Samenvatting Klinische Anatomie
H1: TRACTUS RESPIRATORIUS
Embryologie
Gedurende 3e week v/d
embryonale ontwikkeling
ontstaat ademhalingsstelsel
uit een uitstulping v/d ventrale
wand v/d voordarm
➔ Verdere uitbouw vindt vr
groot deel zelfs nog plaats na
geboorte
Endoderm
Tract. Circ. = staat in vr transport v deze
gassen tss longen & diverse weefsels
(aerobe celstofwisseling is daar)
Uitwisselingen tss tractus respiratorius &
circulatorius noemt men gaswisseling +
grijpt thv longblaasjes
Ademhalingsritme = autonoom geregeld
Acinus
= Deel vd longen dat bestaat uit terminale bronchiolus,
alveolaire kanalen & alveolaire zakken die bestaan uit
clusters v alveoli waar gasuitwisseling met bloed plaatsvindt
1
,Ademhaling
- Bij diepe ademhaling → signaal nr hersenen → ontspannen &
kalmeren
- Vervolgens sturen hersenen dit signaal nr lichaam
- In gespannen situaties = meestal op meer oppervlakkige, onrustige
manier ademhalen
- Ritme v ademhaling zegt dus veel over lichamelijke & geestelijke
toestand
- Ademhaling gaat er ook voor zorgen dat u transport via u bloed
gebeurt
Lichaamscellen hbb E nodig vr al hun stofwisselingsactiviteiten
Snelle ademhaling kan leiden tot klachten:
1. Ademhalingsklachten: kortademigheid, beklemd gevoel op borst, veel
zuchten
2. Hartklachten: hartkloppingen, pijn of steken in borst → vr cardioloog is
drukkend gevoel bij iemand belangrijk
3. Krampklachten: stijfheid v/d spieren, tintelingen in handen/rond mond
→ Drdat je oppervlakkig ademt krijg je verzuring v u spieren
4. Klachten v CZS: duizeligheid, zwart vr ogen, droge mond, transpireren
5. Maagdarmklachten: misselijkheid, buikpijn, opgeblazen gevoel,
overgeven
6. Algemene klachten: gespannenheid, angst, paniek, slaapproblemen
Status v ingeademde lucht varieert:
- Droog, koud, stoffig, warm, vochtig
- Lucht dat je inademt varieert van u omgeving (winter, zomer, … = lucht
opwarmen/afkoelen)
- Ingeademde lucht w verwarmd/gekoeld nr lichaamst°
- Verzadigd met waterdamp
- Gezuiverd dr mucus (aanhechting stofdeeltjes)
Je ademt, zuurstof komt in bloed en komt in cellen (zuurstofwisseling)
- Belangrijk om het ongeveer op lichaamst° te krijgen
Cavum nasi of neus
- Voornaamste aanvoerroute v lucht & beter dan mond, want langere route
- Conchae nasalis = klepjes = vergroten oppervlak & veroorzaken turbulenties → bedekt
met neusslijmvlies, wat zelf ook antibacteriële filter is
o In dat vlies ook veel bloedvaten → daarin zit dan warmte → dus lucht verwarmd
2
, o Lucht dat binnenkomt in neus botst veel
- Zorgt voor:
o Opwarming:
▪ Hiervoor zorgt enorme doorbloeding v neusslijmvliezen
o Filtering & zuivering:
▪ Haren v voorste nares vangen grotere deeltjes
▪ Mucosa vangt kleinere deeltjes op (stof & bacteriën)
▪ Mucosa beschermt onderliggend epitheel tegen irritatie & uitdroging
▪ Trilharen drijven slijm nr keel waar het w doorgeslikt/opgehoest
o Bevochtiging:
▪ Luchtverplaatsing over vochtig slijmvlies
▪ Bovenzijde neus = Lamina Cribrosa → belangrijk
onderdeel v reukzintuig → past in incisura
ethmoidale v os frontale
• Aan vrzijde hrvan = vrij korte ossa nasalia
sluiten aan
▪ Daaronder = Lamina perpendicularis v os
ethmoidale aan tss-schot tss beide neushelften
▪ Daaronder = Vomer vervolledigt tss-schot
▪ Flanken v neusholte = gevormd dr Maxilla
▪ Aan laterale flanken vertoont os ethmoidale =
Concha Nasalis superior + media
• Daaronder = meatus nasi sup & media
▪ Onderaan laterale flank = Concha Nasalis inferior
• Biedt elke neushelft = meatus nasi inferior
▪ Basis v neusholte = vooraan opgebouwd dr Maxilla
+ vervolledigd dr os platinum
Lucht:
→ Bnn via vestibulum nasi & daar = behaard huidepitheel
→ Gaat dorsaal v vestibulum nasi verder doorheen 3 meati nasi (bekleed met mucosa)
