Koop en consumentenkoop – Samenvatting
Hoofdstuk 2: Koop. Hoofdlijnen
Toepasselijkheid kooptitel
Koop is de overeenkomst waarbij de een zich verbindt een zaak te geven en de ander om daarvoor een prijs in geld
te betalen (art. 7:1 BW). Het woord geven moet niet letterlijk worden opgevat; ook als de koper de zaak zelf in bezit
neemt is sprake van een ‘geven’ en komt een koopovereenkomst tot stand. De verkoper moet een prijs in geld
betalen. De kooptitel is van toepassing op de koop van zaken, dat wil zeggen voor menselijke beheersing vatbare
stoffelijke objecten (art. 3:2 BW). De koop van andere goederen, namelijk vermogensrechten, is geregeld in art. 7:47
BW.
Bij een koopovereenkomst is essentieel dat wordt aangegeven welke zaak/zaken worden verkocht; als de zaak niet
vaststaat of bepaalbaar is, is de overeenkomst nietig (art. 6:227 BW).
Voor wordt gesproken van ‘koop’, terwijl die gevallen niet onder deze definitie vallen. Bij het kopen van een
vliegticket is er bijvoorbeeld sprake van een vervoersovereenkomst (BW 8). Ook spreekt met over de ‘koop’ van een
toegangskaartje, terwijl het duidelijk is dat het niet gaat om de koop van het kaartje (het stukje papier), maar dat het
gaat om meer dan dat.
Het is van belang te weten of een bepaalde overeenkomst als koopovereenkomst gekwalificeerd kan worden. Als dit
niet het geval is, is immers de kooptitel niet van toepassing. De Hoge Raad kiest voor een ruime toepasselijkheid van
de kooptitel, zonder zich te laten belemmeren door het formele kader van de kooptitel. De vraag of een
overeenkomst aan de definitie van ‘koopovereenkomst’ (art. 7:1 voldoet, weegt tegenwoordig niet zo zwaar. Meer
van belang is of het zinvol is de regels van de kooptitel op een bepaalde overeenkomst toe te passen.
De koop van onroerend goed (onroerende zaken), valt ook onder het begrip ‘koop’ van art. 7:1. Wel zijn speciale
regels van toepassing, zie hiervoor art. 7:2, 7:3 en 7:8 BW.
Belangrijke onderscheidingen. Soorten koop
Niet bij elke overeenkomst die een koop is zijn steeds dezelfde regels van toepassing. Vaak zijn afwijkende regels van
toepassing.
Een voor de kooptitel belangrijk onderscheid is dat tussen consumenten en niet-consumenten. Art. 7:5 merkt als
consument aan: natuurlijk persoon, die handelt voor doeleinden buiten zijn bedrijfs- of beroepsactiviteit. Een bv is
een rechtspersoon en dus geen consument. Maar ook een penningmeester die namens een voetbalclubje een bal
koopt handelt voor de vereniging en dus niet als consument.
Als een consument een koop sluit met betrekking tot een roerende zaak, met een verkoper die handelt in het kader
van zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit, is dat een consumentenkoop.
Een consumentenovereenkomst wordt tegenwoordig vaak B2C (business-to-consumerovereenkomst) genoemd.
De koop van een onroerende zaak valt niet onder de definitie van consumentenkoop, maar de particulier die een
woning koopt wordt apart beschermd.
De in het BW opgenomen algemene regels van het contractenrecht zijn aanvullend (regelend) recht. Dit betekent
dat er bij overeenkomst van de wet kan worden afgeweken. Bij de bijzondere overeenkomsten in Boek 7 wordt
echter de noodzaak gevoeld om de zwakkere partij (bijv. consument of werknemer) te beschermen. Afdelingen 1-7
van de kooptitel zijn dan ook van dwingend recht (er kan in principe niet van de regeling worden afgeweken)
gemaakt. In art. 7:6 staan een aantal uitzonderingen op deze hoofdregel.
Gemengde overeenkomst (art. 6:215): overeenkomst die bepaalde kenmerken heeft van de koop, maar ook
kenmerken van een ander soort in de wet geregelde overeenkomst, bijv. de aannemingsovereenkomst. Het kopen
van zaken die op maat gemaakt moeten worden, wordt verder bijvoorbeeld gezien als een gemengde overeenkomst.
