MP – samenvatting
MAATSCHAPPELIJK PROJECT
INTRODUCTIE
ONDER STUDENTEN
In Vlaanderen kregen 8.691 mensen een leefloon van het OCMW om te kunnen studeren in 2021.
• Gent telt het hoogste aantal leefloonstudenten van Vlaanderen, ruim 1.100 mensen.
• De tendens is ook te voelen in alle andere steden en gemeenten.
LEEFLOONSTUDENT
• Leefloonstudenten zijn mensen (+18) die van thuis geen steun krijgen om te studeren.
o Vaak na een relatiebreuk
o Opgroeien in een gezin dat er niet voldoende middelen voor heeft.
• Het gaat vaak over tieners of twintigers uit kwetsbare milieus.
• Het gros van leefloonstudenten heeft Belgische nationaliteit.
• Een alleenstaande student kan ongeveer 1.238,41 euro leefloon per maand krijgen (2023)
Voorwaarden:
1. De resultaten moeten goed zijn
2. Er moet bijgeklust worden als het kan in combinatie met de studies.
Als dat niet gebeurt, kan het OCMW het leefloon weigeren of intrekken. Een maatschappelijk werker volgt de
afspraken op.
VERSCHIL ARMOEDE EN KANSARMOEDE
Armoede = te weinig financiële mogelijkheden hebben om de mimimaal noodzakelijke goederen en voorzieningen te
bekostigen.
Kansarmoede = in een aanhoudende situatie waarin mensen beperkt worden in hun mogelijkheden om volwaardig deel te
nemen aan de samenleving. Dit gaat verder dan financiële beperkingen en raakt aan diverse aspecten zoals onderwijs, arbeid
en huisvesting.
• Iemand is arm wanneer hij onvoldoende inkomen heeft voor bv-voeding of een goede woning. Hij is niet arm als hij wel
voldoende inkomen heeft, maar dat aan iets anders uitgeeft.
KANSARM IN BELGIË
Statisch spreken we over
• Ongeveer 1 op 6 Belgen in kansarmoede
o Covid en energieprijzen en consumptieprijzen – stijgende armoede?
o Verkeerde keuzes maken – stijgende armoede?
o Falend beleid – stijgende armoede?
• Te verdelen levensmiddelen groeit niet in dezelfde mate mee !
1
, MP - samenvatting
• In 2022 had men 23.036 ton te verdelen levensmiddelen beschikbaar, vergelijkbaar met het volume van 2021
• Resultaat: te verdelen voedsel van 125,4 kg per hoofd in 2021 tot 109,9 kg in 2022
WIE DOET BEROEP OP DE VOEDSELBANKEN?
• Jongeren zijn sterk vertegenwoordigd in 2022 in de populatie die aangewezen is op voedselhulp
• Ongeveer 4 op 10 begunstigden zijn jonger dan 24 jaar, iets meer dan 1 op 4 jonger dan 18 jaar
ARMOEDE MEER DAN FINANCIËLE PROBLEMEN
Armoede web = “je tuimelt van het ene probleem in het andere”
In de Belgische grondwet worden er een reeks levensdomeinen opgelijst waarbij elke
Belg recht heeft op een bloeiend leven.
Wanneer er op één van deze domeinen iets misloopt in de biografie riskeren mensen in
armoede terecht te komen, doordat het ene na het andere levensdomein verzeilt in het
armoede web.
Vast zitten in armoede wekt allerlei gevoelens bij mensen op: woede, schaamte,
isolement, het niet kennen, het niet kunnen … waardoor ze zich op manieren gaan
gedragen die voor mensen die hun situatie niet kennen, vaak onbegrijpelijk is.
èOns kijken/denken over armoede è beïnvloedt ons handelen.
ARMOEDEMODELLEN
Ongeval/ persoonlijke verantwoordelijkheid?
4 armoedemodellen
INZETTEN OP ERVARINGSKENNIS/ERVARINGSDESKUNDIGHEID
Waarom?
