Samenvatting alle lessen - Communicatiewetenschap

Hoofdstuk 1: inleiding
dinsdag 1 oktober 2024
12:59
 Communicatiewetenschappen = belangrijk voor verschillende disciplines.
Vb. je bent socioloog, media is een socialisatiebron hierdoor leer je de normen en waarden
binnen de samenleving.
o Sociologie: Media reproduceert en onderhoudt de vaste normen en waarden
 Schoonheidsidealen evolueren door sociale context, middelen die we hebben, …
deze worden uitgedaagd door bv bodypositivity. Dit gebeurt via de media
 Gender en seksualiteit: normen worden uitgedaagd in tv-series. Tv-series is dus een
reflectie van de evolutie van gender en seksualiteit.
o Politiek: kunnen publieke opinie beïnvloeden (4de macht). Politici maken gebruik van sociale
media op kiezers te behouden en nieuwe kiezers erbij te krijgen. Media is speelt hier dus een
belangrijke rol
 Ook influencers spelen een grote rol, jongeren baseren zich op content van
influencers. Zij informeren jongeren op sociale media. Ook op politiek vlak kunnen ze
beïnvloeden
 Inmenging bij verkiezingen (chatbots),
o Economisch: communicatie is hier cruciaal, dingen verkopen moet via communicatie
 Diensten steunen door influencermarketing (ad)
o Mediaprofessionals, cruciale rol van journalisten -> burgers informeren zodat ze een keuze
kunnen maken in verkiezingen, meningen, ...

 communicatieWETENSCHAP
o We willen de realiteit gaan voorspellen
o Belang van theorieën, onderzoeken, begrijpen, modellen/concepten (hypothesen
opstellen, survey (= hoe meer dit, hoe meer dan dat), experiment (=causaliteit),
diepte-interviews (=bij bepaalde groep in de diepte kunnen zoeken), inhoudsanalyse
(=
o Studies worden gepubliceerd in wetenschappelijke literatuur

 Belang communicatiewetenschappen
o Vb. social learning theory
 Via observeren gedrag overnemen van anderen
 Grotere kans om gedrag over te nemen bij beloning
 Vb. gamen, je wordt beloont als je een missie uitvoert waarbij je mensen
moet aanrijden. Dit stimuleert agressie
Is dit dan wel zo? -> studies naar gedaan waarbij er verschillende conclusies zijn. Je
kunt dus niets vaststellen. (kortetermijneffecten, enkel bij bepaalde groepen?) je
kunt zo een grote uitspraak dus niet doen.

o Boek: hij maakt gebruik van generationele data (= ene stijgt, andere stijgt -> dan zal er wel
een link zijn)
=> is niet zo!

=> deze debatten bevestigen hoe belangrijk communicatie is.

 Communicatiewetenschappen = jonge discipline (na WOll)
Het bestond eigenlijk al veel langer, in de oudheid
o Aristotels had er ook al over nagedacht, waarom is het dat sommige personen anderen zo
makkelijk kunnen overtuigen en anderen dat niet kunnen?

,  EHTOS: de persoon zelf (persoonlijkheid + uiterlijk)
 PATHOS: inspelen op emoties van publiek (politici)
 LOGOS: logica van argumentatie




Hoofdstuk 2: basisconcepten en modellen

,dinsdag 1 oktober 2024
13:36
2.1 inleiding
2.2 Wat is communicatie?
 Woordenboekdefinities
o Overdracht van informatie:
 eenrichtingsverkeer
 puur het uitsturen van de zender
o Uitwisseling van informatie:
 tweerichtingsverkeer
 gemeenschappelijk maken van ideëen
 Zender en ontvanger = gelijkwaardig
-> dynamisch proces

o Voorbeelden van wetenschappelijke definities (niet vanbuiten kennen)
 Weet dat er veel definities zijn en dat het verschillend kan zijn obv welke invalshoek
je kijkt
 Eerste = massacommunicatie
 Laatste = interpersoonlijke communicatie

