Schade & Recht
In principe geldt het uitgangspunt: "Ieder draagt zijn eigen schade." Het
verbintenissenrecht is relationeel, wat betekent dat schade alleen verhaald kan
worden als deze door een ander is toegebracht. Niet alle schade die iemand ervaart,
is juridisch relevant, en niet elke schadeveroorzakende handeling leidt tot een
verplichting tot schadevergoeding.
De vraag is dus: Wanneer en in hoeverre kan iemand juridisch aansprakelijk
worden gehouden?
In beginsel geldt het principe van volledige schadevergoeding.
Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen contractuele en
buitencontractuele aansprakelijkheid:
- Bij wanprestatie (contractuele aansprakelijkheid) wordt schade berekend op
basis van de waarde van de toegezegde prestatie.
- Bij onrechtmatige daad (en andere buitencontractuele aansprakelijkheden) ligt
de focus vooral op herstel van geleden schade.
In het schadevergoedingsrecht kennen wij 2 fases, de vestigingsfase en de
omvangsfase.
De vestigingsfase
In deze fase kijken we of je daadwerkelijk aansprakelijk bent. Pas als er een
aansprakelijkheid is gevestigd, kunnen we kijken naar de omvangsfase. De wet geeft
recht op schadevergoeding.
Er zijn verschillende aansprakelijkheidsgronden met hun eigen vereisten; pas als je
aan deze vereisten voldoet ben je aansprakelijk en belanden we in afdeling 6.10.1
voor het bepalen wat de omvang is van de schadevergoeding.
Het maakt echter niet uit op welke aansprakelijkheidsgrond je aansprakelijk wordt
gesteld; je belandt altijd in hetzelfde artikel. ( dus voor zowel binnen als buiten
contract )
,De verschillende aansprakelijkheidsgronden
De onrechtmatige daad - art. 6:162
Er is onrechtmatig gehandeld jegens jou
Vereisten:
1. Onrechtmatige gedraging (art. 6:162 lid 2)
- inbreuk op een recht
- handelen/nalaten ism een wettelijke plicht
- handelen/nalaten ism de maatschappelijke onzorgvuldigheid
2. Toerekenbaar (art. 6:162 lid 3)
3. Schade
4. Causaal verband
5. Relativiteit (art. 6:163 BW)
Verkeersaansprakelijk - art. 185 WVW
Er is een onrechtmatig gehandeld jegens jou specifiek in het verkeer
Vereisten:
1. ongemotoriseerde slachtoffer
2. gemotoriseerde dader
3. schade
4. Plaatsvinden op de openbare weg
Als aan deze voorwaarden is voldaan, ben je aansprakelijk, tenzij je overmacht
kan aantonen. Als je geslaagd wil beroepen op overmacht, dan kan er rechtens geen
enkel verwijt valt te maken ( HR Meppelse ree )
Werkgeversaansprakelijkheid - art. 6:170 BW
Aansprakelijkheid van de werkgever voor zijn ondergeschikten
Vereisten:
1) Schade aan een derde door een fout van iemand die een taak uitoefent
( die werknemer moet zelf een toerekenbare OD hebben gedaan )
2) Ondergeschiktheidsrelatie
3) Een functioneel verband tussen opgedragen taak en fout
→ Maar wanneer is er genoeg verband?
I. Kansvergroting ( kans op de fout is door de werk vergroot)
II. Theoretische zeggenschap
De werknemer blijft gewoon aansprakelijk op grond van art. 6:162 ( OD ), maar als
er voldaan is aan deze voorwaarden dan is de werkgever OOK aansprakelijk maar
dan op grond van art. 6:170 BW
- Ieder is hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel, de schuldeiser mag zelf
iemand aanwijzen die de schade volledig vergoed. (art. 6:102 BW)
, Productaansprakelijkheid - art. 6:185 BW
Producent aansprakelijk door een gebrekkig product
Vereiste:
1. Producent → art. 6:187 lid 2 BW
2. Product → art. 6:187 lid 1 BW
3. Gebrek art. 6:186 BW
Een product is gebrekkig wanneer het niet de veiligheid die men mag
verwachten ( objectief ) op moment in verkeer brengen - alle
omstandigheden, relevante factoren:
a) Presentatie
b) redelijkerwijs wat verwacht mocht worden
c) Tijdstip waarop het in het verkeer werd gebracht
4. Schade
Er zijn maar 2 soorten schade die hiervoor in aanmerking komen: art. 6:190
BW:
1) sub a → dood of letsel ( gevolg van )
2) sub b → Zaakschade ( maar beperkt, zie artikel )
I. Meer dan 500 euro
II. product moet in de privésfeer worden gebruikt
5. Causaal verband (CSQN)
6. ‘’Tenzij”
- 6 gevallen waarin de producent niet aansprakelijk is (art. 6:185 BW)
Aansprakelijkheid roerende zaak - art. 6:173 BW
Je bent in het bezit van een roerende zaak die schade heeft veroorzaakt.
Vereiste:
1. Bezitter
2. Roerende zaak
3. Gebrek
→ een mes is scherp, dat maakt een mes niet gebrekkig. ( inherent)
→ als de remmen van de auto het niet doen, dan is het een bijzonder gevaar
4. In het algemeen bekend dat het gebrek een bijzonder gevaar oplevert
5. Causaal verband
6. Schade
7. Tenzij
Samenloop tussen 6:173 en 6:185 → alle schade naar producent ( lid 2 bepaalt dit )
In principe geldt het uitgangspunt: "Ieder draagt zijn eigen schade." Het
verbintenissenrecht is relationeel, wat betekent dat schade alleen verhaald kan
worden als deze door een ander is toegebracht. Niet alle schade die iemand ervaart,
is juridisch relevant, en niet elke schadeveroorzakende handeling leidt tot een
verplichting tot schadevergoeding.