• Schetsen van complexe armoedeproblematiek
• Voeling met reële noden van de doelgroep/ HV
• Scheppen van vertrouwen (cliënt – organisatie)
• Hulp bij definiëring van sociale problemen
• Brugfunctie – tolkfunctie
• …
2
, MP - samenvatting
BEELDVORMING
BEELDVORMING
DEFINITIE
Beeldvorming = de geleidelijk ontstaande opvatting over iets.
Beelden ontstaan vanuit de wieg/ gaan ontwikkelen/ verschilt van persoon tot persoon
WAAROM BELANGRIJK VOOR SW? REFERENTIEKADER à DINGEN DIE ONS KIJKEN BEPALEN
Cirkel van betrokkenheid – impact “kijk” op het onderwerp
• Gedrag van anderen
• De situatie
• Omstandigheden
• Het leven
Cirkel van invloed – geeft betekenis aan het onderwerp
• Eigen gedrag
• Eigen gedachten
• Eigen reacties
Model van Stephen Covey 1 • Eigen mindset
Het concept helpt mensen om hun aandacht en energie te richten op zaken waar ze daadwerkelijk invloed op kunnen
uitoefenen, in plaats van inzicht te laten meeslepen door zaken waar ze geen invloed op hebben.
Buitenste cirkel = de politiek, wetgeving, media (hoe we ons de dag van vandaag best gedragen en kijken naar anderen)
Binnenste cirkel = jezelf
EEN EERSTE BEELD VAN ARMOEDE
BRIL OM NAAR ARMOEDE TE KIJKEN IS VERSCHILLEND
• Bril vanuit ons eigen referentiekader
• Bril van oordelen, beoordelen, veroordelen/stereotypen
• Bril vanuit cijfers
• Bril armoede en stress
èBesef ook dat we allemaal, altijd door een bril kijken ..
Verschilt dus bij iedereen
GEVAREN
Welk gevaar schuilt hierin?
• (On)bewuste vooroordelen
• Vooroordelen als evidenties
• Evidenties als “nieuwe” waarheid
èOntstaan van kloven tussen leefwereld
VAN BEELDEN NAAR METEN
3
MAATSCHAPPELIJK PROJECT
INTRODUCTIE
ONDER STUDENTEN
In Vlaanderen kregen 8.691 mensen een leefloon van het OCMW om te kunnen studeren in 2021.
• Gent telt het hoogste aantal leefloonstudenten van Vlaanderen, ruim 1.100 mensen.
• De tendens is ook te voelen in alle andere steden en gemeenten.
LEEFLOONSTUDENT
• Leefloonstudenten zijn mensen (+18) die van thuis geen steun krijgen om te studeren.
o Vaak na een relatiebreuk
o Opgroeien in een gezin dat er niet voldoende middelen voor heeft.
• Het gaat vaak over tieners of twintigers uit kwetsbare milieus.
• Het gros van leefloonstudenten heeft Belgische nationaliteit.
• Een alleenstaande student kan ongeveer 1.238,41 euro leefloon per maand krijgen (2023)
Voorwaarden:
1. De resultaten moeten goed zijn
2. Er moet bijgeklust worden als het kan in combinatie met de studies.
Als dat niet gebeurt, kan het OCMW het leefloon weigeren of intrekken. Een maatschappelijk werker volgt de
afspraken op.
VERSCHIL ARMOEDE EN KANSARMOEDE
Armoede = te weinig financiële mogelijkheden hebben om de mimimaal noodzakelijke goederen en voorzieningen te
bekostigen.
Kansarmoede = in een aanhoudende situatie waarin mensen beperkt worden in hun mogelijkheden om volwaardig deel te
nemen aan de samenleving. Dit gaat verder dan financiële beperkingen en raakt aan diverse aspecten zoals onderwijs, arbeid
en huisvesting.
• Iemand is arm wanneer hij onvoldoende inkomen heeft voor bv-voeding of een goede woning. Hij is niet arm als hij wel
voldoende inkomen heeft, maar dat aan iets anders uitgeeft.
