Samenvatting Latijns naar Nederlands stelsels

Presentatie inleiding – situering:

1. Wetenschappelijke disciplines (-logie / -ologie)

Latijnse term Nederlandse benaming Betrekking op
Osteologie Beenderleer Beenderstelsel
Arthrologie Gewrichtenleer Gewrichtsstelsel
Myologie Spierenleer Spierstelsel
Dermatologie Huidleer Integumentair stelsel
Angiologie Vatenleer Bloed- & lymfevaten
Splanchnologie Ingewandenleer Inwendige organen
Neurologie Zenuwleer Zenuwstelsel
Endocrinologie Hormoonleer Endocrien stelsel
Esthesiologie Zintuigenleer Zintuigstelsel
Cytologie Celleer Cellen
Histologie Weefselleer Weefsels
Embryologie Ontwikkelingsleer Embryo & foetus


2. Spijsverteringsstelsel – organen

Latijnse naam Nederlandse naam Lichaamsdeel / stelsel
Oesophagus Slokdarm Spijsverteringsstelsel
Gaster / Ventriculus Maag Spijsverteringsstelsel
Hepar Lever Spijsverteringsstelsel
Lien Milt Spijsverteringsstelsel
Jejunum Nuchtere darm Dunne darm
Caecum Blinde darm Dikke darm
Colon Karteldarm Dikke darm
Duodenum Twaalfvingerige darm Dunne darm


3. Urinair stelsel

Latijnse naam Nederlandse naam Lichaamsdeel / stelsel
Ren / Renes Nier / nieren Urinair stelsel


4. Zenuwstelsel

Latijnse naam Nederlandse naam Lichaamsdeel / stelsel

Cerebrum Grote hersenen Zenuwstelsel
Cerebellum Kleine hersenen Zenuwstelsel
Medulla spinalis Ruggenmerg Zenuwstelsel

Neuron Zenuwcel Zenuwstelsel

,5. Weefsels (histologie)

Latijnse term Nederlandse term Waar komt het voor
Textus muscularis Spierweefsel Tong, maag
Textus connectivus Bindweefsel Overal
Textus nervosus Zenuwweefsel Hersenen, zenuwen
Textus epithelialis Epitheelweefsel Nier, huid, darmen
Textus adiposus Vetweefsel Onder huid, rond organen


6. Cellen

Latijnse naam Nederlandse naam Betrekking op
Neuron Zenuwcel Zenuwstelsel
Spermatozoön Zaadcel Voortplantingsstelsel
Oöcyt Eicel Voortplantingsstelsel

Presentatie inleiding – oriëntatietermen:
1. Doorsneden (snijvlakken)

Latijnse term Nederlandse benaming Betrekking op
Sectio mediana Mediane snede Lichaam (door midden, links/rechts)
Sectio sagittalis Sagittale snede Evenwijdig aan mediane snede
Sectio transversalis Dwarse / transversale snede Loodrecht op lengteas
Sectio horizontalis Horizontale snede Evenwijdig met wervelkolom


2. Richtingsaanduidingen – algemeen lichaam

Latijnse term Nederlandse vertaling Betekenis
Cranialis Craniaal Naar de kop toe
Caudalis Caudaal Naar de staart toe
Dorsalis Dorsaal Naar de bovenzijde / rug
Ventralis Ventraal Naar de onderzijde / buik
Medialis Mediaal Naar de middenlijn
Lateralis Lateraal Weg van de middenlijn




3. Richting & ligging – kop (specifiek)

Latijnse term Nederlandse vertaling Betrekking op
Rostralis Rostraal Naar de neus toe
Caudalis Caudaal Naar de achterzijde van de kop
Dorsalis Dorsaal Bovenkant van de kop
Ventralis Ventraal Onderkant van de kop

,4. Terminologie ledematen (voor- en achterbeen)

Latijnse term Nederlandse vertaling Betekenis
Proximalis Proximaal Dichter bij de romp
Distalis Distaal Verder van de romp
Medialis Mediaal Binnenzijde lidmaat
Lateralis Lateraal Buitenzijde lidmaat
Dorsalis Dorsaal Voorzijde van lidmaat
Palmaris Palmair Achterzijde voorbeen
Plantaris Plantair Achterzijde achterbeen
Axialis Axiaal Naar de as (middenlijn) van de voet
Abaxialis Abaxiaal Weg van de as van de voet


5. Aanzichten (views)

Latijnse term Nederlandse benaming Wat zie je eerst
Aspectus lateralis Lateraal aanzicht Zijkant
Aspectus medialis Mediaal aanzicht Binnenzijde
Aspectus cranialis Craniaal aanzicht Voorzijde
Aspectus caudalis Caudaal aanzicht Achterzijde
Aspectus dorsalis Dorsaal aanzicht Bovenzijde
Aspectus ventralis Ventraal aanzicht Onderzijde
Aspectus palmaris Palmair aanzicht Achterzijde voorbeen
Aspectus plantaris Plantair aanzicht Achterzijde achterbeen


6. Ingewanden & lichaamsholten

Latijnse term Nederlandse vertaling Betrekking op
Parietalis Pariëtaal Naar de lichaamswand
Visceralis Visceraal Naar de ingewanden
Facies visceralis Visceraal oppervlak Orgaanoppervlak naar ingewanden




7. Algemene positionele termen (varia)

Latijnse term Nederlandse vertaling
Internus Inwendig
Externus Uitwendig
Profundus Diep
Superficialis Oppervlakkig


8. Beenderterminologie (uit voorbeelden)

, Latijnse term Nederlandse naam Bot
Humerus Opperarmbeen Voorbeen
Caput humeri Kop van de humerus Schouder
Condylus Gewrichtsknobbel Gewrichten
Epicondylus Bovenknobbel Gewricht
Trochlea Rolvormig gewrichtsdeel Gewricht


Presentatie osteologie 1:
1. Beendertypes (classificatie)

Latijnse term Nederlandse benaming Type bot
Os longum Lang been Lang bot
Os breve Kort been Kort bot
Os planum Plat been Plat bot
Os irregulare Onregelmatig been Onregelmatig bot
Os sesamoideum Sesambeen Sesambeentje


2. Opbouw van het lange been

Latijnse term Nederlandse vertaling Betrekking op

Diafyse (corpus) Schacht Middenstuk van lang been

Epifyse Uiteinde Proximaal / distaal

Metafyse Overgangszone Tussen diafyse en epifyse
Cavum medullare Mergholte Binnenzijde bot
Substantia compacta Compact bot Dichte buitenlaag

Substantia spongiosa Spongieus bot Sponsachtig bot

Periost Beenvlies Buitenbekleding bot

Endost Endost (binnenvlies) Bekleding mergholte

Cartilago articularis Gewrichtskraakbeen Uiteinden bot



3. Beenweefsel & microscopie

Latijnse term Nederlandse vertaling Functie
Canales Haversii Kanalen van Havers Bloedvoorziening
Lamellae Lamellen Beenstructuur
Lacunae Holtes Bevatten osteocyten
Canaliculi Kanaaltjes Celcommunicatie