IN VIVO ARM
ONDERAAN DIT DOCUMENT EEN TABEL MET PALPATIE, ORIGO & INSERTIE
SCHOUDER
Botten/ OSSA
Scapula
➢ spina scapulae = schouderkam (7) zoek naar de caudale rand want deze komt uit op de angulus acromlialis. Deze zie je ook erg als je
zelf je schouderblad aan gaat raken met je eigen arm.
boek: uitstekende botrichel die goed palpeerbaar is. in iedere stand goed te palperen → bv zijwaarts heffen van de arm.
➢ acromion = schoudertop (10) deze zit net na het extremitas acromialis
boek: randen bovenzijde zijn goed te palperen, soms verward met tubercula humeri.
➢ angulus acromialis = beenpunt dat gemakkelijk voelbaar is, waar de laterale rand van de schouderkop overgaat in de schouderkam
(12), deze kan je voelen door caudaal de spina scapulae af te gaan richting het acromion en het is te voelen als puntje.
boek: laterale rand acromion en spina scapulae een duidelijk waarneembare hoek.
➢ angulus inferior = hoek onderkant blad (5), hier gaat dus de mediale rand in deze punt over naar de laterale rand!!
boek: ontspannen musculatuur gebogen armen op de rug. scapula is geretraheerd en gemedioroteerd en gekanteld om de
longitudinale as en tekent zich goed af doordat het iets dorsaler is komen te liggen.
➢ margo medialis = rand mediaal (1)
boek: ontspannen musculatuur gebogen armen op de rug. scapula is geretraheerd en gemedioroteerd en gekanteld om de longitudinale
as. pars transversa ontspant en dan is goed zichtbaar voor inspectie doordat het iets dorsaler is komen te liggen.
➢ margo lateralis = rand lateraal (2)
Boek: ontspannen musculatuur , diepe palpatie, gelateroroteerde positie scapula → persoon met zn arm op de schouder van de
onderzoeker te laten leunen. craniale deel is bereikbaar in de driehoekige ruimte tussen m.teres major , m.teres
minor/infrapinatus en caput longum van m.triceps brachii. goed te palperen vanaf de angulus inferior.
➢ processus coracoideus =boven de gewrichtskom ligt de ravenbekuitsteeksel (zie ook een plaatje beneden vd pagina) →
clavicula lateraal is het convex (bol naar boven) ,en het moet eronder liggen. wijs aan met puntmarkering!
boek: ligt op het laterale deel van de margo superior van de scapula en dus ontoegankelijk voor palpatie. de top ligt caudaal en ventraal
in de schouder ronding. bij palpatie wordt er uitgegaan van trigonum clavi pectorale. direct lateraal van het onder punt van de driehoek
is het heen te palperen door de m. deltoideus. druk met protractie in dorsolaterale richting/ met abductie voel je de kop richting het
trigonum draaien.
Clavicula
, ➢ extremitas sternalis = begin clavicula voelbaar bij retractie
boek: meestal goed zichtbaar doordat het craniale deel ervan uitsteekt boven het sternum.
➢ corpus claviculae = (het been zelf) , deze ziet men goed door protractie te doen. s-vorming. eerst concaaf en dan een convex verloop.
➢ extremitas acromialis = hoogste punt van de clavicula en acromion is wanneer het naar beneden gaat.
boek: laterale uiteinde van de clavicula , deze ligt wat verheven tov het acromion.
Humerus
➢ tuberculum minus = verdikking lateraal van de de kop waar spieren op aanhechten (soort uitsteeksel)
boek: de schouderronding wordt lateraal en mediaal in hoge mate bepaald door de vorm van de humerus, met
name door de tuberculum minus en majus. Deze steken namelijk uit buiten het acromion. In de anatomische
stand ligt de minus ongeveer mid-ventraal op de humerus, bovendien ligt het maar weinig lager dan het
transversale vlak door de top van de proc. coracoideus. uitgaande van deze processus is de minus dan ook
goed te lokaliseren, het wordt overdekt door naar distaal verlopende strengen van de pars. clavicularis van de
m.deltoideus en door de insertie van de m. subclavicularis. controle op de palpatie wordt uitgeoefend door de
bovenarm te endoroteren. hierbij blijft proc. coracoideus op z’n plaats terwijl de minus mediaal draait. zie blz
46 en 47
➢ tuberculum majus = verdikking mediaal van de kop waar spieren op aanhechten (soort uitsteeksel)
boek: is veel groter dan de minus, in de anatomische stand ligt het grotendeels lateraal en direct distaal van
het acromion. bovendien ligt het in benadering in hetzelfde transversale vlak als het tuberculum minus. het
wordt gepalpeerd door de pars acromialis van de m.deltoideus en de insertiepezen van de manchetspieren.
het bovenste deel vd majus draait bij retroflexie van de arm wat verder van het acromion vandaan.
