Psychologie
psychologie is een wetenschap waarbij zowel het gedrag van mensen wordt bestudeerd als de
gevoelens en gedachten die mensen hebben bij het ervaren van hun gedrag en de omstandigheden
waarin dat plaatsvindt. (interne en externe problemen bij benoeming)
Functies theorieën
Systematiseren of ordenen
Verklaren en voorspellen met probaliteit
Heuristische functie
Kenmerken psychologische stromingen
Elke stroming heeft een geschiedenis
o Historische ontwikkeling
o Invloed cultuur en tijdstip van ontstaan
o Stromingen reageren op elkaar: slingerbeweging, gebruiken elkaars inzichten
Elke stroming heeft mensbeeld
o Mechanistisch mensbeeld
Geen onderscheid mens en dier
Reductie
Lineair causaal verklaringsmodel
Statisch
Geheel is gelijk aan de som der delen
o Organistisch mensbeeld
1 geheel, groeien dynamisch
Vergelijken met dieren, niet gelijkschakelen
Niet los van omgeving
Circulair verklaringsmodel
Geheel is meer dan de som der delen
o Personalistisch mensbeeld
Principieel onderscheid mens en dier
Handelen is doelgericht
Betekenis gedrag verschuift naargelang context
1 geheel
Talig wezen
Biopsychosociaal model
Werkelijkheid opdelen in verschillende hiërarchische niveaus
Elk niveau functioneert als een open systeem
Toenemende complexiteit bij stijgende hiërarchie
Niet te herleiden tot ander niveau, wel door beïnvloed
De niveaus zijn niet strikt gescheiden
, BEHAVIORISME HUMANISTISCHE PSYCHOLOGIE
Geschiedenis °’20 in VS tot ’60 met verschil VS en EU, nog °’60 in VS tot ‘70, gelijk met cognitieve
geen kritiek op psychoanalyse psychologie, reactie op behaviorisme en
psychoanalyse, kritiek op oorlog, geweld,
onderdrukking, bureaucratisering
Uitgangspunten Objectieve kennisverwerving Subjectieve beleving, centralisme
Leerprocessen op gedrag: periferalisme Bewustzijn: blik van binnenuit
Geen onderscheid mens en dier Altijd ontwikkelen en groeien als mens
Tabula rasa Zelf verantwoordelijk
Reductie Ervaring uit hier en nu
Holistisch
Bevrijden van belemmeringen
mensbeeld Omgeving stuurt gedrag door leerproces Optimistisch
Gedrag is aangeleerd Subjectiviteit
Geen verschil mens en dier Dieren en mensen verschillen helemaal
Geen verschil kind/ouder in leerproces Verschil kind en volwassenen
Geschiedloosheid personalistisch
Black box
Mechanistisch en organistisch (neo)
Persoonlijkheid ° door leerprocessen Mens is goed, moet zich actualiseren, realiseren
Psychische stoornissen Gekoppeld aan leerprocessen Gekoppeld aan datgene wat je belemmert jezelf
te realiseren/actualiseren
Nieuwe Neobehaviorisme Rogeriaanse hulpverlening
ontwikkelingen Cognitie bekijken o Schizofrenieproject
KC geen reflex, maar leren associaties o Kritiek uit andere stromingen
o Procesgerichte gesprekstherapie
Positieve psychologie
Verklaren psychische stoornissen
toepassingen Gedragsanalyse Gordonmethode
Registratieopdrachten Gentle teaching
Exposure-techniek Validationmethode
Beloningssystemen Motiverende gespreksvoering
Sociale vaardigheidstrainingen
kanttekening Cognitie niet negeren Geen aandacht voor omgeving, DNA
Dierenproeven: moeilijk veralgemenen Vragen bij innerlijke goedheid
Ethische problemen 3 grondhoudingen niet voldoende
Gevaar autoritaire behandeling, Grenzen aan empathie, 3 lagen
technocratie o Empathische verstandhouding
Methoden goed te meten o Persoonsempathie
Beïnvloed door tijd en cultuur o Procesempathie
Simpel, meer ingewikkelde realiteit Geen onderzoek naar effectiviteit
Symptoombestrijding niet voor positieve psychologie en
Niet subjectieve motiverende gespreksvoering
Behaviorisme
Leerprocessen
gewenningsleren: habituatie en sensitisatie – laagste (bij alle organismen)
klassiek conditioneren – associatieleren – complexere organismen
operant conditioneren - associatieleren - complexere organismen
