Oefencollege Koop – Bijzondere overeenkomsten
Prof. dr. Nicolas Carette
Drs. Thibaut Verhofstede
Schema casus oplossen:
Je begint met de drie W-vragen, onder de derde W zitten nog vier categorieën:
Welke contract?
Welk regime? (schrijf hier ook bij waarom het regime van toepassing is + eventueel artikel)
Welk middel? Zijn vaak verbintenissen, geldigheidsvereisten, … ook boek 6 altijd bekijken
- Aansprakelijkheidsvoorwaarden
- Uitoefeningsvoorwaarden
- Remedies
- Exoneratie
Bij verschillende personen ook telkens het stappenplan toepassen (als iets hetzelfde is als bij andere
persoon mag je daarnaar verwijzen bv. verwijzen naar de aansprakelijkheidsvoorwaarden)
Op examen ook alle relevante artikelen opschrijven, worden veel punten mee verloren !
Vergeet geen conclusie!
Casus 1
De heer en mevrouw Van Aken hebben zichzelf voor hun 20ste huwelijksverjaardag getrakteerd op de
aankoop van een Iraans tapijt bij een Kortrijkse tapijtenhandelaar op 25 november 2024. Hierbij
kregen ze een bewijs van oorsprong. Het echtpaar eiste en verkreeg tevens een attest voor de
verzekeraar waarin de specifieke kenmerken van het tapijt formeel werden gewaarborgd:
handgeknoopt, plantaardig gekleurd en een knoopdichtheid van 500 000 knopen/m². Helaas, een
expert van de verzekeringsmaatschappij stelt op 25 februari 2025 vast dat het tapijt synthetisch
gekleurd is en slechts een knoopdichtheid heeft van 375 000 knopen/m². Hierdoor verliest het tapijt
veel van zijn waarde. In plaats van 17.000 euro die het echtpaar betaald heeft, blijkt het slechts 6.000
euro waard te zijn. Wat kunnen de heer en mevrouw Van Aken begin maart 2025 verkrijgen?
Antwoord:
Welk contract? Koop
Welk regime? Consumentenkoop (want: consument, consumptiegoed, professionele verkoper en
verkoopovereenkomst, art. 1649bis oud BW) monistisch regime van conforme levering! Omvat de
levering + vrijwaring voor verborgen gebreken
Welk middel? Niet-conforme levering
- Aansprakelijkheidsvoorwaarden:
o Niet-conformiteit: art. 1649ter, §2, 1° oud BW
o Anterioriteit (art. 1649quater §4 BW): vermoeden gedurende de 2 jaar
o Waarborgtermijn (art 1649quater § 1 oud BW): 2 jaar
1
, - Uitoefeningsvoorwaarden:
o Meldingstermijn minimum 2m vanaf effectieve kennis(art. 1649quater, §2 BW): ok
o Verjaringstermijn? 1j v/a effectieve kennis (art. 1649quater, §3 oud BW): ok
- Remedies:
o Kosteloos herstel of vervang (art. 1649quinquies BW): kostelijk, dan wel onmogelijk
o Prijsvermindering of ontbinding
Ontbinding vereist ernst (wordt vermoed)
o Eventuele schadevergoeding (art. 5.86 BW)
- Is er nog een middel? Wilsgebrek? Buitencontractuele fout?
o Wilsgebrek? Dwaling? niet echt, eerder geen sprake van een wilsgebrek
o Buitencontractuele fout? Niet echt hier
- Wat indien het ging over het een hond i.p.v. een tapijt?
o Meldingstermijn: onverwijld kennis geven
o Waarborgtermijn is één jaar
o Vermoeden van anterioriteit ook één jaar
o Dier kan ook consumptiegoed zijn
o ‘Herstel’ van een dier = genezen + cap op bedrag
o Ingeval van overlijden van het dier moet de verkoper instaan voor de kosten van de
autopsie
Casus 2
Jan koopt op 1 januari 2024 een tweedehandswagen bij Cardoen te Wilrijk, een groothandelaar in
nieuwe en tweedehandswagens. Diezelfde dag nog krijgt Jan de sleutels en rijdt hij met zijn nieuwe
tweedehandswagen huiswaarts. In het contract gesloten tussen Jan en Cardoen staat dat de
waarborgtermijn van art. 1649quater, §1 oud BW verminderd wordt tot 1,5 jaar. Op 1 februari 2024
valt Jan met zijn wagen in panne. Een grondig onderzoek van zijn garagist wijst uit dat de motor
versleten is, en vervangen moet worden. Jan is stomverbaasd. De kilometerstand bij aankoop van de
wagen gaf 100.000 km aan. Een gemiddelde motor moet zeker meegaan tot 200.000 km. Op 10
februari verwittigt Jan de verkoper (Cardoen). Deze reageert eveneens verbaasd. Na verder
onderzoek blijkt dat er gesjoemeld is met de kilometerstand, en meer specifiek door Bert. Bert was
de oorspronkelijke eigenaar van de wagen, aangekocht in 2014. Hij heeft de wagen in 2019 verkocht
aan Shani (diens buurvrouw) Shani heeft de wagen op haar beurt in december 2023 verkocht aan
Cardoen. Zowel in de koopakte tussen Bert en Shani als in koopakte tussen Shani en Cardoen is
volgende bepaling opgenomen: “De verkoper is niet aansprakelijk voor (schade ten gevolge van)
verborgen gebreken”. Wat kan Jan ondernemen?
