Sportkinesitherapie
H1: Epidemiologie
1. DEFINITIES
1.1. Epidemiologie
• Prevalentie = proportie van populatie op een bepaald punt/periode in de tijd
o Puntprevalentie, 12-maanden prevalentie, levenslange prevalentie
• Incidentie = aantal nieuwe gevallen over een bepaalde periode
o Ratio = incidentie / 1000u sport
o Percentage = 1% → 1 blessure per 100 atleten
incidentie letsel in groep at risk (Ri)
• Relatief risico (RR) =
incidentie letsel in groep niet at risk (Ro)
1.2. Sportletsel
1.2.1. J. Athletic Training, 2015
Elke fysieke klacht die een speler heeft opgelopen als gevolg van een wedstrijd of
Tijdverlies
training en waardoor de speler niet volledig kan deelnemen aan een activiteit op
de dag na de blessure
Volgens de medische staf, is de speler in staat om volledig deel te nemen aan de
Herstel
reguliere trainingen of wedstrijden te spelen
Terugkerende Een letsel van hetzelfde type en op dezelfde plaats als de indexblessure en die
letsels optreedt nadat een speler volledig terugkeert na het indexletsel
1.2.2. Flint et al, Am. Journal of Sports Medicine, 2014
• Acute VS chronische letsels
o Vaak een kwestie van persoonlijke mening of anekdotisch bewijs
o Logica zegt ons dat als de verwonding net is gebeurd, het acuut is & als er enige tijd is
verstreken sinds de blessure, dan is het chronisch
o Kennis over anatomie & genezingsproces geven ons een idee over wanneer herstel
plaatsvindt en hoelang genezing duurt
Specifieke definities van deze termen op een letsel-specifieke manier zijn er nog niet
1.2.3. Van Wilgen et al, Journal of Science and Medicine in Sport, 2012
Intrinsieke risicofactoren
Fysieke Technische Gedrag Erfelijkheid
• Anatomische positie • Onnatuurlijke • Te gedreven zijn • Genetische
spieren bewegingen • Geen grenzen component kan
• Hyperflexibiliteit • Extreme, kennen persoon meer
• Beenlengteverschil geforceerde • Ongeduldig zijn in vatbaar maken voor
• Overgewicht krachten geval van pijn, letsel kwetsuren
• Coördinatie • Andere techniek • Trainen ondanks
• Houding • Slechte landingen vermoeidheid
• Behendigheid • Fysieke symptomen
• Vermoeidheid niet vertellen aan
coach
1
, Extrinsieke risicofactoren
Situationeel Sociaal Training Coach
• Materiaal • Ouders • Veranderingen • Te veeleisend
• Ondergrond • Sociale druk • Nieuwe beweging, • Slechte
• Schoenen • Team technieken communicatie
• Temperatuur • Publiek • Te zware training • Te hoge druk
• Plotse hoogte • Te snel starten na • Andere spieren • Coach geen
• Energie inname kwetsuur gebruiken aandacht kwetsuren
• Weer • Te veel herhalen • Gespannen relatie
• Slechte taping • Belasting te snel
• Tijd in seizoen verhogen
1.2.4. Registratie sportletsels
• Retrospectief onderzoek
o Verzekeringsgegevens
o Moeilijk om diepgaande medische informatie te krijgen
o Te weinig gerapporteerde schattingen → pijn is een taboe bij dansers
• Prospectief onderzoek
o Geschiedenis nagaan & klinische beoordeling
o Online vragenlijsten
o Tijdrovend, maar completer beeld
2. GESCHATTE KOSTPRIJS SPORTKWETSURES
2.1. Cumps et al, Br J Sports Med, 2008
• Totale directe medische kosten
= €15 027 423
= 0,7% tot 0,08% van totaalbedrag gespendeerd aan zorg
• Indirecte kosten
= €111 420 813
= ±3.4% van kosten als gevolg van afwezigheid op werk
• Medische kosten
o Hoogste directe medische kosten voor voorste kruisband blessures → 1358 € / blessure
o Laagste voor voetblessures → 52 € / blessure
• Aantal letsels
o Hoogste bij handbal → 8,96%
o Laagste bij zwemmen → 0,62%
3. VOORBEELDEN IN BELGIË
• Lage rugklachten: 12 maanden prevalentie
o Duikers = 50,3%
o Dansers = 63%
2
, Referentie Populatie Incidentie letsel Informatie
Dansers → N = 44 30 letsels aangegeven
Roussel et al. (2014) 1,5 letsels/1000u
(pre-professioneel) bij 26 dansers
9,8 overbelasting 87 overbelastings-
Basketballers → N = 164
Cumps et al. (2007) letsels / 1000u letsels
(alle niveaus)
6 acute letsels/1000u 139 acute letsels
3
, H2: Eerste hulp sportblessure
1. EERSTE HULP ALGEMEEN
1.1. Inleiding
• Wat is eerste hulp?
