Insuline en glucagon
Insuline à ANABOOL
- Zal zorgen voor een daling van de bloedsuikerspiegel
- Zal er ook voor zorgen dat alle nutriënten worden opgeslagen
o Zo zal er op moment van nood altijd een fuel aanwezig zijn
- Is het enige hormoon die dat kan doen er is geen fall back scenario voor insuline!
- Endogeen vs exogeen
o Bij stress à sterke stijging glucose levels
o Als je dan exogeen insuline toedient zullen de levels sterk dalen
- Heeft eerder hit en run eBect
o Suikerspiegel stijgt à insuline stijgt à suikerspiegel daalt
o Heeft dus een direct eBect
- Peptide hormoon
o Zal dus nooit per oraal kunnen worden toegediend
- ! Heeft een verschillend eBect bij de monogastrica en polygastrica!
Glucagon à stijging bloedsuikerspiegel
- Is een diabetogeen hormoon
Diabetogene hormonen:
- = hormonen die de bloedsuikerspiegel doen stijgen
o Glucagon
o Catecholamines
o GH
ð Allemaal onderdeel van de sympaticus
ð In het lichaam zijn er veel factoren aanwezig die de bloedsuikerspiegel doen stijgen, suiker
is een belangrijke brandstof het is dus belangrijk dat deze onmiddellijk beschikbaar is
Waar worden insuline en glucagon geproduceerd?
à pancreas
- Van endodermale oorsprong
- Ontstaat uit een dorsale en ventrale knop
o Hieruit groeit het duodenum
o Maar ook de pancreas
- Pancreas ontstaat al snel tijdens de embryonale ontwikkeling
- Bestaat uit twee lobben
o Liggen in het mesenterium thv duodenum
o 1 lob ligt tegen de curvatura major
o De andere ligt tegen het begindeel van het duodenum
Morfologsiche gegevens pancreas
- Endocrien gedeelte
o Eilandjes van Langerhans
o Staat in voor oa insuline productie (kijk verder)
1
, o Maakt slechts 5% uit van het totaal volume van de pancreas
o Stort inhoud uit in portaalsysteem
§ Dit bloed gaat dan naar de lever
§ Bloed is ook beladen met nutriënten
o ! 95% van de geproduceerde insuline komt terecht in de lever
§ Slechts 5% in het portaalsysteem
- Exocrien gedeelte
o Bevat acini
o Productie van spijsverteringsenzymen
§ Deze enzymen staan vnl in voor de vertering van eiwitten
o Mondt uit in het duodenum
§ Stort inhoud daar ook uit
Wat bij pancreatitis
- Pancreas zal hierbij verbindweefselen
- Als eeen deel van de exocriene functie verloren gaat is dat niet zo erg
o Is het grootste deel van de pancreas
o Men kan eventueel exogeen enzymen toedienen.
- Is het de endocriene functie die verloren gaat heb je een groter probleem
o Deze maakt slechts 5% van de pancreas uit, dus je hebt niet veel om op terug te
vallen
o Ook is er geen enkel ander orgaan dat in staat voor insuline productie
o En er bestaat ook niet zoals insuline
Pancreatitis
- Ontsteking van de pancreas
- Komt vnl voor bij honden en katten
o Katten à eerder subklinisch, geen duidelijk symptomen
o Honden à hebben wel duidelijke symptomen maar deze zijn heel algemeen zoals
diaree, braken, … die dus ook bij veel andere ziektebeelden horen
- Is is 30-50% van de gevallen fataal
- Pancreatitis bij paarden en runderen is heel zeldzaam
o Uitzondering à Wagyu runderen
§ Deze dieren worden afgemest op leeftijd van 30 maanden en krijgen een