Antwoord:
T.a.v. Cardoen
Welk contract? Koop
Welk regime? Consumentenkoop (voorwaarden art. 1649bis oud BW) consumptiegoed,
consument, professionele verkoper & koop
2
, Welk middel? Niet-conforme levering
- Aansprakelijkheidsvoorwaarden:
o Niet-conformiteit: art. 1649ter, §2, 1° oud BW: ok
o Anterioriteit (art. 1649quater §4 BW): vermoeden gedurende twee jaar
o Waarborgtermijn (art. 1649quater § 1, lid 1 oud BW): 2 jaar
Termijn contractueel verkort in de casus
In principe niet mogelijk, maar wél bij tweedehandsgoederen, dus ok
- Uitoefeningsvoorwaarden:
o Meldingstermijn van 2 maanden: ok (vanaf effectieve kennis, art. 1649quater, §2)
o Verjaringstermijn van 1 jaar: ok (art. 1649quater, §3)
- Remedies: art. 1649quinquies oud BW
o Herstel of vervang? Gehele motor vervangen is vrij kostelijk, dus beter niet
o Ontbinding of prijsvermindering
Hier is ontbinding het meest logische
o Eventuele schadevergoeding (art. 5.86 BW)
- Andere middelen?
o Wilsgebrek? Dwaling (art. 5.34 BW): je koopt een wagen, maar die voldoet niet
Indien er sprake is van een functioneel gebrek: vaak dwaling
- Exoneratie: geen sprake van in de casus
T.a.v. Shani
Kwalitatieve rechten worden mee overgedragen bij koopcontract (art. 5.105 BW) de vordering van
Cardoen tegen Shani
Welk contract? Koop
Welk regime? Gemeen kooprecht
Welk middel? Vrijwaring voor verborgen gebreken
- Aansprakelijkheidsvoorwaarden:
o Gebrek: ok
o Verborgen: ok
o Ernstig: ok
o Anterieur: ok, Bert had er al aan gesjoemeld
- Uitoefeningsvoorwaarden:
o Art. 1648 oud BW: korte termijn: ok
- Remedies:
o Art. 1644 oud BW:
Actio redhibitoria
Actio quanti minoris
3
Prof. dr. Nicolas Carette
Drs. Thibaut Verhofstede
Schema casus oplossen:
Je begint met de drie W-vragen, onder de derde W zitten nog vier categorieën:
Welke contract?
Welk regime? (schrijf hier ook bij waarom het regime van toepassing is + eventueel artikel)
Welk middel? Zijn vaak verbintenissen, geldigheidsvereisten, … ook boek 6 altijd bekijken
- Aansprakelijkheidsvoorwaarden
- Uitoefeningsvoorwaarden
- Remedies
- Exoneratie
Bij verschillende personen ook telkens het stappenplan toepassen (als iets hetzelfde is als bij andere
persoon mag je daarnaar verwijzen bv. verwijzen naar de aansprakelijkheidsvoorwaarden)
Op examen ook alle relevante artikelen opschrijven, worden veel punten mee verloren !
Vergeet geen conclusie!
Casus 1
De heer en mevrouw Van Aken hebben zichzelf voor hun 20ste huwelijksverjaardag getrakteerd op de
aankoop van een Iraans tapijt bij een Kortrijkse tapijtenhandelaar op 25 november 2024. Hierbij
kregen ze een bewijs van oorsprong. Het echtpaar eiste en verkreeg tevens een attest voor de
verzekeraar waarin de specifieke kenmerken van het tapijt formeel werden gewaarborgd:
handgeknoopt, plantaardig gekleurd en een knoopdichtheid van 500 000 knopen/m². Helaas, een
expert van de verzekeringsmaatschappij stelt op 25 februari 2025 vast dat het tapijt synthetisch
gekleurd is en slechts een knoopdichtheid heeft van 375 000 knopen/m². Hierdoor verliest het tapijt
veel van zijn waarde. In plaats van 17.000 euro die het echtpaar betaald heeft, blijkt het slechts 6.000
euro waard te zijn. Wat kunnen de heer en mevrouw Van Aken begin maart 2025 verkrijgen?
