POLITIEK HC: De europese politiek
Inhoudstafel
o Geschiedenis
o De Unie vandaag (hier gaan we in les 1 vooral op focussen)
o Structuur
o De instellingen
o Beslissingen
o Begroting
o De burger en de EU
o Belangengroepen en de EU
o België en de EU
o Sociaal Europa?
o De Toekomst?
1. Europese geschiedenis
Korte historiek: UITBREIDING
Het ontstaan van de Europese Unie
WOII → heeft diepe wonden op het Europese vasteland achtergelaten..
GEVOLG:
● In Europa heerst er dan ook een algemeen klimaat van meer overleg en dialoog,
gesteund op economische samenwerking, om te vermijden dat conflicten in de
toekomst nog zouden uitgroeien tot oorlog.
1951 Ontstaan: EGKS
● -Geen oorlog meer
● -Mensenrechten en dialoog bevorderen
In deze periode zitten een aantal mensen te denken over hoe ze front kunnen
vormen tegen het communisme. Duitsland lag dicht tegen de grens van het
oostblok. De Duitsers wilden zien dat ze sterk bewapend (tanks bouwen) waren voor
moesten ze weer aangevallen worden. Groepjes maken zodat er controle is.
Er kwam een groepje van landen dat ervoor ging zorgen dat er zicht was op wat de Duitsers
aan doen waren in verband met wapens. Dit was een soort economische unie die samen
handel wouden voeren.
, ⇒ Europese gemeenschap voor kolen en staal werd opgericht. ( EGKS)
★ O.b.v het plan van Franse minister van Buitenlandse Zaken, Robert Schuman
★ 6 landen ondertekenden op 18 april 1951 het verdrag dat de Europese
Gemeenschap van Kolen en Staal. (=zeer bescheiden dus)
★ Daarmee creëren ze:
○ Een vrijhandelszone voor twee kernproducten van die tijd:
1. Kolen
2. Staal.
○ Tegelijk kunnen ze zo deze taken van de Duitse industrie, die erg
belangrijk zijn voor militaire toepassingen, inkapselen, in een groter
geheel.
1957 uitbreiding naar andere sectoren (EEG)
★ De EGKS wordt al snel een succesformule!
★ Op 25 maart 1957 beslisten de zes landen om hun economische samenwerking uit te
breiden.
★ Ze richten de Europese Economische Gemeenschap (EEG) op, die moet streven
naar vrij verkeer van personen, goederen en diensten.
★ In verschillende massa sectoren ging men handel drijven
De groeiperiode en verdere uitbouw van de Unie
Steeds meer en meer samenwerking: golden sixties
⇒ Het gaat economisch zeer goed en andere landen zien ook van 'amai, dat werkt precies
wel goed’. En dus steeds meer landen kwamen erbij.
● 1962 → Gestart met de gemeenschappelijke landbouwpolitiek:
landbouwers binnen de Europese Unie krijgen voor hun producten overal een
gewaarborgde minimumprijs.
● 1968 → Worden de invoerrechten voor handel tussen de lidstaten afgeschaft.
van dan af kunnen we spreken van echt vrij verkeer van goederen tussen de EEG-
landen.
● 1972 → wordt het eerste verdrag afgesloten dat uiteindelijk zal leiden tot de
gemeenschappelijke munt. De lidstaten leggen vast dat hun wisselkoersen slechts
een beperkte schommelingsmarge mogen hebben ten opzichte van elkaar.
⇩
Territoriale uitbreiding: vanaf ’73
● Vanaf 1973 → komen er stilaan nieuwe lidstaten bij in de groep.
Ze kregen ook steeds meer bevoegdheden en bij elk nieuw decreet kregen ze
nieuwe dingen die ze mochten doen en wilden aanpakken.
● juni 1979 → kiezen we voor het eerst rechtstreeks de leden van het Europees
Parlement. Het parlement zal in de komende jaren steeds meer macht krijgen.
,Nieuwe programma’s op verschillende domeinen: (datums niet kennen)
● -Afschaffen invoerrechten
● -Gemeenschappelijk landbouwbeleid
● Gemeenschappelijk onderwijs (diploma’s kunnen erkennen)
● Vrij verkeer van personen komt op tafel (niet meer je pas aan de grens tonen en
moeten stoppen voor controle)
● het eerste van vele onderzoeksprogramma's (1984)
● -Erasmus (1987)
● …
1992 → De grote stap vooruit.
