SAMENVATTING BASISBOEK OPVOEDING
100%
Samenvatting: Boek "Basisboek Opvoeding", Malschaert & Traas (6e Druk)
Hoofdstuk 1 Wat Is Opvoeding Eigenlijk?
1.1. Inleiding
In Dit Hoofdstuk Wordt Ingegaan Op Een Aantal Begrippen En Vragen
Die Te Maken Hebben Met De Opvoeding. Daarnaast Wordt Er
Ingegaan Op De Invloed Die De Maatschappij Uitoefent Op De
Opvoeding En Wat De Voorwaarden Hiervoor Zijn. De Opvoeding Is
De Verantwoordelijkheid Van De Opvoeders Van Het Kind, De
Maatschappij Kan Hierbij Een Rol Spelen Wanneer De Kinderen Hieraan
Toevertrouwd Worden. In Dit Hoofdstuk Worden Deze Aspecten Aan
De Hand Van Voorbeelden Uit De Praktijk Besproken.
1.2 Is Opvoeding Nodig?
Aan De Hand Van Voorbeelden Met Betrekking Tot Kinderen Die In De
Wildernis Zijn Opgegroeid Stelt Men De Vraag Of Opvoeding Nodig Is.
Kennelijk Vindt Men Van Wel, Dit Omdat Men Zich Overal Ter Wereld
Het Lot Van Kinderen Die Op Straat Leven Aantrekt En Probeert Hen
Enige Opvoeding Aan Te Bieden.
Daarnaast Ontstaat De Vraag Of Men Zich Kan Onttrekken Aan
Opvoeding. Men Is Van Mening Dat Dit Niet Tot De Mogelijkheden
Behoort. Je Kunt Je Niet Onttrekken Aan Het Opvoeden Van Kinderen.
Het Enige Wat Je Kunt Doen Is Een Kind Slecht, Goed Of
Onverantwoord Opvoeden. Verder Stelt Men Aan De Kaak Of Er Een
Verschil Is In Het Opvoeden En Het Verzorgen Van Een Kind . Dit Is Wel
Het Geval. Er Is Onderzoek Hiernaar Geweest En Bij Één Van Die
Onderzoeken Heeft Men Onderzocht Hoe Het Is Om Een Kind Alleen
Lichamelijke Verzorging Te Bieden. De Effecten Hiervan Op De
Ontwikkeling Van Het Kind Waren Desastreus. Men Komt Tot De
Conclusie Dat Het Niet Opvoeden Van Een Kind Niet Bestaat. Je Bent
Altijd Aan Het Opvoeden Als Je In Contact Komt Met Een Kind. Dit
Kun Je Goed Of Verkeerd Doen. Een Kind Is Op Opvoeding
Aangewezen.
1.3 Opvoedingsmilieu; Opvoedingsomstandigheden
about:blank 1/39
, SAMENVATTING BASISBOEK OPVOEDING
De Maatschappij Bemoeit Zich Op Verschillende Manieren Met De
Opvoeding Van Kinderen. Als Men Vindt Dat Het Niet Goed Gaat Of
Niet Volgens De Norm Dan Probeert Men In Te Grijpen Om Grip Te
Krijgen Op De Situatie. Dit Doet Men Door Ouders Die Hun Kinderen
Aan School Onttrekken Of Kinderen Die Het Vertikken Om Naar School
Te Gaan Aan Te Spreken Op De Leerplicht Die Er Geldt. Dit Omdat
Ieder Kind Recht Heeft Op Educatie. Daarnaast Bemoeit De
Maatschappij Zich Met De Opvoeding Door Als Er Gevaar Dreigt Voor
Een Kind In De Vorm Van Mishandeling Of Misbruik, Men Ingrijpt Via
Kinderbeschermingsinstanties. Het Belang Van Het Kind In Dit Soort
Situaties Is Vaak Moeilijk In Te Schatten En Uiteindelijk Te Bepalen.