1
Hoofdstuk 2: Koop. Hoofdlijnen
Toepasselijkheid kooptitel
Koop is de overeenkomst waarbij de een zich verbindt een zaak te geven en de ander om daarvoor een prijs in geld
te betalen (art. 7:1 BW). Het woord geven moet niet letterlijk worden opgevat; ook als de koper de zaak zelf in bezit
neemt is sprake van een ‘geven’ en komt een koopovereenkomst tot stand. De verkoper moet een prijs in geld
betalen. De kooptitel is van toepassing op de koop van zaken, dat wil zeggen voor menselijke beheersing vatbare
stoffelijke objecten (art. 3:2 BW). De koop van andere goederen, namelijk vermogensrechten, is geregeld in art. 7:47
BW.
Bij een koopovereenkomst is essentieel dat wordt aangegeven welke zaak/zaken worden verkocht; als de zaak niet
vaststaat of bepaalbaar is, is de overeenkomst nietig (art. 6:227 BW).
Voor wordt gesproken van ‘koop’, terwijl die gevallen niet onder deze definitie vallen. Bij het kopen van een
vliegticket is er bijvoorbeeld sprake van een vervoersovereenkomst (BW 8). Ook spreekt met over de ‘koop’ van een
toegangskaartje, terwijl het duidelijk is dat het niet gaat om de koop van het kaartje (het stukje papier), maar dat het
gaat om meer dan dat.
Het is van belang te weten of een bepaalde overeenkomst als koopovereenkomst gekwalificeerd kan worden. Als dit
niet het geval is, is immers de kooptitel niet van toepassing. De Hoge Raad kiest voor een ruime toepasselijkheid van
de kooptitel, zonder zich te laten belemmeren door het formele kader van de kooptitel. De vraag of een
overeenkomst aan de definitie van ‘koopovereenkomst’ (art. 7:1 voldoet, weegt tegenwoordig niet zo zwaar. Meer
van belang is of het zinvol is de regels van de kooptitel op een bepaalde overeenkomst toe te passen.
De koop van onroerend goed (onroerende zaken), valt ook onder het begrip ‘koop’ van art. 7:1. Wel zijn speciale
regels van toepassing, zie hiervoor art. 7:2, 7:3 en 7:8 BW.
Belangrijke onderscheidingen. Soorten koop
Niet bij elke overeenkomst die een koop is zijn steeds dezelfde regels van toepassing. Vaak zijn afwijkende regels van
toepassing.
Een voor de kooptitel belangrijk onderscheid is dat tussen consumenten en niet-consumenten. Art. 7:5 merkt als
consument aan: natuurlijk persoon, die handelt voor doeleinden buiten zijn bedrijfs- of beroepsactiviteit. Een bv is
een rechtspersoon en dus geen consument. Maar ook een penningmeester die namens een voetbalclubje een bal
koopt handelt voor de vereniging en dus niet als consument.
Als een consument een koop sluit met betrekking tot een roerende zaak, met een verkoper die handelt in het kader
van zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit, is dat een consumentenkoop.
Een consumentenovereenkomst wordt tegenwoordig vaak B2C (business-to-consumerovereenkomst) genoemd.
De koop van een onroerende zaak valt niet onder de definitie van consumentenkoop, maar de particulier die een
woning koopt wordt apart beschermd.
De in het BW opgenomen algemene regels van het contractenrecht zijn aanvullend (regelend) recht. Dit betekent
dat er bij overeenkomst van de wet kan worden afgeweken. Bij de bijzondere overeenkomsten in Boek 7 wordt
echter de noodzaak gevoeld om de zwakkere partij (bijv. consument of werknemer) te beschermen. Afdelingen 1-7
van de kooptitel zijn dan ook van dwingend recht (er kan in principe niet van de regeling worden afgeweken)
gemaakt. In art. 7:6 staan een aantal uitzonderingen op deze hoofdregel.
Gemengde overeenkomst (art. 6:215): overeenkomst die bepaalde kenmerken heeft van de koop, maar ook
kenmerken van een ander soort in de wet geregelde overeenkomst, bijv. de aannemingsovereenkomst. Het kopen
van zaken die op maat gemaakt moeten worden, wordt verder bijvoorbeeld gezien als een gemengde overeenkomst.
1