Juncturae
❖ lig. coracoacromiale :
boek: vormt samen met het acromion het schouderdak. verloopt tussen het laterale deel van de voorste helft van het proc.coracoideus
en de ventro-mediale rand van het acromion. het ligament is vooral te palperen in de buurt van coracoideus. dwarspalpatie zorgt voor
voorkoming verwarring met deltoideus. vezels kruisen elkaar loodrecht.
- art. acromioclavicularis : zie hieronder
❖ lig. acromioclaviculare: clavicula hoger dan acromion → de spleet palperen. geen gebruik kan maken van de beweging ,
ligament wat je voelt van dwarspalpatie. kapsel is dik doordat het stevig is. HET IS EEN LOKALISATIE. spleet tussen
acromion en clavicula voel je haast niet door het dikke ligament = dus het ligament
, boek: palpatie bevat problemen door de lokalisatie van de gewrichtsspleet en de onderlinge beweging tussen de
gewrichtsuiteinde. het acromion en gewrichtsvlak heeft grote individuele verschillen. het ruime gewrichtskapsel wordt
aan de bovenzijde versterkt door het ligament. er wordt bij palpatie uitgegaan van de laterale rand van het acromion →
draai nu met je vingers naar de medio dorsale richting om de de punt van het acromion heen en dan komt je bij het
ventrale uiteinde van de gewrichtsspleet. ligamenten kunnen vrijwel niet
worden geidentificeerd.
❖ lig. trapezium
boek:Loopt tussen de ventrale zijde van het claviculum en de basis van de proc.
Coracoideus. Hij loopt ventraal recht omhoog en dorsaal loopt hij iets naar lateraal.
beide hechten aan op de dorsale helft van de coracoideus en en de dorsale helft
van de extremitas acromialis clavicalae. beide een diepe ligging!!er wordt bij
benadering uitgegaan van de diepe mediale zijde van de processus.
❖ lig. Conoideum
boek: hecht aan op de dorsale helft van proc. coracoideus en de dorsale helft van
de extremitas acromialis claviculae. er wordt bij benadering uitgegaan van de diepe
mediale zijde van de processus. Loopt mediaal van de lig. Trapezium.
❖ Art.sternoclavicularis : tussen clavicula en sternum , door beweging van de
schoudergordel te voelen
- lig. sternoclaviculare anterius : door retractie en dwarspalpatie uit te voeren,
speeltje wordt minder goed palpabel en dat is het ligament wat onder
spanning komt. functie: beperkt de retractie.
boek: aan de kom van dit gewricht neemt het sternum en het ribkraakbeen van de
1e rib deel. het is te palperen door retractie uit te voeren.door de clavicula naar
caudaal te volgen komt men tussen de randen van het sternum en de clavicula. lokaliserende palpatie van het ligament
sternoclaviculaire anterius is mogelijk. Het vezelverloop daarvan is ongeveer verticaal.
- lig. interclaviculare: ligt vaak op het insicura jugularis. remt de depressie echter is de functie van het ligament beperkt doordat je
weinig depressie kan doen. voorkomen luxeren gewricht. bevindt zich horizontaal tussen de twee clavicula’s in (tussen inkeping
van het manubrium).
❖ art. humeri
boek: is slecht toegankelijk voor palpatie en inspectie. kan via de dorsale en craniale zijde niet bereikt worden door de scapula en
deltoideus. echter wel via de oksel. combinatie van lichte protractie van de scapula en enige abductie en endorotatie van de humerus
, om de oksel goed te kunnen bereiken. slechts bij uitzondering lukt het ventro-caudale zijde van het gewricht duidelijk te voelen. het ligt
achter de oksel.
Musculi
➢ m. deltoideus
- pars clavicularis : anteflexie, endorotatie en abductie
Boek: bedekt insertie van de pectoralis major. de horizontale arm kracht naar voren laten geven, abductie tegen weerstand om
te onderscheiden met de pars. Acromialis en te zien over de proc. coracoideus heen.