→ Meatus medius & inferior = bekleed met ademhalingsepitheel voorzien v trilhaarcellen &
bekercellen
→ Submucosa bevat klieren
→ Slijmvlies v bovenste doorgang = voorzien v olfactorische sensoren
→ Meatus inferior = ontvangt canalis nasolacrimalis (traankanaal)
# sinussen met slijmvlies = in relatie met neusholte:
→ Sinus maxillaris
→ Sinus frontalis
→ Sinus sphenoidalis
→ Ethmoidale sinussen
N. Olfactorius = reukzenuw:
- Zorgt dus voor reuk
- Maar ook voor vertering
3
, Pharynx
- Lange buis v schedelbasis tot ongeveer C6
- Achter neus, mond & larynx & breder aan bovenkant
- Zorgt ervoor dat er verbinding is tss neus en mond
Opbouw:
1. Nasopharynx:
o Achter neusholte boven palatum molle (zacht verhemelte)
o Lateraal uitmonding tuba auditiva (Eustachius) = verbinding middenoor
o Achterwand tonsillae pharyngeae (neusamandelen)
o Vooral zichtbaar bij kinderen tot 7j atrofiëren daarna geleidelijk
2. Oropharynx:
o Achter mondholte (palatum molle tot C3)
o Zijwanden lopen over in zacht verhemelte wrdr 2 plooien ontstaan
▪ Arcus Palatoglossus
▪ Arcus Palatopharyngeus
▪ Tss die 2 plooien bevindt zich reticulair BW = Tonsilla Palatina
Tijdens slikbeweging w naso- & oropharynx v elkaar gescheiden dr Uvula (huig)
3. Laryngopharynx:
- Verder naar keel toe, zit beetje lager
- Strekt zich uit v/d oropharynx tot C6
Functies:
- Doorgang lucht & voedsel
- Opwarming & bevochtiging
- Smaak (via N. Olfactorius)
- Gehoord: tuba auditiva
- Bescherming (lymfecellen in reticulair BW)
- Spraak (resonantiekamer samen met sinussen)
Larynx
= Voorste gedeelte dat daarna overgaat in trachea
= Verbindt laryngopharynx & trachea
= Thv C3 tot C6
= Na puberteit bij mannen groter
- Bestaat uit soorten kraakbeen = belangrijk vr aanhechten v u stembanden
o ≠de soorten KB = allemaal met ligamentjes verbonden
o Dat systeem moet kunnen bewegen = belangrijk
4
H1: TRACTUS RESPIRATORIUS
Embryologie
Gedurende 3e week v/d
embryonale ontwikkeling
ontstaat ademhalingsstelsel
uit een uitstulping v/d ventrale
wand v/d voordarm
➔ Verdere uitbouw vindt vr
groot deel zelfs nog plaats na
geboorte
Endoderm
Tract. Circ. = staat in vr transport v deze
gassen tss longen & diverse weefsels
(aerobe celstofwisseling is daar)
Uitwisselingen tss tractus respiratorius &
circulatorius noemt men gaswisseling +
grijpt thv longblaasjes
Ademhalingsritme = autonoom geregeld
Acinus
= Deel vd longen dat bestaat uit terminale bronchiolus,
alveolaire kanalen & alveolaire zakken die bestaan uit
clusters v alveoli waar gasuitwisseling met bloed plaatsvindt
1
,Ademhaling
- Bij diepe ademhaling → signaal nr hersenen → ontspannen &
kalmeren
- Vervolgens sturen hersenen dit signaal nr lichaam
- In gespannen situaties = meestal op meer oppervlakkige, onrustige
manier ademhalen
- Ritme v ademhaling zegt dus veel over lichamelijke & geestelijke
toestand
- Ademhaling gaat er ook voor zorgen dat u transport via u bloed
gebeurt
Lichaamscellen hbb E nodig vr al hun stofwisselingsactiviteiten
Snelle ademhaling kan leiden tot klachten:
1. Ademhalingsklachten: kortademigheid, beklemd gevoel op borst, veel
zuchten
2. Hartklachten: hartkloppingen, pijn of steken in borst → vr cardioloog is
drukkend gevoel bij iemand belangrijk
3. Krampklachten: stijfheid v/d spieren, tintelingen in handen/rond mond
→ Drdat je oppervlakkig ademt krijg je verzuring v u spieren
4. Klachten v CZS: duizeligheid, zwart vr ogen, droge mond, transpireren
5. Maagdarmklachten: misselijkheid, buikpijn, opgeblazen gevoel,
overgeven
6. Algemene klachten: gespannenheid, angst, paniek, slaapproblemen
Status v ingeademde lucht varieert:
- Droog, koud, stoffig, warm, vochtig
- Lucht dat je inademt varieert van u omgeving (winter, zomer, … = lucht
