Juridische thema’s voor maatschappelijk werk
19/02/2024:
Inleiding, geen leerstof.
26/02/2024:
Recht op huisvesting
Recht op huisvesting is voorzien in artikel 23 van de grondwet: “Iedereen heeft recht een menswaardig
leven te leiden.”
Als je een eigendom zelf niet kan betalen, kan je kijken of je in aanmerking komt voor een sociale
woning. Er zijn echter heel lange wachtlijsten voor een sociale woning.
De grondwet is de basis van ons rechtstelsel!
Twee grote onderdelen van de huur:
- Huur van goederen (voorbeelden: auto, boek, huis…)
- Huur van diensten (voorbeelden: traiteur, DJ…)
Verplichtingen
Aan elk soort recht, zijn er ook een aantal verplichtingen. Binnen het huurrecht hebben we de gemene
huur. Dit regelt de algemene bepalingen zoals de rechten en plichten van huurder en verhuurder.
Daarnaast hebben we bijzondere huur. Dit zijn andere soorten wetgeving die betrekking hebben op de
woninghuur, handelshuur, pacht (landbouwgrond – strikte reglementering) en sociale huur. Alles wat
hier niet in geregeld is, wordt in de gemene huur geregeld. De gemene huur (en bijzondere wetgeving)
vinden we terug in het Burgerlijk Wetboek. Eén van die zaken zijn de verplichtingen van de huurder en
verhuurder.
Verplichtingen van de verhuurder:
- Leveren
o Als je iets verhuurt, moet je dit ook leveren (voorbeeld: een sleutel afgeven van een
huurhuis)
- Onderhouden
o Als je iets verhuurt moet het in orde zijn voor wat het dient (voorbeeld: een huurhuis
mag niet ongeschikt verklaard zijn)
- Rustig genot vrijwaren
o Verhuurder mag er niet constant zijn. Hij mag er niet te pas en te onpas binnenkomen.
Wanneer de verhuurder wel mag langskomen, kan je regelen in de huurovereenkomst.
Je moet ook altijd kijken naar wat er in de huurovereenkomst staat! Naast wetgeving zijn er ook regels
van openbare orde waar je niet van mag afwijken. Als de huurovereenkomst hier tegenin gaat, dan is dat
deel van de huurovereenkomst ongeldig.
Een huurovereenkomst mag mondeling, maar af te raden want als er discussie is dan staat er niets op
papier om dingen te beargumenteren.
1
,Verplichtingen van de huurder:
- Gebruik als een goed huisvader en volgens bestemming
o Goed huisvader = het onderhouden alsof het van jou is
o Volgens bestemming = als er in het huurcontract staat dat het is om te wonen, dan moet
je er wonen en mag je geen handelszaak uitbaten
§ Als je dit toch wilt doen, dan moet je dit bekijken met de verhuurder en moet
je toestemming vragen aan de gemeente
- Huurprijs betalen
o Stel dat de verhuurder werken moet doen en hij doet dit niet, dan mag je niet zomaar
zeggen dat je niet meer betaalt. Dit moet gebeuren via een aangetekende brief en via de
vrederechter.
- Teruggaveplicht
o Teruggeven zoals staat van ontvangst – hiervoor wordt een document opgemaakt aan
het begin = plaatsbeschrijving
o Een plaatsbeschrijving vindt plaats aan het begin en het einde van het contract.
§ Als er grote verschillen zijn dat niet gewoon slijtage is, dan kan het dat je
huurschade moet betalen.
§ Als er geen plaatsbeschrijving is geweest, dan kan de verhuurder het ook niet
nakijken en kan je het dus achterlaten in de toestand dat het is!
o Uithuiszetting
§ Als iemand uit huis gezet wordt moet het OCMW hiervan op de hoogte gesteld
worden. Ze kunnen soms voor een stuk tussenkomen en zorgen dat er geen
uithuiszetting is.
Soorten huur
- Gemene huur (Burgerlijk Wetboek)
o Algemeen huurrecht
o Regelt algemene bepalingen zoals rechten en plichten van de verhuurder.