 Twee belangrijke perspectieven van communicatie
o Processchool: ziet communicatie als een overdracht/transmissie van de boodschap
 Je start bij de zender + gaat informatie omzetten in bepaalde stimuli zoals
woorden (= encoderen), = een proces om ontvanger te beïnvloeden
 De ontvanger gaat decoderen = gaat woorden proberen begrijpen
 Beïnvloedingsproces kan ook fout gaan (vb. logica zat niet goed, inspelen op
emoties liep fout -> Aristoteles) = communicatiefout
o Betekeniscreatieschool: ziet communicatie als productie en uitwisseling van
betekenissen
 Dynamisch en interactie
 Hierbij is er geen sprake van foute communicatie, want men wisselt gewoon
ideëen uit
 Ontvanger en zender staan op gelijke hoogte, ontvanger doet met de
informatie wat die wil (zender wilt dus niet beïnvloeden of iets gedaan
krijgen van de ontvanger)
 iedereen hangt een andere betekenis op aan dezelfde boodschap
=> betekenissen kunnen evolueren doorheen de tijd en kunnen uitgedaagt worden
Zie vb'en op slides

2.3 Controversen en breekpunten in de definities van communicatie
 (vb'en)
o Ja communicatie: eenrichtingscommunicatie
o Ja non-verbale communicatie
o De gewenste invloed is er niet -> geen goede communicatie, het publiek
communiceert dat zijn grappen niet grappig zijn -> wel communicatie

2.3.1 intentionaliteit als breekpunt
o Er moet een intentie zijn om te communiceren
o Communicatie = zender actief + ontvanger actief
o Pasief-actief model van McQuail:
1. lesgeven + leerlingen schrijven op
2. rood worden tijdens mondeling examen, leerkracht ziet dat

, 3. passief luisteren in de klas, niet noteren
4. indruk hebben van iemand op straat
=> er is enkel sprake van communicatie in situatie 1!

2.3.2 geslaagdheid als criterium?
 Is de communicatie wel geslaagd?
o Fauconnier: CG (geslaagde communicatie) = T (transmissie) + Ox (ontvangst door
persoon x) + lb (gewilde interpretatie + Ub (gewilde uitkomst)
o Er kunnen verschillende situaties zijn:
 Er is T van de boodschap, geen ontvangst O
 Er is T en O, geen O door persoon x maar wel O door persoon y
 T en O door persoon x, maar geen interpretatie I
 T, Ox en I, maar geen juiste bedoelde interpretatie Ib
 T, Ox, I, Ib, maar verkeerde bedoelde uitwerking Ub
 T, Ox, I, Ib, Ub
 Vb'en!!!!

2.3.3 eenrichtings- of tweerichtingsverkeer
 Eenrichtingsverkeer -> eerder bij massacommunicatie
 Tweerichtingsverkeer -> eerder bij interpersoonlijke communicatie

2.3.4 observatieniveau (communicatieniveaus)
 Niveaus:
o Intrapersoonlijk: met jezelf, binnen 1 persoon
o Interpersoonlijk: communicatie tss 2 personen of tss kleinere groepen
o Communicatie in kleine groepen
o Organisatiecommunicatie: tss bedrijven
o Massacommunicatie: media, tv
 Kan je over communicatie spreken als je in interactie gaat met iets niet-menselijk?
Technologische evoluties dagen de communicatiewetenschap uit. Hoe gaan mensen niet enkel
met mensen om, maar met objecten of "bots"?

2.4 Elementen van het communicatieproces
2.4.1 bron/zender
o Bron = persoon
o Zender = technische apparaat
o Dit is typisch communicatieproces
o Zender encodeert (= omzetten tot woorden) en zendt door
o Macht van zender (beïnvloeden ontvanger)
o Eerste communicatiemodellen = ontvanger passief
o Huidige communicatiemodellen = ontvanger actief zoals zender

2.4.2 ontvanger/bestemmeling
o Bestemmeling = persoon
o Ontvanger = technisch apparaat
o Ontvanger decodeert en interpreteert (proberen begrijpen) de boodschap
o Na zenderdominantie, meer aandacht voor ontvanger

2.4.3 boodschap
o Wat wordt er precies overgedragen?
o Verbale stimuli (=woorden), non-verbale stimuli (= gebaren)