opwarmen/afkoelen)
- Ingeademde lucht w verwarmd/gekoeld nr lichaamst°
- Verzadigd met waterdamp
- Gezuiverd dr mucus (aanhechting stofdeeltjes)
Je ademt, zuurstof komt in bloed en komt in cellen (zuurstofwisseling)
- Belangrijk om het ongeveer op lichaamst° te krijgen
Cavum nasi of neus
- Voornaamste aanvoerroute v lucht & beter dan mond, want langere route
- Conchae nasalis = klepjes = vergroten oppervlak & veroorzaken turbulenties → bedekt
met neusslijmvlies, wat zelf ook antibacteriële filter is
o In dat vlies ook veel bloedvaten → daarin zit dan warmte → dus lucht verwarmd
2
, o Lucht dat binnenkomt in neus botst veel
- Zorgt voor:
o Opwarming:
▪ Hiervoor zorgt enorme doorbloeding v neusslijmvliezen
o Filtering & zuivering:
▪ Haren v voorste nares vangen grotere deeltjes
▪ Mucosa vangt kleinere deeltjes op (stof & bacteriën)
▪ Mucosa beschermt onderliggend epitheel tegen irritatie & uitdroging
▪ Trilharen drijven slijm nr keel waar het w doorgeslikt/opgehoest
o Bevochtiging:
▪ Luchtverplaatsing over vochtig slijmvlies
▪ Bovenzijde neus = Lamina Cribrosa → belangrijk
onderdeel v reukzintuig → past in incisura
ethmoidale v os frontale
• Aan vrzijde hrvan = vrij korte ossa nasalia
sluiten aan
▪ Daaronder = Lamina perpendicularis v os
ethmoidale aan tss-schot tss beide neushelften
▪ Daaronder = Vomer vervolledigt tss-schot
▪ Flanken v neusholte = gevormd dr Maxilla
▪ Aan laterale flanken vertoont os ethmoidale =
Concha Nasalis superior + media
• Daaronder = meatus nasi sup & media
▪ Onderaan laterale flank = Concha Nasalis inferior
• Biedt elke neushelft = meatus nasi inferior
▪ Basis v neusholte = vooraan opgebouwd dr Maxilla
+ vervolledigd dr os platinum
Lucht:
→ Bnn via vestibulum nasi & daar = behaard huidepitheel
→ Gaat dorsaal v vestibulum nasi verder doorheen 3 meati nasi (bekleed met mucosa)
→ Meatus medius & inferior = bekleed met ademhalingsepitheel voorzien v trilhaarcellen &
bekercellen
→ Submucosa bevat klieren
→ Slijmvlies v bovenste doorgang = voorzien v olfactorische sensoren
→ Meatus inferior = ontvangt canalis nasolacrimalis (traankanaal)
# sinussen met slijmvlies = in relatie met neusholte:
→ Sinus maxillaris
→ Sinus frontalis
→ Sinus sphenoidalis
→ Ethmoidale sinussen
N. Olfactorius = reukzenuw:
- Zorgt dus voor reuk
- Maar ook voor vertering
3
, Pharynx
- Lange buis v schedelbasis tot ongeveer C6
- Achter neus, mond & larynx & breder aan bovenkant
- Zorgt ervoor dat er verbinding is tss neus en mond
Opbouw:
1. Nasopharynx:
o Achter neusholte boven palatum molle (zacht verhemelte)
o Lateraal uitmonding tuba auditiva (Eustachius) = verbinding middenoor
o Achterwand tonsillae pharyngeae (neusamandelen)
o Vooral zichtbaar bij kinderen tot 7j atrofiëren daarna geleidelijk
2. Oropharynx:
o Achter mondholte (palatum molle tot C3)
o Zijwanden lopen over in zacht verhemelte wrdr 2 plooien ontstaan
▪ Arcus Palatoglossus
▪ Arcus Palatopharyngeus
▪ Tss die 2 plooien bevindt zich reticulair BW = Tonsilla Palatina
Tijdens slikbeweging w naso- & oropharynx v elkaar gescheiden dr Uvula (huig)
3. Laryngopharynx:
- Verder naar keel toe, zit beetje lager
- Strekt zich uit v/d oropharynx tot C6
Functies:
- Doorgang lucht & voedsel
- Opwarming & bevochtiging
- Smaak (via N. Olfactorius)
- Gehoord: tuba auditiva
- Bescherming (lymfecellen in reticulair BW)
- Spraak (resonantiekamer samen met sinussen)
Larynx
= Voorste gedeelte dat daarna overgaat in trachea
= Verbindt laryngopharynx & trachea
= Thv C3 tot C6
= Na puberteit bij mannen groter
- Bestaat uit soorten kraakbeen = belangrijk vr aanhechten v u stembanden
o ≠de soorten KB = allemaal met ligamentjes verbonden
o Dat systeem moet kunnen bewegen = belangrijk
4