- Naast het algemeen huurrecht heb je nog een aantal bijzonere huurregels (= alles wat niet
geregeld wordt in de gemene huur)
o Woninghuur (zie ook hieronder)
§ Wat valt onder woninghuur:
• Alles wanneer we spreken van een hoofdverblijfplaats
(UITZONDERING: koten vallen hier ook onder)
• Opzeg: huurder meestal 3 maanden, verhuurder meestal 6 maanden
(mag nog 6 maanden in woning verblijven)
§ Contracten van 9 jaar (3-6-9)
• Na elke 3 jaar kan je een opzeg doen
• Als je in u eerste 3 jaar een opzeg geeft dan ga je een vergoeding
moeten betalen
§ Contracten korte duur (minder dan 3 jaar)
• Kan je niet sneller opzeggen dan de duur van het contract
o Handelshuur
§ Als je een handelspand huurt voor je onderneming, dan is dit bij wet altijd
negen jaar. Je kan dit drie keer negen jaar verlengen, nadien stopt het (vaak
wordt dat basiscontract opnieuw vernieuwd).
§ De aangetekende aanvraag moet op tijd gebeuren – strikte regels. De verlening
moet tussen de 15de en de 18de maand voor het einde vernieuwd worden door
aangetekende brief.
o Pacht
§ Landbouwers hebben voldoende landbouwgrond nodig om gewassen te telen
of dieren te houden. Als ze zelf geen of onvoldoende landbouwgrond hebben,
kunnen ze landbouwgrond pachten. Pacht is de benaming voor een
2
, overeenkomst waarbij gronden of gebouwen door de eigenaar (verpachter) in
gebruik worden gegeven aan de pachter, waarmee deze laatste zijn
landbouwbedrijf kan uitbaten. Voor het gebruik betaalt de pachter een prijs die
niet hoger mag zijn dan het wettelijk vastgelegde maximum.
§ Als je iets huurt als pachter en het wordt verkocht heb je voorrecht om het in te
kopen.
§ Eens iemand ergens opzit om gewassen te kweken, krijg je die niet zomaar weg.
§ Heel strikte reglementering!
o Sociale huur (zie hieronder)
Sociale huur
- Geldt voor mensen die onder een bepaalde inkomensgrens zitten of mensen met een beperking.
- Eigenaarsvoorwaarde: geen andere bezittingen of eigenaar zijn van iets anders
Niet zomaar iedereen heeft recht op een sociale woning.
VLAANDEREN BRUSSEL
Voorwaarden toekenning Voorwaarden toekenning
Meerderjarig, inkomensvoorwaarde, Geen onroerend goed in eigendom/ VG, erfpacht
eigenaarsvoorwaarde, taal- of en inkomensgrenzen
inburgeringsbeleid, ingeschreven in
bevolkingsregister of vreemdelingenregister Toewijzing
Toewijzing Chronologisch en extra voorwaarden
Chronologische toewijzing, extra regels zijn Type contract
mogelijk
Ook instap klaar contract
Type contract
Huurprijs
Modelovereenkomst, twee jaar proefperiode
Op basis van kostprijs woning en rekening
Huurprijs houdend met individuele inkomen en kinderen
ten laste
Huisvestingsmaatschappij, breukdeel
jaarinkomen en maximale marktprijs
Verschil tussen vruchtgebruiker en naakte eigenaar kunnen aantonen:
- Vruchtgebruik geeft het recht om bezittingen die van iemand anders zijn te gebruiken of de
‘vruchten’ daarvan te genieten. Zo kan vruchtgebruik bijvoorbeeld betekenen dat iemand in het
huis van een ander mag wonen, of de rente van de bankrekening van iemand anders voor zichzelf
krijgt.
- Een naakte eigenaar is de eigenaar van een huis of pand dat bewoond wordt door
een vruchtgebruiker. Als eigenaar kan je dit huis “naakt” of “bloot” verkopen, wat betekent dat
het huis in naam verkocht kan worden maar dat de vruchtgebruiker nog steeds het huis mag
bewonen. Deze situaties komen vaak voor wanneer een van de ouders komt te overlijden en
de laatstlevende ouder het huis nog bewoont terwijl de kinderen door hun erfenis al naakte
eigenaars worden.
o Voorbeeld: een vader heeft een appartement. Die vader schenkt nu al een deel zodat de
zoon/ dochter later minder successierechten moet betalen. De schenkingsrechten zijn
lager dan dat je het later helemaal moet betalen. Als de vader dan sterft, dan heb je alles.
Vader kan het huis wel nog steeds verhuren zolang hij leeft. Men schenkt dan de naakte
3
19/02/2024:
Inleiding, geen leerstof.
