohumerale inferior
F: controle van inferieure translatie bij ABDUCTIE
door het creëren van een opwaartse stijfheid
Anterieur inferieur glenohumeraal ligament
Controle anterieure translatie
Aanhechting op fossa glenoidalis => preventie subluxatie
tijdens abductie / exorotatie
Posterieur inferieur glenohumeraal ligament
Controle posterieure translatie
Zowel versterking bij abductie, exorotatie als bij anteflexie
Axillaire pouch (= recessus axillaris)
F: mobiliteit bieden en op bepaald punt zorgen voor extra
stabiliteit (mouw voorbeeld vanuit de les)
o Lig. glenohumerale medius
F: controle van anterieure translatie bij EXOROTATIE
Schouder luxatie vaak door extreme ABDCUTIE en EXOROTATIE schade
aan inferieure en mediale banden
1.1.2.KAPSEL
adhv synovium zorgt het kapsel voor het onderhoud van het gewricht
1.1.3.LABRUM
= ring rondom glenoid
F: vergroting van de diameter (sup-inf = ↑75%, ant-post =
↑50%)
RES: zuignapeffect om bol in kom te zuigen
o Aanhechting voor ligamentuur en spieren
, Labrum scheuren
o Ouderen vaak door chronische over-use vaak geen relevantie
o Jongeren geen degeneratieve oorzaak wel relevantie
1.2. Dynamische stabilisatoren
1.2.1.ROTATOR CUFF (RC)
o Supraspinatus
o Infraspinatus
o Teres minor
o Subscapularis
F: lokale stabilisator in het schoudergewricht (R: korte
hefboom)
Krachtenkoppel met deltoideus
RC trekkracht naar mediaal
DEL trekkracht naar craniaal
RES: krachtenkoppel zorgt ervoor dat kop in kom
getrokken wordt
Zonder RC
Migratie naar superieur
RES: kop zit niet mooi in de kom door te grote craniale
trekkracht
1.2.2.SCAPULO/THORACO/HUMERALE SPIEREN
o Trapezius (volledig)
o Serratus anterior
o Rhomboidei
o Levator scapulae
o Pectoralis minor
F: globalere stabilisatoren van het schouder gewricht (R: geen directe
aanhechting op de schouder)
Zorgen ook voor verschillende posities/bewegingen van de scapula
BELANGRIJK om deze tijdens revalidatie/problematiek op te trainen
1.3. Scapulaire rol
Schouderblad zorgt mee voor de begeleiding van de schouder beweging
=> belang om hier ook evaluatie van te doen
ELLEBOOG – ART. CUBITI
3 betrokken botstructuren:
1. Radius
2. Ulna
3. Humerus
Ligamentuur:
o Lig. collaterale mediale
o Lig. collaterale laterale
o Lig. annulare
Spieren met aanhechting op het gewricht