Meer integratie, een integratie-euforie:
Het verdrag van Maastricht in ’92: legt de basis voor een sterkere integratie.
● -Sprong voorwaarts na einde koude oorlog euforie.
○ De val van de Berlijnse muur doet velen dromen van een verenigd Europa,
soms zelfs van een Europese staat.
○ Ze dachten dat ze gelijk als Amerika gingen worden (met deelstaten, zonder
koning & koningin), open grenzen, veel gemeenschappelijke zaken.
● Sindsdien is de Europese Gemeenschap officieel de Europese Unie.
● Naast de zuiver economische samenwerking komt er op dat moment ook de eerste
aanzet tot een gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid, en tot
samenwerking inzake justitie en binnenlandse zaken.
● In 1993 → wordt Europa een echte vrije markt met vrij verkeer van goederen,
diensten, personen en geld.
● -Het Verdrag van Maastricht legt ook de procedure vast voor de invoering van de
euro, die in 1999 al realiteit wordt voor betalingen en financièle transacties.
DUS iedereen betaald met dezelfde munt.
Uitbreiding maar ook verlamming (21ste eeuw)
Daarna is het een beetje beginnen sputteren.
Begin 2000 → was er nog wel euforie.
⇒ Midden de jaren '90 telt de unie 15 leden.
⇒ 2004 : in één klap 10 nieuwe lidstaten bij!
Het probleem:
○ Instellingen hier niet op voorzien
Meeste procedures op dat moment, moet er unanimiteit zijn, dus alle landen
moeten akkoord gaan. Dit is moeilijk met 25 landen…
⇩
, De noodzaak om de structuren en beslissing methodes drastisch te
veranderen leidt tot een poging om een grondwet te maken voor de Unie.
⇩
○ De unie is zeer groot geworden en de positieve Europese sfeer van de jaren
1990 bij de bevolking is wat getemperd: de Unie wordt meer en meer ervaren
als een mastodont die veel impact heeft op het dagelijkse leven, maar waar
individuele burgers geen zeg meer in hebben.
⇩
○ -Institutionele hervorming (grondwet) weggestemd, anti-EU gevoel stijgt
Men heeft geprobeerd een beetje samenhang te krijgen door een grondwet te
maken. Dit is niet gelukt!
- Bv: Ireland had “Neen” gestemd!
Sindsdien is dat euforisch gevoel wel getemperd die Europese eenmaking.
De meeste mensen staan niet te springen om gewoon Europa te worden in
plaats van een land apart.
Opeenvolgende (vertrouwens)crisissen
In 2009 → verdrag van Lissabon goedgekeurd.
Verdrag van Lissabon:
● Het verdrag is eigenlijk een herkansing voor de Europese grondwet.
● Hoewel het beladen woord 'grondwet' is weggevallen, worden de meeste
institutionele hervormingen uit die grondwet overgenomen in dit verdrag.
Wat staat erin?
● De nieuwe Unie krijgt een eenvoudigere structuur met een duidelijke verdeling van
bevoegdheden.
● Nieuw is ook het handvest van de politieke, sociale en economische grondrechten
voor EU-burgers.
Verschillende crisissen doen het vertrouwen in de EU Toch duiken er
wankelen, zowel bij de burger als bij sommige regeringen steeds vaker donkere
en lidstaten. wolken op aan de
Europese hemel.
1. 2008-2009 → bankencrisis - sixpack
leidt opnieuw tot een machtsverschuiving van de lidstaten naar de Unie. Om een
nieuwe bankencrisis te vermijden werd het zogenaamde sixpack goedgekeurd. Het
gaat hier om maatregelen die de Unie verregaande bevoegdheden geeft om de
begrotingen van de lidstaten te controleren en te beïnvloeden.