Hieruit Blijkt Maar Weer Dat Opvoeding In Connectie Staat Met De
Overheid En De Politiek. Het Gaat Dan Niet Alleen Om De Wetgeving
Maar Ook Om Hoe Men Het Financiert. De Overheid Bepaalt Veel Wat
Met De Opvoeding Van Kinderen Te Maken Heeft: Van Wanneer Er
Sprake Is Van Onrecht Tegenover Een Kind Tot De Leeftijd Waarop Een
Kind Naar School Dient Te Gaan.
Een Belangrijk Deel Van De Opvoeding Komt Neer Op Het Gezin
(=Primaire Opvoedingsmilieu). De Meeste Kinderen Groeien Op In Een
Normaal Gezin En Daarom Is Juist De Invloed Die Het Gezin Op Het
Kind Heeft Van Belang. Dit Doet Men Door Ook De Mogelijkheden En
Problemen Die Er Kunnen Spelen Goed Te Onderzoeken. Tegenwoordig
Ontwikkelt De Maatschappij Zich In Een Stroomversnelling; Het Is Van
Belang Om Te Onderzoeken Wat Dit Voor Het Kind Betekent. Rollen
Van Ouders Veranderen En Het Is Niet Meer Gebruikelijk Dat Alleen De
Vader De Kost Verdient. Moeders Dragen Tegenwoordig Ook Bij En Dit
Kan Invloed Hebben Op De Rolverdeling In Het Gezin En De Positie
Van De Gezinsleden. Kinderen Krijgen Steeds Meer Een Stem In Het
Gezin En Beslissen Ook Mee Met De Ouders. Niet Alleen De Rollen In
Het Gezin Hebben Invloed Op Het Kind, Tegenwoordig Zijn Er Steeds
Meer Echtscheidingen En Deze Kunnen Van Grote Invloed Zijn Op Het
Kind. Ze Worden Dan Op Jonge Leeftijd Al Geconfronteerd Met
Moeilijkheden En Plichten Die Niet Passen Bij Hun Leeftijd.
1
about:blank 2/39
, SAMENVATTING BASISBOEK OPVOEDING
Naast Het Gezin Speelt De School Waar Het Kind Op Zit Een Kritische
Rol. (= Secundaire Opvoedingsmilieu). Hier Ontwikkelen Kinderen Zich
Voor Een Groot Deel Van Hun Leven. Ze Leren Er Waarden En Normen
En Er Wordt Hun Geleerd Om Te Gaan Met Het Sociale Aspect Van Het
Leven. Er Worden Hoge Eisen Gesteld Aan Leerkrachten. Ze Zijn Er
Niet Alleen Voor Het Leren Van Maar Hebben Een Grote Rol In De
Opvoeding.
Naast Het Gezin En De School Speelt De Buurt Ook Een Grote Rol In De
Opvoeding (Tertiaire Opvoedingsmilieu). Door Met Andere Kinderen
Om Te Gaan Leren De Kinderen Zich Te Socialiseren. Ze Worden
Erdoor Beïnvloed In Hun Denkwijze En Ze Identificeren Zich Ermee.
Daarnaast Worden Kinderen Ook Beïnvloed Door Bijvoorbeeld De
Muziek Waar Ze Naar Luisteren. Ze Ontwikkelen Hun Eigen Cultuur
Waarin Ze Ook Soms Kleding Hebben Die Hierbij Past Of Een Politieke
Voorkeur Die Past Bij Hun Cultuur. Door Deze Ontwikkelde Cultuur
Maakt De Jeugd Zich Steeds Meer Los Van Het Ouderlijk Gezag En
Ontwikkelt Een Eigen Identiteit. In Tegenstelling Tot Hun Ouders Durven
Jeugdigen Meer Omdat Ze Nog Niet Het Gevoel Hebben Veel Te
Verliezen Te Hebben. Hoewel Jeugdigen Veel Uitproberen, Nemen Ze
Deels De Bestaande Cultuur Over, Waardoor Deze Meegaat In De
Volgende Generatie.
