Samenvatting accountacy (D0H13A)

Accountancy: samenvatting

DEEL I: HET BOEKHOUDKUNDIG PROCES

1. Boekhouden: definitie en situering

Principes met betrekking tot fundamenten van de boekhouding:
 Boekhoudkundige entiteit: gegevens moeten beperkt blijven tot activiteiten van de
onderneming zelf
 Principe van de periodiciteit: alle rapporten moeten betrekking hebben op een vooraf bepaalde
periode, meestal de voorbije 12 maanden
 Contuïteitsbeginsel (going concern): men gaat ervan uit dat de onderneming zal blijven
bestaan in komende boekjaar (andere waardering indien onderneming zal stoppen)
 Kwantitatief: alleen gegevens die op een objectieve manier kwantificeerbaar zijn
 Getrouw beeld (true & fair view)!!: jaarrekening moet een getrouw beeld geven van het
vermogen, financiële positie en het resultaat van de onderneming
Principes m.b.t. de waarderingsregels:
 Geldwaarde-uitdrukking: gegevens in monetaire termen omzetten (voorraad niet in
hoeveelheid, maar in waarde)
 Historische kost: activa moeten worden gewaardeerd aan aanschaffingswaarde
 Realisatieprincipe: opbrengst kan pas worden geboekt als de dienst of het goed geleverd is
 Overeenstemmingsprincipe: wanneer men opbrengsten in specifieke periode opneemt, moeten
ook de kosten, die daaraan gelinkt zijn, ook in die periode worden opgenomen
 Materialiteit: toegepast op alle niet-verwaarloosbare posten (niet tot op 10 cijfers na de
komma)
 Voorzichtigheidsprincipe: kosten en schulden mogen niet onderschat worden, opbrengsten en
bezittingen mogen niet overdreven worden
 Consistentie: boekhoudkundige keuzes mogen niet veranderd worden doorheen de tijd
 Volledigheid (full disclosure): alle verrichtingen moeten worden geregistreerd
 Compensatieverbod: “nuloperaties moeten worden opgenomen in de boekhouding”
 Objectiviteitsbeginsel: alles moet zo objectief mogelijk worden geregistreerd
 Principe van verantwoordingsstukken: voor alles een bewijsstuk leveren (bv. Facturen,
afschrijvingstabellen)
Realisatieprincipe en overeenstemmingsprincipe = toerekeningsprincipe
3 standaardmodellen:
 Volledig model: grotere en al beursgenoteerde vennootschappen
 Verkort model: kleine vennootschappen
 Micromodel: micro-ondernemingen
Opm: KMO bestaat niet in Belgische wetgeving

, 2. Basisaspecten van boekhouden

Definities:
 Staat van bezittingen en schulden  balans
 Opbrengsten en kosten  resultatenrekening
 Additionele informatie  Toelichting
 Jaarrekening:
periodieke synthese van de registratie
Enkelvoudig of geconsolideerd
Stelsels boekhouden:
 Cameralistisch of kasboekhouden ~ cash-based accounting
 Enkel boekhouden
 Dubbel boekhouden: elke verrichting krijgt een tegenboeking
Uitgangspunten van dubbel boekhouden:
 Dubbel Effect Principe (Dual Effect Principle): per boeking voor zelfde bedrag debiteren en
crediteren
 Entiteitsbeginsel/zaaktheorie: de zaak is een zelfstandige eenheid met bezittingen en
schulden
 de zaak
= zelfstandige eenheid met bezittingen (B) en schulden (S)
= onafhankelijk van eigenaar
Boekhouding over B en S van onderneming:
≠ over privévermogen eigenaar
≠ over andere organisatie/onderneming
 Boekhoudkundige vergelijking (Accounting Equation Principle): Bezittingen (B) = Eigen
vermogen (Se) + Vreemd vermogen (Sd)
 Zaak heeft B en S: gefinancierd met:
Eigen vermogen (Se): schuld tov eigenaars/eigen middelen
Vreemd vermogen (Sd): schuld tov derden