2. 2012 → financiële controle
Door de crisissen in de economische sfeer zijn we tot de conclusie gekomen dat er
landen zijn die niet helemaal eerlijk waren over hun boekhouding. (bv. Griekenland)
Inhoudstafel
o Geschiedenis
o De Unie vandaag (hier gaan we in les 1 vooral op focussen)
o Structuur
o De instellingen
o Beslissingen
o Begroting
o De burger en de EU
o Belangengroepen en de EU
o België en de EU
o Sociaal Europa?
o De Toekomst?
1. Europese geschiedenis
Korte historiek: UITBREIDING
Het ontstaan van de Europese Unie
WOII → heeft diepe wonden op het Europese vasteland achtergelaten..
GEVOLG:
● In Europa heerst er dan ook een algemeen klimaat van meer overleg en dialoog,
gesteund op economische samenwerking, om te vermijden dat conflicten in de
toekomst nog zouden uitgroeien tot oorlog.
1951 Ontstaan: EGKS
● -Geen oorlog meer
● -Mensenrechten en dialoog bevorderen
In deze periode zitten een aantal mensen te denken over hoe ze front kunnen
vormen tegen het communisme. Duitsland lag dicht tegen de grens van het
oostblok. De Duitsers wilden zien dat ze sterk bewapend (tanks bouwen) waren voor
moesten ze weer aangevallen worden. Groepjes maken zodat er controle is.
Er kwam een groepje van landen dat ervoor ging zorgen dat er zicht was op wat de Duitsers
aan doen waren in verband met wapens. Dit was een soort economische unie die samen
handel wouden voeren.
, ⇒ Europese gemeenschap voor kolen en staal werd opgericht. ( EGKS)
★ O.b.v het plan van Franse minister van Buitenlandse Zaken, Robert Schuman
★ 6 landen ondertekenden op 18 april 1951 het verdrag dat de Europese
Gemeenschap van Kolen en Staal. (=zeer bescheiden dus)
★ Daarmee creëren ze:
○ Een vrijhandelszone voor twee kernproducten van die tijd:
1. Kolen
2. Staal.
○ Tegelijk kunnen ze zo deze taken van de Duitse industrie, die erg
belangrijk zijn voor militaire toepassingen, inkapselen, in een groter
geheel.
1957 uitbreiding naar andere sectoren (EEG)
★ De EGKS wordt al snel een succesformule!
★ Op 25 maart 1957 beslisten de zes landen om hun economische samenwerking uit te
breiden.
★ Ze richten de Europese Economische Gemeenschap (EEG) op, die moet streven
naar vrij verkeer van personen, goederen en diensten.
★ In verschillende massa sectoren ging men handel drijven
De groeiperiode en verdere uitbouw van de Unie
Steeds meer en meer samenwerking: golden sixties
⇒ Het gaat economisch zeer goed en andere landen zien ook van 'amai, dat werkt precies
wel goed’. En dus steeds meer landen kwamen erbij.
● 1962 → Gestart met de gemeenschappelijke landbouwpolitiek:
landbouwers binnen de Europese Unie krijgen voor hun producten overal een
gewaarborgde minimumprijs.
● 1968 → Worden de invoerrechten voor handel tussen de lidstaten afgeschaft.
van dan af kunnen we spreken van echt vrij verkeer van goederen tussen de EEG-
landen.
● 1972 → wordt het eerste verdrag afgesloten dat uiteindelijk zal leiden tot de
gemeenschappelijke munt. De lidstaten leggen vast dat hun wisselkoersen slechts
een beperkte schommelingsmarge mogen hebben ten opzichte van elkaar.
⇩
Territoriale uitbreiding: vanaf ’73
● Vanaf 1973 → komen er stilaan nieuwe lidstaten bij in de groep.
Ze kregen ook steeds meer bevoegdheden en bij elk nieuw decreet kregen ze
nieuwe dingen die ze mochten doen en wilden aanpakken.
● juni 1979 → kiezen we voor het eerst rechtstreeks de leden van het Europees
Parlement. Het parlement zal in de komende jaren steeds meer macht krijgen.
,Nieuwe programma’s op verschillende domeinen: (datums niet kennen)
● -Afschaffen invoerrechten
● -Gemeenschappelijk landbouwbeleid
● Gemeenschappelijk onderwijs (diploma’s kunnen erkennen)
● Vrij verkeer van personen komt op tafel (niet meer je pas aan de grens tonen en
moeten stoppen voor controle)
● het eerste van vele onderzoeksprogramma's (1984)
● -Erasmus (1987)
● …
1992 → De grote stap vooruit.