Het Vierde Opvoedingsmilieu Wordt Gevormd Door De Multimediale Wereld.
1.4 Opvoedingsdoelen
Veelal Is Men Zonder Het Te Weten Bezig Met Het Opvoeden. Als Men
Er Bewust De Tijd Voor Neemt Om Erover Na Te Denken Komt Men
Tot De Conclusie Dat Men Het Met Een Bedoeling Doet. Al Zeggen
Ouders Soms Dat Ze Zich Niet Met De Opvoeding Bemoeien, Ze Doen
Dit Op Hun Eigen Manier. Hiermee Willen Ze Zeggen Dat Ze Het Kind
Vrij Willen Laten Om Zich Te Ontplooien. Opvoeders Leren Hun
Kinderen Om Te Voldoen Aan De Maatstaven Van De Maatschappij. Ze
Leren Hun Om Voor Zichzelf Op Te Komen Maar Ook Tegelijk Zich
Bewust Te Zijn Van Hun Omgeving En Rekening Te Houden Met De
Mensen Om Zich Heen. Ze Leren De Kinderen Om Hun Eigen Ik Te
Laten Zien Maar Ook Dat Ze Zich Moeten Houden Aan De Regels Van
De Maatschappij Waarin Ze Leven. Ze Leren Zich Te Verantwoorden
Voor Wat Ze Doen Of Wat Ze Juist Niet Doen. Opvoeding Is Intentioneel
-> De Opvoeder Wil Er Iets Mee Bereiken.
about:blank 3/39
, SAMENVATTING BASISBOEK OPVOEDING
1.5 Opvoedingsvoorwaarden
Opvoedingsvoorwaarden Zijn Condities Die Door De Ouders Van Het
Kind Worden Gecreëerd Om Het Kind Te Kunnen Opvoeden. Wanneer
Deze Voorwaarden Worden Gebruikt Om Doelen In De Opvoeding Te
Kunnen Bereiken Noemen We Het Middel Binnen De Opvoeding. De
Opvoeding Bestaat Ten Eerste Uit Een Relatie Waarin Sprake Is Van
Wederzijds Respect Van Beide Partijen. Deze Onderscheidt Zich Van
Alle Andere Relaties Die Er Kunnen Bestaan Omdat In Deze Relatie De
Verantwoordelijkheden Niet Gelijk Zijn Verdeeld. Het Uitgangspunt Is
Dat De Opvoeders De Meeste Verantwoordelijkheid Hebben. Naarmate
Het Kind Ouder Wordt, Raakt Dit Meer In Balans. Wel Kan Het Zo Zijn
Dat De Opvoeder Er Niet Klaar Voor Is Om Ouder Wordende Kind Meer
Verantwoordelijkheid Toe Te Kennen Of Het Ermee Te Delen.
Ten Tweede Bieden Opvoeders Het Kind Zo Veel Veiligheid Als Maar
Kan. Dit Doen Ze Met Betrekking Tot Het Klaar Staan Voor Het Kind
Zodat Het Kind Bij Hen Terecht Kan Met Eventuele Problemen Of
Zorgen. Ze Bieden Het Kind Ook Veiligheid Door Het Kind Structuur
Te Bieden.
Een Derde Voorwaarde Is Het Bieden Van Uitdaging Aan Het Kind. Dit
Doen Ze Door Het Kind Te Stimuleren In Het Ondernemen Van
Activiteiten En Het Kind Hierbij De Ruimte Te Geven Die Het Nodig
Heeft. Het Kind Leert Hierbij Risico‟s Te Nemen En Negatieve Aspecten
Van Het Leven Te Leren Kennen En Te Leren Hiermee Om Te Gaan.
Ten Slotte Is Het Van Belang Om “Echt” Te Zijn Tegenover Het Kind.
Dit Doet Men Door Eerlijk Te Zijn. Dit Is Van Belang Omdat Er
Tegenwoordig Veel Onechte Relaties Bestaan Waarin Men Niet Weet
Wat De Bedoelingen Zijn En Of Ze Authentiek Zijn.