 Balans = foto of momentopname van het vermogen of het patrimonium op een welbepaald
moment (exacte datum!)
 Actief: Bezittingen (werkmiddelen) = aanwending van vermogen
 Passief: Schulden (financieringsmiddelen) = oorsprong van vermogen
Moeten gelijk zijn
 Activa geordend volgens liquiditeit: hoe snel terug omzetten naar geld
 Passiva geordend volgens opeisbaarheid: hoe snel kunnen schuldeisers geld opvragen
Beginbalans (start boekhouding) = eindbalans vorig boekjaar OF oprichtingsbalans (indien
nieuwe onderneming)
 Resultatenrekening: geeft netto-vermogenswijziging weer
 Resultaat over bepaalde periode
 Boekhoudkundige evenwicht verschuift van balans niveau naar globale boekhouding
 Einde boekjaar: eindbalans terug in evenwicht door resultaattoewijzing

,3. Boeken in grootboek en journaal

 Rekeningen: veranderingen in vermogensbestanddeel bijhouden (want te tijdrovend om na
elke verrichting nieuwe balans op te maken)
 Rekening: chronoligsche cijferevolutie
 Rekeningstelsel: geheel van rekeningen
 MAR (Minimum Algemeen Rekningstelsel) met 8 klassen




 Grootboek: verzameling alle rekeningen
 Journaal: bestand waarin op chronologische volgorde gebeurtenissen worden genoteerd
volgens een geijkte formule


A) OPENING VAN HET BOEKJAAR: VERTREK VAN BEGINBALANS
 STAP 1: Opening in het grootboek + Opening in het journaal
 STAP 2: Vaste activa uitsplitsen in aanschaffingswaarde (.0) en geboekte afschrijvingen (.9)
Opening van grootboek: voor iedere balanspost rekeningen openen


Afschrijvingen: boekhoudkundig middel om last van uitgave te verdelen over meerdere jaren
 Vaste activa met beperkte gebruiksduur (Oprichtingskosten, IMVA en MVA) die meerdere
jaren bijdragen tot de productie en de resultaatvorming
 Nooit voor vaste activa met onbeperkte levensduur (terreinen) ➔ waardeverminderingen
 Reden: overeenstemmingsprincipe EN uitgaven spreiden over economische levensduur
 Gebeurt lineair: elk jaar zelfde bedrag afschrijven

Balansrekening 2X BW uitsplitsen in: 2X.0 AW en 2X.9 GA (komen in toelichting)
Geboekte afschrijvingen (of waardeverminderingen)




SAMENGEVAT:

, Boekwaarde VA uitsplitsen in aanschaffingswaarde (.0) en geboekte afschrijvingen (.9)

BW = AW – GA
Rek xx = rek xx.0 – rek xx.9
Sluiten openen openen


B) REGISTRATIE VAN TRANSACTIES TIJDENS HET BOEKJAAR
 Registeren transacties

Actief ↑ Debiteren Passief ↑ Crediteren
Actief ↓ Crediteren Passief ↓ Debiteren


Kosten ↑ Debiteren Opbrengsten ↑ Crediteren
Kosten ↓ Crediteren Opbrengsten ↓ Debiteren

3 cycli:




Operationele cyclus:
 Dagelijkse activiteiten (aankopen, verkopen, lonen, etc)
 Werken met rekeningen: “Vorderingen < 1 jr”, “schulden < 1 jr”, “liquide middelen”,
“bedrijfsopbrengsten”, “bedrijfskosten”
BTW (belasting op de toegevoegde waarde): terugvorderbaar voor aankopen (499.1), verschuldigd
voor verkopen (499.9)  wachtrekeningen (worden op einde boekjaar verrekend)


Investeringscyclus:
 Investeringen op langere termijn
 Werken met rekeningen: “oprichtingskosten”, “immateriële VA”, “financiële VA”
Financiële cyclus:
 Wijze waarop onderneming wordt gefinancierd
 Werken met rekeningen: “Kapitaal”, “Schulden > 1 jr”, “Schulden < 1 jr”  passief
balans, “Financiële kosten” en “financiële opbrengsten”  resultatenrekening