sterk hypercalorisch dieet hierdoor kan pancreas ontsteken
- Is altijd een spoedgeval
- Pancreatitis kan leiden tot diabetes mellitus
- Predisponerende triggers voor pancreatitis
o Ras
§ Honden:
• Miniatuur shnauzzer
o Hebben vaak problemen met omzetting van tripsinogeen
naar tripsine
• Cocker Spaniël
• Dashound
§ Katten:
• Siamese kat
2
, o Geslacht à gelijkmatige verdeling
o Leeftijd
§ Vnl bij honden en katten van middelbare leeftijd
§ Niet bij pups
o Ischemie = onvoldoende doorbloeding naar orgaan of weefsel
§ Leidt tot hypoxie (oa van de pancreas)
§ Kan zelf bij jonge dieren zorgen voor pancreatitis
o Babesia
§ Parasiet overgedragen door teken
§ Kruipen in de RBC en barsten allemaal tegelijkertijd
• Zorgt zo ook voor hypoxie
o Dieet
§ Door vetrijke maaltijden
o Obstructie van pancreas afvoergang
o Medicatie
o Reflux vanuit duodenum naar pancreas
o Medicatie
§ Furosemiden à is een diureticum
§ Sulfonamides
§ Organofosfaten à worden gebruikt in shampoo bij
o Infectie
o Trauma
§ Scheur in pancreas
§ Probleem thv ansa proximalis duodenum
à Hoe kan diabetes mellitus en Cushing aanleiding geven tot pancreatitis
- Diabetes mellitus à door een verhoogd triglyceride gehalte of een hyperglycemie
Afvoergangen
- De afvoergangen van lever en pancreas fusioneren met elkaar en monde uit in het
duodenum
o Monden uit thv de papilla van Vater
§ Deze heeft een sphincter van Odi
• Deze is belangrijk zodat geen inhoud van het duodenum kan
terugvloeien naar de pancreas of lever want is niet steriel
o Deze afvoergang kan verstopt raken
§ Door galstenen
§ Leverbot à parasiet
§ Lever tumor
§ Ontsteking dunne darmwand
- Lever en pancreas zijn rijkelijk doorbloedt
o Core business van de lever à vetering vetten
Maagzweren – ulcussen – EGUS
- Terugvloei van pancreas -en lever sap speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van
maagzweren
- Bij paarden à prevalentie ligt redelijk hoog (60-90%)
o Dit is vaak vrij symptoom loos
3
Insuline à ANABOOL
- Zal zorgen voor een daling van de bloedsuikerspiegel
- Zal er ook voor zorgen dat alle nutriënten worden opgeslagen
o Zo zal er op moment van nood altijd een fuel aanwezig zijn
- Is het enige hormoon die dat kan doen er is geen fall back scenario voor insuline!
- Endogeen vs exogeen
o Bij stress à sterke stijging glucose levels
o Als je dan exogeen insuline toedient zullen de levels sterk dalen
- Heeft eerder hit en run eBect
o Suikerspiegel stijgt à insuline stijgt à suikerspiegel daalt
o Heeft dus een direct eBect
- Peptide hormoon
o Zal dus nooit per oraal kunnen worden toegediend
- ! Heeft een verschillend eBect bij de monogastrica en polygastrica!
Glucagon à stijging bloedsuikerspiegel
- Is een diabetogeen hormoon
Diabetogene hormonen:
- = hormonen die de bloedsuikerspiegel doen stijgen
o Glucagon
o Catecholamines
o GH
ð Allemaal onderdeel van de sympaticus
ð In het lichaam zijn er veel factoren aanwezig die de bloedsuikerspiegel doen stijgen, suiker
is een belangrijke brandstof het is dus belangrijk dat deze onmiddellijk beschikbaar is
Waar worden insuline en glucagon geproduceerd?