o Eerste hulp of behandeling
o Letsel of plotse ziekte
o Voor aankomst van ambulance, arts of ander gekwalificeerd persoon
• Doel van eerste hulp
o Behoud het leven
o Voorkom dat toestand van slachtoffer erger wordt
o Bevorder herstel
• Basisstappen
o Check je omgeving
o Roep om hulp
o Zorg voor de persoon
1.2. Sport specifiek
• Sport eerste hulp
o Zo snel mogelijk
o Als het langer duurt → langere revalidatie
o Zwelling kan pijn en bewegingsverlies veroorzaken
o Eerste 48u zijn het belangrijkste!
S See
A Ask SALTAPS geeft weer in welke volgorde je sportblessuren op een
L Look veilige manier evalueert
T Touch
A Active movement Indien je een ernstig letsel (fractuur, dislocatie) vermoed,
P Passive movement maak je beoordeling niet af!
S Skills
• ICE-principe
o Ijs – compressie – elevatie
o Direct op het veld toedienen
o Interne bloeding, pijn en zwelling
o Korter revalidatieproces
o Sneller herstel
Wordt in twijfel getrokken: gaat weefselherstel tegen
• Updates op ICE principe
o RICE = rest
o PRICE = protection (krukken)
o POLICE = optimal loading (ipv rust)
Ook niet meer up-to-date
4
H1: Epidemiologie
1. DEFINITIES
1.1. Epidemiologie
• Prevalentie = proportie van populatie op een bepaald punt/periode in de tijd
o Puntprevalentie, 12-maanden prevalentie, levenslange prevalentie
• Incidentie = aantal nieuwe gevallen over een bepaalde periode
o Ratio = incidentie / 1000u sport
o Percentage = 1% → 1 blessure per 100 atleten
incidentie letsel in groep at risk (Ri)
• Relatief risico (RR) =
incidentie letsel in groep niet at risk (Ro)
1.2. Sportletsel
1.2.1. J. Athletic Training, 2015
Elke fysieke klacht die een speler heeft opgelopen als gevolg van een wedstrijd of
Tijdverlies
training en waardoor de speler niet volledig kan deelnemen aan een activiteit op
de dag na de blessure
Volgens de medische staf, is de speler in staat om volledig deel te nemen aan de
Herstel
reguliere trainingen of wedstrijden te spelen
Terugkerende Een letsel van hetzelfde type en op dezelfde plaats als de indexblessure en die
letsels optreedt nadat een speler volledig terugkeert na het indexletsel
1.2.2. Flint et al, Am. Journal of Sports Medicine, 2014
• Acute VS chronische letsels
o Vaak een kwestie van persoonlijke mening of anekdotisch bewijs
o Logica zegt ons dat als de verwonding net is gebeurd, het acuut is & als er enige tijd is
verstreken sinds de blessure, dan is het chronisch
o Kennis over anatomie & genezingsproces geven ons een idee over wanneer herstel
plaatsvindt en hoelang genezing duurt
Specifieke definities van deze termen op een letsel-specifieke manier zijn er nog niet
1.2.3. Van Wilgen et al, Journal of Science and Medicine in Sport, 2012
Intrinsieke risicofactoren
Fysieke Technische Gedrag Erfelijkheid
• Anatomische positie • Onnatuurlijke • Te gedreven zijn • Genetische
spieren bewegingen • Geen grenzen component kan
• Hyperflexibiliteit • Extreme, kennen persoon meer
• Beenlengteverschil geforceerde • Ongeduldig zijn in vatbaar maken voor
• Overgewicht krachten geval van pijn, letsel kwetsuren
• Coördinatie • Andere techniek • Trainen ondanks