26/02/2024:
Recht op huisvesting
Recht op huisvesting is voorzien in artikel 23 van de grondwet: “Iedereen heeft recht een menswaardig
leven te leiden.”
Als je een eigendom zelf niet kan betalen, kan je kijken of je in aanmerking komt voor een sociale
woning. Er zijn echter heel lange wachtlijsten voor een sociale woning.
De grondwet is de basis van ons rechtstelsel!
Twee grote onderdelen van de huur:
- Huur van goederen (voorbeelden: auto, boek, huis…)
- Huur van diensten (voorbeelden: traiteur, DJ…)
Verplichtingen
Aan elk soort recht, zijn er ook een aantal verplichtingen. Binnen het huurrecht hebben we de gemene
huur. Dit regelt de algemene bepalingen zoals de rechten en plichten van huurder en verhuurder.
Daarnaast hebben we bijzondere huur. Dit zijn andere soorten wetgeving die betrekking hebben op de
woninghuur, handelshuur, pacht (landbouwgrond – strikte reglementering) en sociale huur. Alles wat
hier niet in geregeld is, wordt in de gemene huur geregeld. De gemene huur (en bijzondere wetgeving)
vinden we terug in het Burgerlijk Wetboek. Eén van die zaken zijn de verplichtingen van de huurder en
verhuurder.
Verplichtingen van de verhuurder:
- Leveren
o Als je iets verhuurt, moet je dit ook leveren (voorbeeld: een sleutel afgeven van een
huurhuis)
- Onderhouden
o Als je iets verhuurt moet het in orde zijn voor wat het dient (voorbeeld: een huurhuis
mag niet ongeschikt verklaard zijn)
- Rustig genot vrijwaren
o Verhuurder mag er niet constant zijn. Hij mag er niet te pas en te onpas binnenkomen.
Wanneer de verhuurder wel mag langskomen, kan je regelen in de huurovereenkomst.
Je moet ook altijd kijken naar wat er in de huurovereenkomst staat! Naast wetgeving zijn er ook regels
van openbare orde waar je niet van mag afwijken. Als de huurovereenkomst hier tegenin gaat, dan is dat
deel van de huurovereenkomst ongeldig.
Een huurovereenkomst mag mondeling, maar af te raden want als er discussie is dan staat er niets op
papier om dingen te beargumenteren.
1
,Verplichtingen van de huurder:
- Gebruik als een goed huisvader en volgens bestemming
o Goed huisvader = het onderhouden alsof het van jou is
o Volgens bestemming = als er in het huurcontract staat dat het is om te wonen, dan moet
je er wonen en mag je geen handelszaak uitbaten
§ Als je dit toch wilt doen, dan moet je dit bekijken met de verhuurder en moet
je toestemming vragen aan de gemeente
- Huurprijs betalen
o Stel dat de verhuurder werken moet doen en hij doet dit niet, dan mag je niet zomaar
zeggen dat je niet meer betaalt. Dit moet gebeuren via een aangetekende brief en via de
vrederechter.
- Teruggaveplicht
o Teruggeven zoals staat van ontvangst – hiervoor wordt een document opgemaakt aan
het begin = plaatsbeschrijving
o Een plaatsbeschrijving vindt plaats aan het begin en het einde van het contract.
§ Als er grote verschillen zijn dat niet gewoon slijtage is, dan kan het dat je
huurschade moet betalen.
§ Als er geen plaatsbeschrijving is geweest, dan kan de verhuurder het ook niet
nakijken en kan je het dus achterlaten in de toestand dat het is!
o Uithuiszetting
§ Als iemand uit huis gezet wordt moet het OCMW hiervan op de hoogte gesteld
worden. Ze kunnen soms voor een stuk tussenkomen en zorgen dat er geen
uithuiszetting is.
Soorten huur
- Gemene huur (Burgerlijk Wetboek)
o Algemeen huurrecht
o Regelt algemene bepalingen zoals rechten en plichten van de verhuurder.