- pars acromialis : abductie
Boek: bedekt insertie van de infraspinatus, supraspinatus en teres major. je ziet bij een zijwaarts geheven arm met een intern
retraherend moment (de arm wordt naar voren gedrukt) de dorsale contouren, te zien als een spierbuik op de kop van de
bovenarm. bedekt het insertiegebied van de infra en supraspinatus en de teres minor. wanneer er een protraherend moment
wordt uitgeoefend vervalt de spierbuik. zie blz 55 en 56
- pars spinalis : retroflexie, exorotatie en abductie
Boek: je ziet bij een zijwaarts geheven arm met een intern retraherend moment (de arm wordt naar voren gedrukt) de dorsale
contouren, te zien als een kleine horizontale streep onder de acromialis. is te zien over de gehele insertie van de spina
scapulae. bedekt de gehele teres minor. wanneer er een protraherend moment wordt uitgeoefend vervalt de spierbuik. zie blz
55
➢ m. supraspinatus : abductie
boek: wordt praktisch geheel bedekt door de pars transversa van de trapezius. het insertie gedeelte van de spier bevindt zich onder de
m.deltoideus. inspectie van de spier is dan ook onmogelijk. palpatie van de spierbuik moet door de sterk ontwikkelde transversa van de
trapezius heen. het grootste probleem met deze twee is dat ze vaak gelijktijdig contraheren. de supraspinatus is actief bij abductie en
de deltoideus ook. contractie van deze spieren leidt eerder tot mediorotatie van de scapula dan abductie. om te kunnen abduceren
moet de mediorotatie worden tegengegaan door een statische contractie van laterorotatie. bij twijfel of de spanning boven de spina
scapulae is van de trapezius of van de supraspinata voer dan de palpatie mediaal uit van de scapula en daarnaast is de diepte van de
palpatie van belang (het is een vrij diepe spier). door retroflexie draait het insertie gebied wat verder onder het acromion vandaan en is
te palperen lateraal van de sulcus intertubercularis. door combinatie van endorotatie komt het mid-ventraal te liggen → door
gebogen arm op de rug te leggen insertie, de mate van adductie is hierbij gering.
➢ m. infraspinatus: buitenwaartse rotatie (exorotatie)
ONDERAAN DIT DOCUMENT EEN TABEL MET PALPATIE, ORIGO & INSERTIE
SCHOUDER
Botten/ OSSA
Scapula
➢ spina scapulae = schouderkam (7) zoek naar de caudale rand want deze komt uit op de angulus acromlialis. Deze zie je ook erg als je
zelf je schouderblad aan gaat raken met je eigen arm.
boek: uitstekende botrichel die goed palpeerbaar is. in iedere stand goed te palperen → bv zijwaarts heffen van de arm.
➢ acromion = schoudertop (10) deze zit net na het extremitas acromialis
boek: randen bovenzijde zijn goed te palperen, soms verward met tubercula humeri.
➢ angulus acromialis = beenpunt dat gemakkelijk voelbaar is, waar de laterale rand van de schouderkop overgaat in de schouderkam
(12), deze kan je voelen door caudaal de spina scapulae af te gaan richting het acromion en het is te voelen als puntje.
boek: laterale rand acromion en spina scapulae een duidelijk waarneembare hoek.
➢ angulus inferior = hoek onderkant blad (5), hier gaat dus de mediale rand in deze punt over naar de laterale rand!!
boek: ontspannen musculatuur gebogen armen op de rug. scapula is geretraheerd en gemedioroteerd en gekanteld om de
longitudinale as en tekent zich goed af doordat het iets dorsaler is komen te liggen.
➢ margo medialis = rand mediaal (1)
boek: ontspannen musculatuur gebogen armen op de rug. scapula is geretraheerd en gemedioroteerd en gekanteld om de longitudinale
as. pars transversa ontspant en dan is goed zichtbaar voor inspectie doordat het iets dorsaler is komen te liggen.
➢ margo lateralis = rand lateraal (2)
Boek: ontspannen musculatuur , diepe palpatie, gelateroroteerde positie scapula → persoon met zn arm op de schouder van de
onderzoeker te laten leunen. craniale deel is bereikbaar in de driehoekige ruimte tussen m.teres major , m.teres
minor/infrapinatus en caput longum van m.triceps brachii. goed te palperen vanaf de angulus inferior.