psychologie is een wetenschap waarbij zowel het gedrag van mensen wordt bestudeerd als de
gevoelens en gedachten die mensen hebben bij het ervaren van hun gedrag en de omstandigheden
waarin dat plaatsvindt. (interne en externe problemen bij benoeming)
Functies theorieën
Systematiseren of ordenen
Verklaren en voorspellen met probaliteit
Heuristische functie
Kenmerken psychologische stromingen
Elke stroming heeft een geschiedenis
o Historische ontwikkeling
o Invloed cultuur en tijdstip van ontstaan
o Stromingen reageren op elkaar: slingerbeweging, gebruiken elkaars inzichten
Elke stroming heeft mensbeeld
o Mechanistisch mensbeeld
Geen onderscheid mens en dier
Reductie
Lineair causaal verklaringsmodel
Statisch
Geheel is gelijk aan de som der delen
o Organistisch mensbeeld
1 geheel, groeien dynamisch
Vergelijken met dieren, niet gelijkschakelen
Niet los van omgeving
Circulair verklaringsmodel
Geheel is meer dan de som der delen
o Personalistisch mensbeeld
Principieel onderscheid mens en dier
Handelen is doelgericht
Betekenis gedrag verschuift naargelang context
1 geheel
Talig wezen
Biopsychosociaal model
Werkelijkheid opdelen in verschillende hiërarchische niveaus
Elk niveau functioneert als een open systeem
Toenemende complexiteit bij stijgende hiërarchie
Niet te herleiden tot ander niveau, wel door beïnvloed
De niveaus zijn niet strikt gescheiden
, BEHAVIORISME HUMANISTISCHE PSYCHOLOGIE
Geschiedenis °’20 in VS tot ’60 met verschil VS en EU, nog °’60 in VS tot ‘70, gelijk met cognitieve
geen kritiek op psychoanalyse psychologie, reactie op behaviorisme en
psychoanalyse, kritiek op oorlog, geweld,
onderdrukking, bureaucratisering
Uitgangspunten Objectieve kennisverwerving Subjectieve beleving, centralisme
Leerprocessen op gedrag: periferalisme Bewustzijn: blik van binnenuit
Geen onderscheid mens en dier Altijd ontwikkelen en groeien als mens
Tabula rasa Zelf verantwoordelijk
Reductie Ervaring uit hier en nu
Holistisch
Bevrijden van belemmeringen
mensbeeld Omgeving stuurt gedrag door leerproces Optimistisch
Gedrag is aangeleerd Subjectiviteit
Geen verschil mens en dier Dieren en mensen verschillen helemaal
Geen verschil kind/ouder in leerproces Verschil kind en volwassenen
Geschiedloosheid personalistisch
Black box
Mechanistisch en organistisch (neo)
Persoonlijkheid ° door leerprocessen Mens is goed, moet zich actualiseren, realiseren
Psychische stoornissen Gekoppeld aan leerprocessen Gekoppeld aan datgene wat je belemmert jezelf
te realiseren/actualiseren
Nieuwe Neobehaviorisme Rogeriaanse hulpverlening
ontwikkelingen Cognitie bekijken o Schizofrenieproject
KC geen reflex, maar leren associaties o Kritiek uit andere stromingen
o Procesgerichte gesprekstherapie
Positieve psychologie
Verklaren psychische stoornissen
toepassingen Gedragsanalyse Gordonmethode
Registratieopdrachten Gentle teaching
Exposure-techniek Validationmethode
Beloningssystemen Motiverende gespreksvoering
Sociale vaardigheidstrainingen
kanttekening Cognitie niet negeren Geen aandacht voor omgeving, DNA
Dierenproeven: moeilijk veralgemenen Vragen bij innerlijke goedheid
Ethische problemen 3 grondhoudingen niet voldoende
Gevaar autoritaire behandeling, Grenzen aan empathie, 3 lagen
technocratie o Empathische verstandhouding
Methoden goed te meten o Persoonsempathie
Beïnvloed door tijd en cultuur o Procesempathie
Simpel, meer ingewikkelde realiteit Geen onderzoek naar effectiviteit
Symptoombestrijding niet voor positieve psychologie en
Niet subjectieve motiverende gespreksvoering
Behaviorisme
Leerprocessen
gewenningsleren: habituatie en sensitisatie – laagste (bij alle organismen)
klassiek conditioneren – associatieleren – complexere organismen
operant conditioneren - associatieleren - complexere organismen