OMGEVINGSRECT 2024-2025
1.1 OMGEVINGSRECHT EN HET RECHT
Het omgevingsrecht is milieurecht en ruimtelijk bestuursrecht. Het is
een zeer recent rechtstak. Dit wilt wel nie zeggen dat ervoor geen
bepalingen waren dat de menselijke gezonheid beschermde.
Bv. In de middeleeuwen mocht je niks weggooien in de rivier dat door de
stad stroomde omdat mensen daar hun kleren waste.
Omgevingsrecht is vooral bestursrecht. Vooral alles watt e maken heeft
met vergunningen.
Maar er zijn ook veel andere rechtstakken dat voorkomen in het
omgevingsrecht. Het is du seen dwarsdoorsnede van het recht.
Bv. Milieuschade : hier hebben we te maken met het privaatrecht namelijk
het aansprakelijkheidsrecht en het milieurecht.
Men ziet dat het omgevingsrecht een toenemende invloed heeft op
het privaatrecht.
Bv. Je hebt een bodemattest nodig bij het verkpen van je woning. De
verkoper moet dus eerst een bodemattest aanvragen vooraleer hij zijn
woning kan verkopen. Dit wordt gedaan om de koper te beschermen dat
hij geen woning koopt met een vervuilde grond. Du sals e geen attest hebt
leidt dit tot een relatief nietige ovk.
Met wat houdt het milieu zich bezig?
1. Milieubeleid
a. Milieuhygiene: bestrijding van vervuiling
b. Milieubeheer: beheer van natuurlijke rijkdommen bv. Hoe
gaat men om met waterverbruik want is sommige delen van
de wereldis er niet genoeg water
c. Natuurbehoud: behoud van natuurgebeide, en het behoud
van de wilde flora en fauna
2. Ruimtelijke ordening: is de bestemming van de ruimte. Het
toekennen van functies aan een bepaalde gebied / grondoppervlak
zoals bv wonen, landbouw, industrie,.. . Dus je hebt een beleid van
de ontplooiing van de menselijke activiteit op een grondgebied.
1
, 3. Beleid inzake ruimtelijk erfgoed: dit gaat over het beleid over
monumenten,..
Energierecht: is de regulering mbt de productie, transport, verbruik van
energie. Het is het bevorderen van hernieuwbare energie zoals bv
windenergie, zonenergie,.. MAAR NIET KENNEN
1.2 ONTWIKKELING VAN HET MILIEURECHT EN RUIMTELIJKE
ORDENINGSRECHT IN BELGIE
Het omgevingsrecht is een ad hoc benadering in et milieubeleid. Dit
wil zeggen dat nadat er zich een bepaalde gebeurtenis voordeet dat ze
pas dan een regelgeving mbt bv de natuurramp maakte.
Sectorale benadering van miliuebeleid: men gaat het milieu verdelen
in compartemeneten bv lucht, bodem, natuur, afval,… en daarvoor gaat
men aparte wetgeving creeren. Dat waren allemaal kaderwetten die eige
wetgeving uitvoerde maar dat was niet doeltreffend. Op gegeven moment
moest een bedrijf 15 vegrunningen vragen om op te startten en dat was
niet meer doenbaaar.
Ruimtelijke ordening was ook apart dat is begonnen met de
Stedenbouwwet van 1962.
Met de staatshervorming zijn er veel dingen bijgekomen: Het
milieubeleid werd grotendeels een gewestelijke bevoegdheid
Het milieubeleid is sterk internationaal en europees beinvloed MAAR
niet de ruimtelijke ordening want dat is geen EU bevoegdheid.
Ruimtelijek ordening is vlaamse aangelegenheid, waalse en brusselse.
Door een gebrek aan ruimtelijke ordenning omdat we te veel overal
hebben gebouwd komen we aan overstromingen, te veel verharde
ruimtes,. . Europa kan dat pas aanpakken via een omwegstrategie maar
niet rechstreeks want het is geen bevoegdheid van de EU. Ze kunenn wel
richtelijnen uitvaardigen die een omweg vormen
onderzoek wijst uit: 90 % van de milieumaatregelen wordt
internationaal of door de EU beïnvloed; 70 % van de
milieumaatregelen wordt door EU beïnvloed
2
,Er is een grote evolutie ook in de soort problemen: in de 20ste eeuw is er
ad hoc beleid. Maar erna meer systematisch bekijken. Dit zijn meer
Plaatselijke probelemen en regionale problemen, maar ook krijgen we
mondiale problemen bv klimaatverandering
Europees milieubeleid: er is veel aandacht voor natuur bv habitat
directive.