• Houding • Slechte landingen vermoeidheid
• Behendigheid • Fysieke symptomen
• Vermoeidheid niet vertellen aan
coach
1
, Extrinsieke risicofactoren
Situationeel Sociaal Training Coach
• Materiaal • Ouders • Veranderingen • Te veeleisend
• Ondergrond • Sociale druk • Nieuwe beweging, • Slechte
• Schoenen • Team technieken communicatie
• Temperatuur • Publiek • Te zware training • Te hoge druk
• Plotse hoogte • Te snel starten na • Andere spieren • Coach geen
• Energie inname kwetsuur gebruiken aandacht kwetsuren
• Weer • Te veel herhalen • Gespannen relatie
• Slechte taping • Belasting te snel
• Tijd in seizoen verhogen
1.2.4. Registratie sportletsels
• Retrospectief onderzoek
o Verzekeringsgegevens
o Moeilijk om diepgaande medische informatie te krijgen
o Te weinig gerapporteerde schattingen → pijn is een taboe bij dansers
• Prospectief onderzoek
o Geschiedenis nagaan & klinische beoordeling
o Online vragenlijsten
o Tijdrovend, maar completer beeld
2. GESCHATTE KOSTPRIJS SPORTKWETSURES
2.1. Cumps et al, Br J Sports Med, 2008
• Totale directe medische kosten
= €15 027 423
= 0,7% tot 0,08% van totaalbedrag gespendeerd aan zorg
• Indirecte kosten
= €111 420 813
= ±3.4% van kosten als gevolg van afwezigheid op werk
• Medische kosten
o Hoogste directe medische kosten voor voorste kruisband blessures → 1358 € / blessure
o Laagste voor voetblessures → 52 € / blessure
• Aantal letsels
o Hoogste bij handbal → 8,96%
o Laagste bij zwemmen → 0,62%
3. VOORBEELDEN IN BELGIË
• Lage rugklachten: 12 maanden prevalentie
o Duikers = 50,3%
o Dansers = 63%
2
, Referentie Populatie Incidentie letsel Informatie
Dansers → N = 44 30 letsels aangegeven
Roussel et al. (2014) 1,5 letsels/1000u
(pre-professioneel) bij 26 dansers
9,8 overbelasting 87 overbelastings-
Basketballers → N = 164
Cumps et al. (2007) letsels / 1000u letsels
(alle niveaus)
6 acute letsels/1000u 139 acute letsels
3
, H2: Eerste hulp sportblessure
1. EERSTE HULP ALGEMEEN
1.1. Inleiding
• Wat is eerste hulp?
o Eerste hulp of behandeling
o Letsel of plotse ziekte
o Voor aankomst van ambulance, arts of ander gekwalificeerd persoon
• Doel van eerste hulp
o Behoud het leven
o Voorkom dat toestand van slachtoffer erger wordt
o Bevorder herstel
• Basisstappen
o Check je omgeving
o Roep om hulp
o Zorg voor de persoon
1.2. Sport specifiek
• Sport eerste hulp
o Zo snel mogelijk
o Als het langer duurt → langere revalidatie
o Zwelling kan pijn en bewegingsverlies veroorzaken
o Eerste 48u zijn het belangrijkste!
S See
A Ask SALTAPS geeft weer in welke volgorde je sportblessuren op een
L Look veilige manier evalueert
T Touch
A Active movement Indien je een ernstig letsel (fractuur, dislocatie) vermoed,
P Passive movement maak je beoordeling niet af!
S Skills
• ICE-principe
o Ijs – compressie – elevatie
o Direct op het veld toedienen
o Interne bloeding, pijn en zwelling
o Korter revalidatieproces
o Sneller herstel
Wordt in twijfel getrokken: gaat weefselherstel tegen
• Updates op ICE principe
o RICE = rest
o PRICE = protection (krukken)
o POLICE = optimal loading (ipv rust)
Ook niet meer up-to-date
4