2
about:blank 4/39
100%
Samenvatting: Boek "Basisboek Opvoeding", Malschaert & Traas (6e Druk)
Hoofdstuk 1 Wat Is Opvoeding Eigenlijk?
1.1. Inleiding
In Dit Hoofdstuk Wordt Ingegaan Op Een Aantal Begrippen En Vragen
Die Te Maken Hebben Met De Opvoeding. Daarnaast Wordt Er
Ingegaan Op De Invloed Die De Maatschappij Uitoefent Op De
Opvoeding En Wat De Voorwaarden Hiervoor Zijn. De Opvoeding Is
De Verantwoordelijkheid Van De Opvoeders Van Het Kind, De
Maatschappij Kan Hierbij Een Rol Spelen Wanneer De Kinderen Hieraan
Toevertrouwd Worden. In Dit Hoofdstuk Worden Deze Aspecten Aan
De Hand Van Voorbeelden Uit De Praktijk Besproken.
1.2 Is Opvoeding Nodig?
Aan De Hand Van Voorbeelden Met Betrekking Tot Kinderen Die In De
Wildernis Zijn Opgegroeid Stelt Men De Vraag Of Opvoeding Nodig Is.
Kennelijk Vindt Men Van Wel, Dit Omdat Men Zich Overal Ter Wereld
Het Lot Van Kinderen Die Op Straat Leven Aantrekt En Probeert Hen
Enige Opvoeding Aan Te Bieden.
Daarnaast Ontstaat De Vraag Of Men Zich Kan Onttrekken Aan
Opvoeding. Men Is Van Mening Dat Dit Niet Tot De Mogelijkheden
Behoort. Je Kunt Je Niet Onttrekken Aan Het Opvoeden Van Kinderen.
Het Enige Wat Je Kunt Doen Is Een Kind Slecht, Goed Of
Onverantwoord Opvoeden. Verder Stelt Men Aan De Kaak Of Er Een
Verschil Is In Het Opvoeden En Het Verzorgen Van Een Kind . Dit Is Wel
Het Geval. Er Is Onderzoek Hiernaar Geweest En Bij Één Van Die
Onderzoeken Heeft Men Onderzocht Hoe Het Is Om Een Kind Alleen
Lichamelijke Verzorging Te Bieden. De Effecten Hiervan Op De
Ontwikkeling Van Het Kind Waren Desastreus. Men Komt Tot De
Conclusie Dat Het Niet Opvoeden Van Een Kind Niet Bestaat. Je Bent
Altijd Aan Het Opvoeden Als Je In Contact Komt Met Een Kind. Dit
Kun Je Goed Of Verkeerd Doen. Een Kind Is Op Opvoeding
Aangewezen.
1.3 Opvoedingsmilieu; Opvoedingsomstandigheden
about:blank 1/39
, SAMENVATTING BASISBOEK OPVOEDING
De Maatschappij Bemoeit Zich Op Verschillende Manieren Met De
Opvoeding Van Kinderen. Als Men Vindt Dat Het Niet Goed Gaat Of
Niet Volgens De Norm Dan Probeert Men In Te Grijpen Om Grip Te
Krijgen Op De Situatie. Dit Doet Men Door Ouders Die Hun Kinderen
Aan School Onttrekken Of Kinderen Die Het Vertikken Om Naar School
Te Gaan Aan Te Spreken Op De Leerplicht Die Er Geldt. Dit Omdat
Ieder Kind Recht Heeft Op Educatie. Daarnaast Bemoeit De
Maatschappij Zich Met De Opvoeding Door Als Er Gevaar Dreigt Voor
Een Kind In De Vorm Van Mishandeling Of Misbruik, Men Ingrijpt Via
Kinderbeschermingsinstanties. Het Belang Van Het Kind In Dit Soort
Situaties Is Vaak Moeilijk In Te Schatten En Uiteindelijk Te Bepalen.