1.3 TENDENSEN IN HET MILIEUBELEID
De evolutie de laatste jaren is er een gorte tendens naar codificatie en
integratie in het mileurecht bv de 15 vergunningen die je moet
aanvargen maken om een bedrijf op te starten maken het milieurecht
ineffectief en niet doeltreffend. Daarom integratie:
-Milieuvergunning: lange tijd bestond deze naast de bouwvergunning
en om een bedrijf te hebben had je deze 2 nodig
-DABM: men ziet dat er een invloed is van professoren aan de uni’s
in vlaandere. Zij hebben het milieurecht hervomd om 1
milieudecreet te hebben. Ze hebben gezorgd voor algemene
kaders voor bv emissienormen, vegrunningen,… dit is vrij
systematisch opgebouwd maar ernaaast is er veel wetgeving
blijven bestaan en ook nieuwe wetgeving gecreerd die daaar niet
meer aanhangt dus die tendens is niet meer actief
Tendens naar milieu en ruimteijke ordeningsrecht: men wilt 1
wetgeving zoals de stendebouwkundige en milieuvergunning die nu
samen de omgevingsvergunning maken
Er is een nieuwe term overgewaaid uit Nederlnd: omgevingsrecht omvat
milieurecht en ruimtelijke ordeningsrecht. In andere talen is er wel 1
woord voor milieu en omgving bv in het engels ‘enviroment’
Er is ook een tendens naar het teerugdringen van administartieve
lasten. Men gebruikt daar fancy termen voor zoals ‘smarter regulation,
‘better regulation’, ‘fitness check’ maar het ding is als je dit zegt wil je dan
aantonen dat hoe het ervoor was eigenlijk niet goed is.
Fitness check: om een bepaalde richtlijn te gaan beoordeeld bv. Met habitat
richtlijn dat veel impact hebben en dat bv een luchthaven niet kan worden
uitgebreid. Men kan zich afvragen of we niet te veel beperken en of de
procedures niet te lang duren voor de bedrijven
= Als er een negatieve fitness check is dan strengere maatregel neme
Slimmer reguleren: we moeten minder reguleren en meer aan de markt
overlaten en oh moet dus meer terugtreden. Daar is het probleem over de
3
, administratieve lasten (alle papiertjes verzamelen die je nodig hebt) de Oh zou
dat bv centraal kunnen doen en zorgen voor een doorgeefluik naar alle diensten.
Veel politici willen dat het beschermingsniveau veel lager gaan
Als je zegt dat je slimmer wilt reguleren geef je weer dat je het niet zo goed doet
en dat het niet zo goed was tot nu toe. Dus er is wel het risico dat we qua
milieubescherming achteruitgaan
Er is ook een nieuwe tendens van de EU en hun groene ambities: eu
commisie willen de klimaat ambities verzwakken en ook de vl regering
gaat ook de klimaatambities verzwakken. Dit is wel gevaarlijk
1.4 MILIEURECHT EN RUIMTELIJKE ORDENINGSRECHT ALS VAKGEBIED
Het milieurecht en ruimtelijke ordeningsrecht zijn jonge rechtstakken
waarbij de instrumentele functie van het rceht centraal staat. Ze gaan het
recht namelijk als middel gebruiken om beleid te voeren.
= het is een rechtstak dat zeer sterk in verbinding met het beleid staat bv.
Milieubeledi, ruimtelijke ordening,.. er is weinig juridisch maar je moet het
beleid begrijpen om het recht te snappen
Het milieubeleid en de ruimtelij ordeningsrecht hebben hun eige
systematiek en instrumenten zoals bv emissenoren, prodcutnormen,… .
Deze staaan centraal
Het milieurecht is ook belangrijk met economie en het welzijn want ze
komen daar veel in aanraking mee en hebben soms juridisch advies nodig.