➢ processus coracoideus =boven de gewrichtskom ligt de ravenbekuitsteeksel (zie ook een plaatje beneden vd pagina) →
clavicula lateraal is het convex (bol naar boven) ,en het moet eronder liggen. wijs aan met puntmarkering!
boek: ligt op het laterale deel van de margo superior van de scapula en dus ontoegankelijk voor palpatie. de top ligt caudaal en ventraal
in de schouder ronding. bij palpatie wordt er uitgegaan van trigonum clavi pectorale. direct lateraal van het onder punt van de driehoek
is het heen te palperen door de m. deltoideus. druk met protractie in dorsolaterale richting/ met abductie voel je de kop richting het
trigonum draaien.
Clavicula
, ➢ extremitas sternalis = begin clavicula voelbaar bij retractie
boek: meestal goed zichtbaar doordat het craniale deel ervan uitsteekt boven het sternum.
➢ corpus claviculae = (het been zelf) , deze ziet men goed door protractie te doen. s-vorming. eerst concaaf en dan een convex verloop.
➢ extremitas acromialis = hoogste punt van de clavicula en acromion is wanneer het naar beneden gaat.
boek: laterale uiteinde van de clavicula , deze ligt wat verheven tov het acromion.
Humerus
➢ tuberculum minus = verdikking lateraal van de de kop waar spieren op aanhechten (soort uitsteeksel)
boek: de schouderronding wordt lateraal en mediaal in hoge mate bepaald door de vorm van de humerus, met
name door de tuberculum minus en majus. Deze steken namelijk uit buiten het acromion. In de anatomische
stand ligt de minus ongeveer mid-ventraal op de humerus, bovendien ligt het maar weinig lager dan het
transversale vlak door de top van de proc. coracoideus. uitgaande van deze processus is de minus dan ook
goed te lokaliseren, het wordt overdekt door naar distaal verlopende strengen van de pars. clavicularis van de
m.deltoideus en door de insertie van de m. subclavicularis. controle op de palpatie wordt uitgeoefend door de
bovenarm te endoroteren. hierbij blijft proc. coracoideus op z’n plaats terwijl de minus mediaal draait. zie blz
46 en 47
➢ tuberculum majus = verdikking mediaal van de kop waar spieren op aanhechten (soort uitsteeksel)
boek: is veel groter dan de minus, in de anatomische stand ligt het grotendeels lateraal en direct distaal van
het acromion. bovendien ligt het in benadering in hetzelfde transversale vlak als het tuberculum minus. het
wordt gepalpeerd door de pars acromialis van de m.deltoideus en de insertiepezen van de manchetspieren.
het bovenste deel vd majus draait bij retroflexie van de arm wat verder van het acromion vandaan.
Juncturae
❖ lig. coracoacromiale :
boek: vormt samen met het acromion het schouderdak. verloopt tussen het laterale deel van de voorste helft van het proc.coracoideus
en de ventro-mediale rand van het acromion. het ligament is vooral te palperen in de buurt van coracoideus. dwarspalpatie zorgt voor
voorkoming verwarring met deltoideus. vezels kruisen elkaar loodrecht.
- art. acromioclavicularis : zie hieronder
❖ lig. acromioclaviculare: clavicula hoger dan acromion → de spleet palperen. geen gebruik kan maken van de beweging ,
ligament wat je voelt van dwarspalpatie. kapsel is dik doordat het stevig is. HET IS EEN LOKALISATIE. spleet tussen
acromion en clavicula voel je haast niet door het dikke ligament = dus het ligament
, boek: palpatie bevat problemen door de lokalisatie van de gewrichtsspleet en de onderlinge beweging tussen de
gewrichtsuiteinde. het acromion en gewrichtsvlak heeft grote individuele verschillen. het ruime gewrichtskapsel wordt
aan de bovenzijde versterkt door het ligament. er wordt bij palpatie uitgegaan van de laterale rand van het acromion →
draai nu met je vingers naar de medio dorsale richting om de de punt van het acromion heen en dan komt je bij het
ventrale uiteinde van de gewrichtsspleet. ligamenten kunnen vrijwel niet
worden geidentificeerd.
❖ lig. trapezium
boek:Loopt tussen de ventrale zijde van het claviculum en de basis van de proc.
Coracoideus. Hij loopt ventraal recht omhoog en dorsaal loopt hij iets naar lateraal.
beide hechten aan op de dorsale helft van de coracoideus en en de dorsale helft
van de extremitas acromialis clavicalae. beide een diepe ligging!!er wordt bij
benadering uitgegaan van de diepe mediale zijde van de processus.