Hieruit Blijkt Maar Weer Dat Opvoeding In Connectie Staat Met De
Overheid En De Politiek. Het Gaat Dan Niet Alleen Om De Wetgeving
Maar Ook Om Hoe Men Het Financiert. De Overheid Bepaalt Veel Wat
Met De Opvoeding Van Kinderen Te Maken Heeft: Van Wanneer Er
Sprake Is Van Onrecht Tegenover Een Kind Tot De Leeftijd Waarop Een
Kind Naar School Dient Te Gaan.
Een Belangrijk Deel Van De Opvoeding Komt Neer Op Het Gezin
(=Primaire Opvoedingsmilieu). De Meeste Kinderen Groeien Op In Een
Normaal Gezin En Daarom Is Juist De Invloed Die Het Gezin Op Het
Kind Heeft Van Belang. Dit Doet Men Door Ook De Mogelijkheden En
Problemen Die Er Kunnen Spelen Goed Te Onderzoeken. Tegenwoordig
Ontwikkelt De Maatschappij Zich In Een Stroomversnelling; Het Is Van
Belang Om Te Onderzoeken Wat Dit Voor Het Kind Betekent. Rollen
Van Ouders Veranderen En Het Is Niet Meer Gebruikelijk Dat Alleen De
Vader De Kost Verdient. Moeders Dragen Tegenwoordig Ook Bij En Dit
Kan Invloed Hebben Op De Rolverdeling In Het Gezin En De Positie
Van De Gezinsleden. Kinderen Krijgen Steeds Meer Een Stem In Het
Gezin En Beslissen Ook Mee Met De Ouders. Niet Alleen De Rollen In
Het Gezin Hebben Invloed Op Het Kind, Tegenwoordig Zijn Er Steeds
Meer Echtscheidingen En Deze Kunnen Van Grote Invloed Zijn Op Het
Kind. Ze Worden Dan Op Jonge Leeftijd Al Geconfronteerd Met
Moeilijkheden En Plichten Die Niet Passen Bij Hun Leeftijd.
1
about:blank 2/39
, SAMENVATTING BASISBOEK OPVOEDING
Naast Het Gezin Speelt De School Waar Het Kind Op Zit Een Kritische
Rol. (= Secundaire Opvoedingsmilieu). Hier Ontwikkelen Kinderen Zich
Voor Een Groot Deel Van Hun Leven. Ze Leren Er Waarden En Normen
En Er Wordt Hun Geleerd Om Te Gaan Met Het Sociale Aspect Van Het
Leven. Er Worden Hoge Eisen Gesteld Aan Leerkrachten. Ze Zijn Er
Niet Alleen Voor Het Leren Van Maar Hebben Een Grote Rol In De
Opvoeding.
Naast Het Gezin En De School Speelt De Buurt Ook Een Grote Rol In De
Opvoeding (Tertiaire Opvoedingsmilieu). Door Met Andere Kinderen
Om Te Gaan Leren De Kinderen Zich Te Socialiseren. Ze Worden
Erdoor Beïnvloed In Hun Denkwijze En Ze Identificeren Zich Ermee.
Daarnaast Worden Kinderen Ook Beïnvloed Door Bijvoorbeeld De
Muziek Waar Ze Naar Luisteren. Ze Ontwikkelen Hun Eigen Cultuur
Waarin Ze Ook Soms Kleding Hebben Die Hierbij Past Of Een Politieke
Voorkeur Die Past Bij Hun Cultuur. Door Deze Ontwikkelde Cultuur
Maakt De Jeugd Zich Steeds Meer Los Van Het Ouderlijk Gezag En
Ontwikkelt Een Eigen Identiteit. In Tegenstelling Tot Hun Ouders Durven
Jeugdigen Meer Omdat Ze Nog Niet Het Gevoel Hebben Veel Te
Verliezen Te Hebben. Hoewel Jeugdigen Veel Uitproberen, Nemen Ze
Deels De Bestaande Cultuur Over, Waardoor Deze Meegaat In De
Volgende Generatie.
Het Vierde Opvoedingsmilieu Wordt Gevormd Door De Multimediale Wereld.