4
1.1 OMGEVINGSRECHT EN HET RECHT
Het omgevingsrecht is milieurecht en ruimtelijk bestuursrecht. Het is
een zeer recent rechtstak. Dit wilt wel nie zeggen dat ervoor geen
bepalingen waren dat de menselijke gezonheid beschermde.
Bv. In de middeleeuwen mocht je niks weggooien in de rivier dat door de
stad stroomde omdat mensen daar hun kleren waste.
Omgevingsrecht is vooral bestursrecht. Vooral alles watt e maken heeft
met vergunningen.
Maar er zijn ook veel andere rechtstakken dat voorkomen in het
omgevingsrecht. Het is du seen dwarsdoorsnede van het recht.
Bv. Milieuschade : hier hebben we te maken met het privaatrecht namelijk
het aansprakelijkheidsrecht en het milieurecht.
Men ziet dat het omgevingsrecht een toenemende invloed heeft op
het privaatrecht.
Bv. Je hebt een bodemattest nodig bij het verkpen van je woning. De
verkoper moet dus eerst een bodemattest aanvragen vooraleer hij zijn
woning kan verkopen. Dit wordt gedaan om de koper te beschermen dat
hij geen woning koopt met een vervuilde grond. Du sals e geen attest hebt
leidt dit tot een relatief nietige ovk.
Met wat houdt het milieu zich bezig?
1. Milieubeleid
a. Milieuhygiene: bestrijding van vervuiling
b. Milieubeheer: beheer van natuurlijke rijkdommen bv. Hoe
gaat men om met waterverbruik want is sommige delen van
de wereldis er niet genoeg water
c. Natuurbehoud: behoud van natuurgebeide, en het behoud
van de wilde flora en fauna
2. Ruimtelijke ordening: is de bestemming van de ruimte. Het
toekennen van functies aan een bepaalde gebied / grondoppervlak
zoals bv wonen, landbouw, industrie,.. . Dus je hebt een beleid van
de ontplooiing van de menselijke activiteit op een grondgebied.
1
, 3. Beleid inzake ruimtelijk erfgoed: dit gaat over het beleid over
monumenten,..
Energierecht: is de regulering mbt de productie, transport, verbruik van
energie. Het is het bevorderen van hernieuwbare energie zoals bv
windenergie, zonenergie,.. MAAR NIET KENNEN
1.2 ONTWIKKELING VAN HET MILIEURECHT EN RUIMTELIJKE
ORDENINGSRECHT IN BELGIE
Het omgevingsrecht is een ad hoc benadering in et milieubeleid. Dit
wil zeggen dat nadat er zich een bepaalde gebeurtenis voordeet dat ze
pas dan een regelgeving mbt bv de natuurramp maakte.
Sectorale benadering van miliuebeleid: men gaat het milieu verdelen
in compartemeneten bv lucht, bodem, natuur, afval,… en daarvoor gaat
men aparte wetgeving creeren. Dat waren allemaal kaderwetten die eige
wetgeving uitvoerde maar dat was niet doeltreffend. Op gegeven moment
moest een bedrijf 15 vegrunningen vragen om op te startten en dat was
niet meer doenbaaar.
Ruimtelijke ordening was ook apart dat is begonnen met de
Stedenbouwwet van 1962.
Met de staatshervorming zijn er veel dingen bijgekomen: Het
milieubeleid werd grotendeels een gewestelijke bevoegdheid
Het milieubeleid is sterk internationaal en europees beinvloed MAAR
niet de ruimtelijke ordening want dat is geen EU bevoegdheid.
Ruimtelijek ordening is vlaamse aangelegenheid, waalse en brusselse.
Door een gebrek aan ruimtelijke ordenning omdat we te veel overal
hebben gebouwd komen we aan overstromingen, te veel verharde
ruimtes,. . Europa kan dat pas aanpakken via een omwegstrategie maar
niet rechstreeks want het is geen bevoegdheid van de EU. Ze kunenn wel
richtelijnen uitvaardigen die een omweg vormen
onderzoek wijst uit: 90 % van de milieumaatregelen wordt
internationaal of door de EU beïnvloed; 70 % van de
milieumaatregelen wordt door EU beïnvloed
2
,Er is een grote evolutie ook in de soort problemen: in de 20ste eeuw is er
ad hoc beleid. Maar erna meer systematisch bekijken. Dit zijn meer
Plaatselijke probelemen en regionale problemen, maar ook krijgen we
mondiale problemen bv klimaatverandering
Europees milieubeleid: er is veel aandacht voor natuur bv habitat
directive.