Meer integratie, een integratie-euforie:
Het verdrag van Maastricht in ’92: legt de basis voor een sterkere integratie.
● -Sprong voorwaarts na einde koude oorlog euforie.
○ De val van de Berlijnse muur doet velen dromen van een verenigd Europa,
soms zelfs van een Europese staat.
○ Ze dachten dat ze gelijk als Amerika gingen worden (met deelstaten, zonder
koning & koningin), open grenzen, veel gemeenschappelijke zaken.
● Sindsdien is de Europese Gemeenschap officieel de Europese Unie.
● Naast de zuiver economische samenwerking komt er op dat moment ook de eerste
aanzet tot een gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid, en tot
samenwerking inzake justitie en binnenlandse zaken.
● In 1993 → wordt Europa een echte vrije markt met vrij verkeer van goederen,
diensten, personen en geld.
● -Het Verdrag van Maastricht legt ook de procedure vast voor de invoering van de
euro, die in 1999 al realiteit wordt voor betalingen en financièle transacties.
DUS iedereen betaald met dezelfde munt.
Uitbreiding maar ook verlamming (21ste eeuw)
Daarna is het een beetje beginnen sputteren.
Begin 2000 → was er nog wel euforie.
⇒ Midden de jaren '90 telt de unie 15 leden.
⇒ 2004 : in één klap 10 nieuwe lidstaten bij!
Het probleem:
○ Instellingen hier niet op voorzien
Meeste procedures op dat moment, moet er unanimiteit zijn, dus alle landen
moeten akkoord gaan. Dit is moeilijk met 25 landen…
⇩
, De noodzaak om de structuren en beslissing methodes drastisch te
veranderen leidt tot een poging om een grondwet te maken voor de Unie.
⇩
○ De unie is zeer groot geworden en de positieve Europese sfeer van de jaren
1990 bij de bevolking is wat getemperd: de Unie wordt meer en meer ervaren
als een mastodont die veel impact heeft op het dagelijkse leven, maar waar
individuele burgers geen zeg meer in hebben.
⇩
○ -Institutionele hervorming (grondwet) weggestemd, anti-EU gevoel stijgt
Men heeft geprobeerd een beetje samenhang te krijgen door een grondwet te
maken. Dit is niet gelukt!
- Bv: Ireland had “Neen” gestemd!
Sindsdien is dat euforisch gevoel wel getemperd die Europese eenmaking.
De meeste mensen staan niet te springen om gewoon Europa te worden in
plaats van een land apart.
Opeenvolgende (vertrouwens)crisissen
In 2009 → verdrag van Lissabon goedgekeurd.
Verdrag van Lissabon:
● Het verdrag is eigenlijk een herkansing voor de Europese grondwet.
● Hoewel het beladen woord 'grondwet' is weggevallen, worden de meeste
institutionele hervormingen uit die grondwet overgenomen in dit verdrag.
Wat staat erin?
● De nieuwe Unie krijgt een eenvoudigere structuur met een duidelijke verdeling van
bevoegdheden.
● Nieuw is ook het handvest van de politieke, sociale en economische grondrechten
voor EU-burgers.
Verschillende crisissen doen het vertrouwen in de EU Toch duiken er
wankelen, zowel bij de burger als bij sommige regeringen steeds vaker donkere
en lidstaten. wolken op aan de
Europese hemel.
1. 2008-2009 → bankencrisis - sixpack
leidt opnieuw tot een machtsverschuiving van de lidstaten naar de Unie. Om een
nieuwe bankencrisis te vermijden werd het zogenaamde sixpack goedgekeurd. Het
gaat hier om maatregelen die de Unie verregaande bevoegdheden geeft om de
begrotingen van de lidstaten te controleren en te beïnvloeden.
2. 2012 → financiële controle
Door de crisissen in de economische sfeer zijn we tot de conclusie gekomen dat er
landen zijn die niet helemaal eerlijk waren over hun boekhouding. (bv. Griekenland)