KANSARM IN BELGIË
Statisch spreken we over
• Ongeveer 1 op 6 Belgen in kansarmoede
o Covid en energieprijzen en consumptieprijzen – stijgende armoede?
o Verkeerde keuzes maken – stijgende armoede?
o Falend beleid – stijgende armoede?
• Te verdelen levensmiddelen groeit niet in dezelfde mate mee !
1
, MP - samenvatting
• In 2022 had men 23.036 ton te verdelen levensmiddelen beschikbaar, vergelijkbaar met het volume van 2021
• Resultaat: te verdelen voedsel van 125,4 kg per hoofd in 2021 tot 109,9 kg in 2022
WIE DOET BEROEP OP DE VOEDSELBANKEN?
• Jongeren zijn sterk vertegenwoordigd in 2022 in de populatie die aangewezen is op voedselhulp
• Ongeveer 4 op 10 begunstigden zijn jonger dan 24 jaar, iets meer dan 1 op 4 jonger dan 18 jaar
ARMOEDE MEER DAN FINANCIËLE PROBLEMEN
Armoede web = “je tuimelt van het ene probleem in het andere”
In de Belgische grondwet worden er een reeks levensdomeinen opgelijst waarbij elke
Belg recht heeft op een bloeiend leven.
Wanneer er op één van deze domeinen iets misloopt in de biografie riskeren mensen in
armoede terecht te komen, doordat het ene na het andere levensdomein verzeilt in het
armoede web.
Vast zitten in armoede wekt allerlei gevoelens bij mensen op: woede, schaamte,
isolement, het niet kennen, het niet kunnen … waardoor ze zich op manieren gaan
gedragen die voor mensen die hun situatie niet kennen, vaak onbegrijpelijk is.
èOns kijken/denken over armoede è beïnvloedt ons handelen.
ARMOEDEMODELLEN
Ongeval/ persoonlijke verantwoordelijkheid?
4 armoedemodellen
INZETTEN OP ERVARINGSKENNIS/ERVARINGSDESKUNDIGHEID
Waarom?
• Schetsen van complexe armoedeproblematiek
• Voeling met reële noden van de doelgroep/ HV
• Scheppen van vertrouwen (cliënt – organisatie)
• Hulp bij definiëring van sociale problemen
• Brugfunctie – tolkfunctie
• …
2
, MP - samenvatting
BEELDVORMING
BEELDVORMING
DEFINITIE
Beeldvorming = de geleidelijk ontstaande opvatting over iets.
Beelden ontstaan vanuit de wieg/ gaan ontwikkelen/ verschilt van persoon tot persoon
WAAROM BELANGRIJK VOOR SW? REFERENTIEKADER à DINGEN DIE ONS KIJKEN BEPALEN
Cirkel van betrokkenheid – impact “kijk” op het onderwerp
• Gedrag van anderen
• De situatie
• Omstandigheden
• Het leven
Cirkel van invloed – geeft betekenis aan het onderwerp
• Eigen gedrag
• Eigen gedachten
• Eigen reacties
Model van Stephen Covey 1 • Eigen mindset
Het concept helpt mensen om hun aandacht en energie te richten op zaken waar ze daadwerkelijk invloed op kunnen
uitoefenen, in plaats van inzicht te laten meeslepen door zaken waar ze geen invloed op hebben.
Buitenste cirkel = de politiek, wetgeving, media (hoe we ons de dag van vandaag best gedragen en kijken naar anderen)
Binnenste cirkel = jezelf
EEN EERSTE BEELD VAN ARMOEDE
BRIL OM NAAR ARMOEDE TE KIJKEN IS VERSCHILLEND
• Bril vanuit ons eigen referentiekader
• Bril van oordelen, beoordelen, veroordelen/stereotypen
• Bril vanuit cijfers
• Bril armoede en stress
èBesef ook dat we allemaal, altijd door een bril kijken ..
Verschilt dus bij iedereen
GEVAREN
Welk gevaar schuilt hierin?
• (On)bewuste vooroordelen
• Vooroordelen als evidenties
• Evidenties als “nieuwe” waarheid
èOntstaan van kloven tussen leefwereld
VAN BEELDEN NAAR METEN
3