1.3 TENDENSEN IN HET MILIEUBELEID
De evolutie de laatste jaren is er een gorte tendens naar codificatie en
integratie in het mileurecht bv de 15 vergunningen die je moet
aanvargen maken om een bedrijf op te starten maken het milieurecht
ineffectief en niet doeltreffend. Daarom integratie:
-Milieuvergunning: lange tijd bestond deze naast de bouwvergunning
en om een bedrijf te hebben had je deze 2 nodig
-DABM: men ziet dat er een invloed is van professoren aan de uni’s
in vlaandere. Zij hebben het milieurecht hervomd om 1
milieudecreet te hebben. Ze hebben gezorgd voor algemene
kaders voor bv emissienormen, vegrunningen,… dit is vrij
systematisch opgebouwd maar ernaaast is er veel wetgeving
blijven bestaan en ook nieuwe wetgeving gecreerd die daaar niet
meer aanhangt dus die tendens is niet meer actief
Tendens naar milieu en ruimteijke ordeningsrecht: men wilt 1
wetgeving zoals de stendebouwkundige en milieuvergunning die nu
samen de omgevingsvergunning maken
Er is een nieuwe term overgewaaid uit Nederlnd: omgevingsrecht omvat
milieurecht en ruimtelijke ordeningsrecht. In andere talen is er wel 1
woord voor milieu en omgving bv in het engels ‘enviroment’
Er is ook een tendens naar het teerugdringen van administartieve
lasten. Men gebruikt daar fancy termen voor zoals ‘smarter regulation,
‘better regulation’, ‘fitness check’ maar het ding is als je dit zegt wil je dan
aantonen dat hoe het ervoor was eigenlijk niet goed is.
Fitness check: om een bepaalde richtlijn te gaan beoordeeld bv. Met habitat
richtlijn dat veel impact hebben en dat bv een luchthaven niet kan worden
uitgebreid. Men kan zich afvragen of we niet te veel beperken en of de
procedures niet te lang duren voor de bedrijven
= Als er een negatieve fitness check is dan strengere maatregel neme
Slimmer reguleren: we moeten minder reguleren en meer aan de markt
overlaten en oh moet dus meer terugtreden. Daar is het probleem over de
3
, administratieve lasten (alle papiertjes verzamelen die je nodig hebt) de Oh zou
dat bv centraal kunnen doen en zorgen voor een doorgeefluik naar alle diensten.
Veel politici willen dat het beschermingsniveau veel lager gaan
Als je zegt dat je slimmer wilt reguleren geef je weer dat je het niet zo goed doet
en dat het niet zo goed was tot nu toe. Dus er is wel het risico dat we qua
milieubescherming achteruitgaan
Er is ook een nieuwe tendens van de EU en hun groene ambities: eu
commisie willen de klimaat ambities verzwakken en ook de vl regering
gaat ook de klimaatambities verzwakken. Dit is wel gevaarlijk
1.4 MILIEURECHT EN RUIMTELIJKE ORDENINGSRECHT ALS VAKGEBIED
Het milieurecht en ruimtelijke ordeningsrecht zijn jonge rechtstakken
waarbij de instrumentele functie van het rceht centraal staat. Ze gaan het
recht namelijk als middel gebruiken om beleid te voeren.
= het is een rechtstak dat zeer sterk in verbinding met het beleid staat bv.
Milieubeledi, ruimtelijke ordening,.. er is weinig juridisch maar je moet het
beleid begrijpen om het recht te snappen
Het milieubeleid en de ruimtelij ordeningsrecht hebben hun eige
systematiek en instrumenten zoals bv emissenoren, prodcutnormen,… .
Deze staaan centraal
Het milieurecht is ook belangrijk met economie en het welzijn want ze
komen daar veel in aanraking mee en hebben soms juridisch advies nodig.
4