❖ lig. Conoideum
boek: hecht aan op de dorsale helft van proc. coracoideus en de dorsale helft van
de extremitas acromialis claviculae. er wordt bij benadering uitgegaan van de diepe
mediale zijde van de processus. Loopt mediaal van de lig. Trapezium.
❖ Art.sternoclavicularis : tussen clavicula en sternum , door beweging van de
schoudergordel te voelen
- lig. sternoclaviculare anterius : door retractie en dwarspalpatie uit te voeren,
speeltje wordt minder goed palpabel en dat is het ligament wat onder
spanning komt. functie: beperkt de retractie.
boek: aan de kom van dit gewricht neemt het sternum en het ribkraakbeen van de
1e rib deel. het is te palperen door retractie uit te voeren.door de clavicula naar
caudaal te volgen komt men tussen de randen van het sternum en de clavicula. lokaliserende palpatie van het ligament
sternoclaviculaire anterius is mogelijk. Het vezelverloop daarvan is ongeveer verticaal.
- lig. interclaviculare: ligt vaak op het insicura jugularis. remt de depressie echter is de functie van het ligament beperkt doordat je
weinig depressie kan doen. voorkomen luxeren gewricht. bevindt zich horizontaal tussen de twee clavicula’s in (tussen inkeping
van het manubrium).
❖ art. humeri
boek: is slecht toegankelijk voor palpatie en inspectie. kan via de dorsale en craniale zijde niet bereikt worden door de scapula en
deltoideus. echter wel via de oksel. combinatie van lichte protractie van de scapula en enige abductie en endorotatie van de humerus
, om de oksel goed te kunnen bereiken. slechts bij uitzondering lukt het ventro-caudale zijde van het gewricht duidelijk te voelen. het ligt
achter de oksel.
Musculi
➢ m. deltoideus
- pars clavicularis : anteflexie, endorotatie en abductie
Boek: bedekt insertie van de pectoralis major. de horizontale arm kracht naar voren laten geven, abductie tegen weerstand om
te onderscheiden met de pars. Acromialis en te zien over de proc. coracoideus heen.
- pars acromialis : abductie
Boek: bedekt insertie van de infraspinatus, supraspinatus en teres major. je ziet bij een zijwaarts geheven arm met een intern
retraherend moment (de arm wordt naar voren gedrukt) de dorsale contouren, te zien als een spierbuik op de kop van de
bovenarm. bedekt het insertiegebied van de infra en supraspinatus en de teres minor. wanneer er een protraherend moment
wordt uitgeoefend vervalt de spierbuik. zie blz 55 en 56
- pars spinalis : retroflexie, exorotatie en abductie
Boek: je ziet bij een zijwaarts geheven arm met een intern retraherend moment (de arm wordt naar voren gedrukt) de dorsale
contouren, te zien als een kleine horizontale streep onder de acromialis. is te zien over de gehele insertie van de spina
scapulae. bedekt de gehele teres minor. wanneer er een protraherend moment wordt uitgeoefend vervalt de spierbuik. zie blz
55
➢ m. supraspinatus : abductie
boek: wordt praktisch geheel bedekt door de pars transversa van de trapezius. het insertie gedeelte van de spier bevindt zich onder de
m.deltoideus. inspectie van de spier is dan ook onmogelijk. palpatie van de spierbuik moet door de sterk ontwikkelde transversa van de
trapezius heen. het grootste probleem met deze twee is dat ze vaak gelijktijdig contraheren. de supraspinatus is actief bij abductie en
de deltoideus ook. contractie van deze spieren leidt eerder tot mediorotatie van de scapula dan abductie. om te kunnen abduceren
moet de mediorotatie worden tegengegaan door een statische contractie van laterorotatie. bij twijfel of de spanning boven de spina
scapulae is van de trapezius of van de supraspinata voer dan de palpatie mediaal uit van de scapula en daarnaast is de diepte van de
palpatie van belang (het is een vrij diepe spier). door retroflexie draait het insertie gebied wat verder onder het acromion vandaan en is
te palperen lateraal van de sulcus intertubercularis. door combinatie van endorotatie komt het mid-ventraal te liggen → door
gebogen arm op de rug te leggen insertie, de mate van adductie is hierbij gering.
➢ m. infraspinatus: buitenwaartse rotatie (exorotatie)