- Naast het algemeen huurrecht heb je nog een aantal bijzonere huurregels (= alles wat niet
geregeld wordt in de gemene huur)
o Woninghuur (zie ook hieronder)
§ Wat valt onder woninghuur:
• Alles wanneer we spreken van een hoofdverblijfplaats
(UITZONDERING: koten vallen hier ook onder)
• Opzeg: huurder meestal 3 maanden, verhuurder meestal 6 maanden
(mag nog 6 maanden in woning verblijven)
§ Contracten van 9 jaar (3-6-9)
• Na elke 3 jaar kan je een opzeg doen
• Als je in u eerste 3 jaar een opzeg geeft dan ga je een vergoeding
moeten betalen
§ Contracten korte duur (minder dan 3 jaar)
• Kan je niet sneller opzeggen dan de duur van het contract
o Handelshuur
§ Als je een handelspand huurt voor je onderneming, dan is dit bij wet altijd
negen jaar. Je kan dit drie keer negen jaar verlengen, nadien stopt het (vaak
wordt dat basiscontract opnieuw vernieuwd).
§ De aangetekende aanvraag moet op tijd gebeuren – strikte regels. De verlening
moet tussen de 15de en de 18de maand voor het einde vernieuwd worden door
aangetekende brief.
o Pacht
§ Landbouwers hebben voldoende landbouwgrond nodig om gewassen te telen
of dieren te houden. Als ze zelf geen of onvoldoende landbouwgrond hebben,
kunnen ze landbouwgrond pachten. Pacht is de benaming voor een
2
, overeenkomst waarbij gronden of gebouwen door de eigenaar (verpachter) in
gebruik worden gegeven aan de pachter, waarmee deze laatste zijn
landbouwbedrijf kan uitbaten. Voor het gebruik betaalt de pachter een prijs die
niet hoger mag zijn dan het wettelijk vastgelegde maximum.
§ Als je iets huurt als pachter en het wordt verkocht heb je voorrecht om het in te
kopen.
§ Eens iemand ergens opzit om gewassen te kweken, krijg je die niet zomaar weg.
§ Heel strikte reglementering!
o Sociale huur (zie hieronder)
Sociale huur
- Geldt voor mensen die onder een bepaalde inkomensgrens zitten of mensen met een beperking.
- Eigenaarsvoorwaarde: geen andere bezittingen of eigenaar zijn van iets anders
Niet zomaar iedereen heeft recht op een sociale woning.
VLAANDEREN BRUSSEL
Voorwaarden toekenning Voorwaarden toekenning
Meerderjarig, inkomensvoorwaarde, Geen onroerend goed in eigendom/ VG, erfpacht
eigenaarsvoorwaarde, taal- of en inkomensgrenzen
inburgeringsbeleid, ingeschreven in
bevolkingsregister of vreemdelingenregister Toewijzing
Toewijzing Chronologisch en extra voorwaarden
Chronologische toewijzing, extra regels zijn Type contract
mogelijk
Ook instap klaar contract
Type contract
Huurprijs
Modelovereenkomst, twee jaar proefperiode
Op basis van kostprijs woning en rekening
Huurprijs houdend met individuele inkomen en kinderen
ten laste
Huisvestingsmaatschappij, breukdeel
jaarinkomen en maximale marktprijs
Verschil tussen vruchtgebruiker en naakte eigenaar kunnen aantonen:
- Vruchtgebruik geeft het recht om bezittingen die van iemand anders zijn te gebruiken of de
‘vruchten’ daarvan te genieten. Zo kan vruchtgebruik bijvoorbeeld betekenen dat iemand in het
huis van een ander mag wonen, of de rente van de bankrekening van iemand anders voor zichzelf
krijgt.
- Een naakte eigenaar is de eigenaar van een huis of pand dat bewoond wordt door
een vruchtgebruiker. Als eigenaar kan je dit huis “naakt” of “bloot” verkopen, wat betekent dat
het huis in naam verkocht kan worden maar dat de vruchtgebruiker nog steeds het huis mag
bewonen. Deze situaties komen vaak voor wanneer een van de ouders komt te overlijden en
de laatstlevende ouder het huis nog bewoont terwijl de kinderen door hun erfenis al naakte
eigenaars worden.
o Voorbeeld: een vader heeft een appartement. Die vader schenkt nu al een deel zodat de
zoon/ dochter later minder successierechten moet betalen. De schenkingsrechten zijn
lager dan dat je het later helemaal moet betalen. Als de vader dan sterft, dan heb je alles.
Vader kan het huis wel nog steeds verhuren zolang hij leeft. Men schenkt dan de naakte
3