à pancreas
- Van endodermale oorsprong
- Ontstaat uit een dorsale en ventrale knop
o Hieruit groeit het duodenum
o Maar ook de pancreas
- Pancreas ontstaat al snel tijdens de embryonale ontwikkeling
- Bestaat uit twee lobben
o Liggen in het mesenterium thv duodenum
o 1 lob ligt tegen de curvatura major
o De andere ligt tegen het begindeel van het duodenum
Morfologsiche gegevens pancreas
- Endocrien gedeelte
o Eilandjes van Langerhans
o Staat in voor oa insuline productie (kijk verder)
1
, o Maakt slechts 5% uit van het totaal volume van de pancreas
o Stort inhoud uit in portaalsysteem
§ Dit bloed gaat dan naar de lever
§ Bloed is ook beladen met nutriënten
o ! 95% van de geproduceerde insuline komt terecht in de lever
§ Slechts 5% in het portaalsysteem
- Exocrien gedeelte
o Bevat acini
o Productie van spijsverteringsenzymen
§ Deze enzymen staan vnl in voor de vertering van eiwitten
o Mondt uit in het duodenum
§ Stort inhoud daar ook uit
Wat bij pancreatitis
- Pancreas zal hierbij verbindweefselen
- Als eeen deel van de exocriene functie verloren gaat is dat niet zo erg
o Is het grootste deel van de pancreas
o Men kan eventueel exogeen enzymen toedienen.
- Is het de endocriene functie die verloren gaat heb je een groter probleem
o Deze maakt slechts 5% van de pancreas uit, dus je hebt niet veel om op terug te
vallen
o Ook is er geen enkel ander orgaan dat in staat voor insuline productie
o En er bestaat ook niet zoals insuline
Pancreatitis
- Ontsteking van de pancreas
- Komt vnl voor bij honden en katten
o Katten à eerder subklinisch, geen duidelijk symptomen
o Honden à hebben wel duidelijke symptomen maar deze zijn heel algemeen zoals
diaree, braken, … die dus ook bij veel andere ziektebeelden horen
- Is is 30-50% van de gevallen fataal
- Pancreatitis bij paarden en runderen is heel zeldzaam
o Uitzondering à Wagyu runderen
§ Deze dieren worden afgemest op leeftijd van 30 maanden en krijgen een
sterk hypercalorisch dieet hierdoor kan pancreas ontsteken
- Is altijd een spoedgeval
- Pancreatitis kan leiden tot diabetes mellitus
- Predisponerende triggers voor pancreatitis
o Ras
§ Honden:
• Miniatuur shnauzzer
o Hebben vaak problemen met omzetting van tripsinogeen
naar tripsine
• Cocker Spaniël
• Dashound
§ Katten:
• Siamese kat
2
, o Geslacht à gelijkmatige verdeling
o Leeftijd
§ Vnl bij honden en katten van middelbare leeftijd
§ Niet bij pups
o Ischemie = onvoldoende doorbloeding naar orgaan of weefsel
§ Leidt tot hypoxie (oa van de pancreas)
§ Kan zelf bij jonge dieren zorgen voor pancreatitis
o Babesia
§ Parasiet overgedragen door teken
§ Kruipen in de RBC en barsten allemaal tegelijkertijd
• Zorgt zo ook voor hypoxie
o Dieet
§ Door vetrijke maaltijden
o Obstructie van pancreas afvoergang
o Medicatie
o Reflux vanuit duodenum naar pancreas
o Medicatie
§ Furosemiden à is een diureticum
§ Sulfonamides
§ Organofosfaten à worden gebruikt in shampoo bij
o Infectie
o Trauma
§ Scheur in pancreas
§ Probleem thv ansa proximalis duodenum
à Hoe kan diabetes mellitus en Cushing aanleiding geven tot pancreatitis
- Diabetes mellitus à door een verhoogd triglyceride gehalte of een hyperglycemie
Afvoergangen
- De afvoergangen van lever en pancreas fusioneren met elkaar en monde uit in het
duodenum
o Monden uit thv de papilla van Vater
§ Deze heeft een sphincter van Odi
• Deze is belangrijk zodat geen inhoud van het duodenum kan
terugvloeien naar de pancreas of lever want is niet steriel
o Deze afvoergang kan verstopt raken
§ Door galstenen
§ Leverbot à parasiet
§ Lever tumor
§ Ontsteking dunne darmwand
- Lever en pancreas zijn rijkelijk doorbloedt
o Core business van de lever à vetering vetten
Maagzweren – ulcussen – EGUS
- Terugvloei van pancreas -en lever sap speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van
maagzweren
- Bij paarden à prevalentie ligt redelijk hoog (60-90%)
o Dit is vaak vrij symptoom loos
3