Antwoord:
Welk contract? Koop
Welk regime? Consumentenkoop (want: consument, consumptiegoed, professionele verkoper en
verkoopovereenkomst, art. 1649bis oud BW) monistisch regime van conforme levering! Omvat de
levering + vrijwaring voor verborgen gebreken
Welk middel? Niet-conforme levering
- Aansprakelijkheidsvoorwaarden:
o Niet-conformiteit: art. 1649ter, §2, 1° oud BW
o Anterioriteit (art. 1649quater §4 BW): vermoeden gedurende de 2 jaar
o Waarborgtermijn (art 1649quater § 1 oud BW): 2 jaar
1
, - Uitoefeningsvoorwaarden:
o Meldingstermijn minimum 2m vanaf effectieve kennis(art. 1649quater, §2 BW): ok
o Verjaringstermijn? 1j v/a effectieve kennis (art. 1649quater, §3 oud BW): ok
- Remedies:
o Kosteloos herstel of vervang (art. 1649quinquies BW): kostelijk, dan wel onmogelijk
o Prijsvermindering of ontbinding
Ontbinding vereist ernst (wordt vermoed)
o Eventuele schadevergoeding (art. 5.86 BW)
- Is er nog een middel? Wilsgebrek? Buitencontractuele fout?
o Wilsgebrek? Dwaling? niet echt, eerder geen sprake van een wilsgebrek
o Buitencontractuele fout? Niet echt hier
- Wat indien het ging over het een hond i.p.v. een tapijt?
o Meldingstermijn: onverwijld kennis geven
o Waarborgtermijn is één jaar
o Vermoeden van anterioriteit ook één jaar
o Dier kan ook consumptiegoed zijn
o ‘Herstel’ van een dier = genezen + cap op bedrag
o Ingeval van overlijden van het dier moet de verkoper instaan voor de kosten van de
autopsie
Casus 2
Jan koopt op 1 januari 2024 een tweedehandswagen bij Cardoen te Wilrijk, een groothandelaar in
nieuwe en tweedehandswagens. Diezelfde dag nog krijgt Jan de sleutels en rijdt hij met zijn nieuwe
tweedehandswagen huiswaarts. In het contract gesloten tussen Jan en Cardoen staat dat de
waarborgtermijn van art. 1649quater, §1 oud BW verminderd wordt tot 1,5 jaar. Op 1 februari 2024
valt Jan met zijn wagen in panne. Een grondig onderzoek van zijn garagist wijst uit dat de motor
versleten is, en vervangen moet worden. Jan is stomverbaasd. De kilometerstand bij aankoop van de
wagen gaf 100.000 km aan. Een gemiddelde motor moet zeker meegaan tot 200.000 km. Op 10
februari verwittigt Jan de verkoper (Cardoen). Deze reageert eveneens verbaasd. Na verder
onderzoek blijkt dat er gesjoemeld is met de kilometerstand, en meer specifiek door Bert. Bert was
de oorspronkelijke eigenaar van de wagen, aangekocht in 2014. Hij heeft de wagen in 2019 verkocht
aan Shani (diens buurvrouw) Shani heeft de wagen op haar beurt in december 2023 verkocht aan
Cardoen. Zowel in de koopakte tussen Bert en Shani als in koopakte tussen Shani en Cardoen is
volgende bepaling opgenomen: “De verkoper is niet aansprakelijk voor (schade ten gevolge van)
verborgen gebreken”. Wat kan Jan ondernemen?
Antwoord:
T.a.v. Cardoen
Welk contract? Koop
Welk regime? Consumentenkoop (voorwaarden art. 1649bis oud BW) consumptiegoed,
consument, professionele verkoper & koop
2
, Welk middel? Niet-conforme levering
- Aansprakelijkheidsvoorwaarden:
o Niet-conformiteit: art. 1649ter, §2, 1° oud BW: ok
o Anterioriteit (art. 1649quater §4 BW): vermoeden gedurende twee jaar
o Waarborgtermijn (art. 1649quater § 1, lid 1 oud BW): 2 jaar
Termijn contractueel verkort in de casus
In principe niet mogelijk, maar wél bij tweedehandsgoederen, dus ok
- Uitoefeningsvoorwaarden:
o Meldingstermijn van 2 maanden: ok (vanaf effectieve kennis, art. 1649quater, §2)
o Verjaringstermijn van 1 jaar: ok (art. 1649quater, §3)
- Remedies: art. 1649quinquies oud BW
o Herstel of vervang? Gehele motor vervangen is vrij kostelijk, dus beter niet
o Ontbinding of prijsvermindering
Hier is ontbinding het meest logische
o Eventuele schadevergoeding (art. 5.86 BW)
- Andere middelen?
o Wilsgebrek? Dwaling (art. 5.34 BW): je koopt een wagen, maar die voldoet niet
Indien er sprake is van een functioneel gebrek: vaak dwaling
- Exoneratie: geen sprake van in de casus
T.a.v. Shani
Kwalitatieve rechten worden mee overgedragen bij koopcontract (art. 5.105 BW) de vordering van
Cardoen tegen Shani
Welk contract? Koop
Welk regime? Gemeen kooprecht
Welk middel? Vrijwaring voor verborgen gebreken
- Aansprakelijkheidsvoorwaarden:
o Gebrek: ok
o Verborgen: ok
o Ernstig: ok
o Anterieur: ok, Bert had er al aan gesjoemeld
- Uitoefeningsvoorwaarden:
o Art. 1648 oud BW: korte termijn: ok
- Remedies:
o Art. 1644 oud BW:
Actio redhibitoria
Actio quanti minoris
3