1.4 Opvoedingsdoelen
Veelal Is Men Zonder Het Te Weten Bezig Met Het Opvoeden. Als Men
Er Bewust De Tijd Voor Neemt Om Erover Na Te Denken Komt Men
Tot De Conclusie Dat Men Het Met Een Bedoeling Doet. Al Zeggen
Ouders Soms Dat Ze Zich Niet Met De Opvoeding Bemoeien, Ze Doen
Dit Op Hun Eigen Manier. Hiermee Willen Ze Zeggen Dat Ze Het Kind
Vrij Willen Laten Om Zich Te Ontplooien. Opvoeders Leren Hun
Kinderen Om Te Voldoen Aan De Maatstaven Van De Maatschappij. Ze
Leren Hun Om Voor Zichzelf Op Te Komen Maar Ook Tegelijk Zich
Bewust Te Zijn Van Hun Omgeving En Rekening Te Houden Met De
Mensen Om Zich Heen. Ze Leren De Kinderen Om Hun Eigen Ik Te
Laten Zien Maar Ook Dat Ze Zich Moeten Houden Aan De Regels Van
De Maatschappij Waarin Ze Leven. Ze Leren Zich Te Verantwoorden
Voor Wat Ze Doen Of Wat Ze Juist Niet Doen. Opvoeding Is Intentioneel
-> De Opvoeder Wil Er Iets Mee Bereiken.
about:blank 3/39
, SAMENVATTING BASISBOEK OPVOEDING
1.5 Opvoedingsvoorwaarden
Opvoedingsvoorwaarden Zijn Condities Die Door De Ouders Van Het
Kind Worden Gecreëerd Om Het Kind Te Kunnen Opvoeden. Wanneer
Deze Voorwaarden Worden Gebruikt Om Doelen In De Opvoeding Te
Kunnen Bereiken Noemen We Het Middel Binnen De Opvoeding. De
Opvoeding Bestaat Ten Eerste Uit Een Relatie Waarin Sprake Is Van
Wederzijds Respect Van Beide Partijen. Deze Onderscheidt Zich Van
Alle Andere Relaties Die Er Kunnen Bestaan Omdat In Deze Relatie De
Verantwoordelijkheden Niet Gelijk Zijn Verdeeld. Het Uitgangspunt Is
Dat De Opvoeders De Meeste Verantwoordelijkheid Hebben. Naarmate
Het Kind Ouder Wordt, Raakt Dit Meer In Balans. Wel Kan Het Zo Zijn
Dat De Opvoeder Er Niet Klaar Voor Is Om Ouder Wordende Kind Meer
Verantwoordelijkheid Toe Te Kennen Of Het Ermee Te Delen.
Ten Tweede Bieden Opvoeders Het Kind Zo Veel Veiligheid Als Maar
Kan. Dit Doen Ze Met Betrekking Tot Het Klaar Staan Voor Het Kind
Zodat Het Kind Bij Hen Terecht Kan Met Eventuele Problemen Of
Zorgen. Ze Bieden Het Kind Ook Veiligheid Door Het Kind Structuur
Te Bieden.
Een Derde Voorwaarde Is Het Bieden Van Uitdaging Aan Het Kind. Dit
Doen Ze Door Het Kind Te Stimuleren In Het Ondernemen Van
Activiteiten En Het Kind Hierbij De Ruimte Te Geven Die Het Nodig
Heeft. Het Kind Leert Hierbij Risico‟s Te Nemen En Negatieve Aspecten
Van Het Leven Te Leren Kennen En Te Leren Hiermee Om Te Gaan.
Ten Slotte Is Het Van Belang Om “Echt” Te Zijn Tegenover Het Kind.
Dit Doet Men Door Eerlijk Te Zijn. Dit Is Van Belang Omdat Er
Tegenwoordig Veel Onechte Relaties Bestaan Waarin Men Niet Weet
Wat De Bedoelingen Zijn En Of Ze Authentiek Zijn.
2
about:blank 4/39