De vraag is dus: Wanneer en in hoeverre kan iemand juridisch aansprakelijk
worden gehouden?
In beginsel geldt het principe van volledige schadevergoeding.
Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen contractuele en
buitencontractuele aansprakelijkheid:
- Bij wanprestatie (contractuele aansprakelijkheid) wordt schade berekend op
basis van de waarde van de toegezegde prestatie.
- Bij onrechtmatige daad (en andere buitencontractuele aansprakelijkheden) ligt
de focus vooral op herstel van geleden schade.
In het schadevergoedingsrecht kennen wij 2 fases, de vestigingsfase en de
omvangsfase.
De vestigingsfase
In deze fase kijken we of je daadwerkelijk aansprakelijk bent. Pas als er een
aansprakelijkheid is gevestigd, kunnen we kijken naar de omvangsfase. De wet geeft
recht op schadevergoeding.
Er zijn verschillende aansprakelijkheidsgronden met hun eigen vereisten; pas als je
aan deze vereisten voldoet ben je aansprakelijk en belanden we in afdeling 6.10.1
voor het bepalen wat de omvang is van de schadevergoeding.
Het maakt echter niet uit op welke aansprakelijkheidsgrond je aansprakelijk wordt
gesteld; je belandt altijd in hetzelfde artikel. ( dus voor zowel binnen als buiten
contract )
,De verschillende aansprakelijkheidsgronden
De onrechtmatige daad - art. 6:162
Er is onrechtmatig gehandeld jegens jou
Vereisten:
1. Onrechtmatige gedraging (art. 6:162 lid 2)
- inbreuk op een recht
- handelen/nalaten ism een wettelijke plicht
- handelen/nalaten ism de maatschappelijke onzorgvuldigheid
2. Toerekenbaar (art. 6:162 lid 3)
3. Schade
4. Causaal verband
5. Relativiteit (art. 6:163 BW)
Verkeersaansprakelijk - art. 185 WVW
Er is een onrechtmatig gehandeld jegens jou specifiek in het verkeer
Vereisten:
1. ongemotoriseerde slachtoffer
2. gemotoriseerde dader
3. schade
4. Plaatsvinden op de openbare weg
Als aan deze voorwaarden is voldaan, ben je aansprakelijk, tenzij je overmacht
kan aantonen. Als je geslaagd wil beroepen op overmacht, dan kan er rechtens geen
enkel verwijt valt te maken ( HR Meppelse ree )
Werkgeversaansprakelijkheid - art. 6:170 BW
Aansprakelijkheid van de werkgever voor zijn ondergeschikten
Vereisten:
1) Schade aan een derde door een fout van iemand die een taak uitoefent
( die werknemer moet zelf een toerekenbare OD hebben gedaan )
2) Ondergeschiktheidsrelatie
3) Een functioneel verband tussen opgedragen taak en fout
→ Maar wanneer is er genoeg verband?
I. Kansvergroting ( kans op de fout is door de werk vergroot)
II. Theoretische zeggenschap
De werknemer blijft gewoon aansprakelijk op grond van art. 6:162 ( OD ), maar als
er voldaan is aan deze voorwaarden dan is de werkgever OOK aansprakelijk maar
dan op grond van art. 6:170 BW
- Ieder is hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel, de schuldeiser mag zelf
iemand aanwijzen die de schade volledig vergoed. (art. 6:102 BW)
, Productaansprakelijkheid - art. 6:185 BW
Producent aansprakelijk door een gebrekkig product
Vereiste:
1. Producent → art. 6:187 lid 2 BW
2. Product → art. 6:187 lid 1 BW
3. Gebrek art. 6:186 BW
Een product is gebrekkig wanneer het niet de veiligheid die men mag
verwachten ( objectief ) op moment in verkeer brengen - alle
omstandigheden, relevante factoren:
a) Presentatie
b) redelijkerwijs wat verwacht mocht worden
c) Tijdstip waarop het in het verkeer werd gebracht
4. Schade
Er zijn maar 2 soorten schade die hiervoor in aanmerking komen: art. 6:190
BW:
1) sub a → dood of letsel ( gevolg van )
2) sub b → Zaakschade ( maar beperkt, zie artikel )
I. Meer dan 500 euro
II. product moet in de privésfeer worden gebruikt
5. Causaal verband (CSQN)
6. ‘’Tenzij”
- 6 gevallen waarin de producent niet aansprakelijk is (art. 6:185 BW)
Aansprakelijkheid roerende zaak - art. 6:173 BW
Je bent in het bezit van een roerende zaak die schade heeft veroorzaakt.
Vereiste:
1. Bezitter
2. Roerende zaak
3. Gebrek
→ een mes is scherp, dat maakt een mes niet gebrekkig. ( inherent)
→ als de remmen van de auto het niet doen, dan is het een bijzonder gevaar
4. In het algemeen bekend dat het gebrek een bijzonder gevaar oplevert
5. Causaal verband
6. Schade
7. Tenzij
Samenloop tussen 6:173 en 6:185 → alle schade naar producent ( lid 2 bepaalt dit )
